استانادا مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆتىڭ توراعالىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ VIII كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى.
ونىڭ جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى دارحان مىڭباي, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى مەن ەلىمىزدەگى جاستار ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى. كەڭەس وتىرىسىندا جاستاردى مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلامالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ جولدارى, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي ۇدەرىستەرگە قاتىسۋداعى جاستاردىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
وتىرىستى مەملەكەتتىك حاتشى ق.ساۋداباەۆ كىرىسپە سوزبەن اشتى. ول جاستار ماسەلەلەرىنە ارنالعان وسىنداي كەڭەستىڭ ماڭىزدىلىعىنا, ونىڭ مەملەكەتتىك شەشىمدەردى قابىلداۋ كەزىندە جاستاردىڭ ءۇنىن ەستۋ جانە تىڭداۋ ءۇشىن قۇرىلعانىنا توقتالدى. سودان كەيىن ول ەلىمىزدەگى جاستار ساياساتىنىڭ ءمان-ماڭىزىن, ونىڭ دۇرىس باعىت الۋىنىڭ ءناتيجەسىندە جاستاردى قولداۋ ءۇشىن كوپتەگەن باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. وسى جەردە قانات بەكمىرزا ۇلى مەملەكەت تاراپىنان جاستارعا قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعانىن ايتا كەلىپ, ولاردىڭ مەن ەلىمنەن نە الامىن ەمەس, مەن ەلىمە نە بەرەمىن دەگەن ويمەن وتانىمىزعا قىزمەت ەتۋلەرى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى.
مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ سوزىنەن كەيىن جاستار ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن ستۋدەنتتەر وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە, ەلىمىزدە جاستار ساياساتىنا بايلانىستى ىستەلىنىپ جاتقان جۇمىستارعا ءۇن قوسىپ, پىكىر الماستى. مۇندا ەڭ الدىمەن قوستاناي قالالىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى گۇلنار ورالوۆا ءسوز الدى. ول ءوزىنىڭ ەلىمىزدەگى ەڭ جاس ءماسليحات حاتشىسى ەكەنىن, بىراق سوعان قاراماي, وزىنە سايلاۋ كەزىندە داۋىس بەرگەن قالانىڭ باتىس اۋدانىنداعى 2 000 تۇرعىننىڭ ءۇمىتىن اقتاۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىنىن, قازىر قوستانايدا ءوزى سياقتى جاستارعا قابىلەت-دارىندارىن كورسەتۋ ءۇشىن كەڭ مۇمكىندىك جاسالعانىن, سونىڭ ءبىرى «ەڭ ۇزدىك بيزنەس يدەيا» اتتى كونكۋرستىڭ ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندە دە جالعاسىن تاپسا دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى.
الماتى قالاسى جاستار ساياساتى باسقارماسىنىڭ باستىعى باقتيار ماكەن دە قوستانايلىق زامانداسى سياقتى ءوز ۇسىنىستارىن ايتۋدى ءجون كوردى. ول جىل سايىن الماتىدا جاستاردى جۇمىسپەن جانە باسپانامەن قامتۋ ماسەلەسى كوتەرىلەتىنىن, وسى ورايدا, مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا ولاردى جۇمىسپەن جانە جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلىپ جاتقانىن, سونىڭ ءبىر دالەلى رەتىندە «الاتاۋ» اۋدانىندا جاڭادان ستۋدەنت-جاستارعا ارنالىپ جاتاقحانالاردىڭ سالىناتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى ول الماتىدا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار باسقا وبلىستاردا دا جۇرگىزىلسە دەگەن نيەتىن ءبىلدىردى.
كەلەسى كەزەكتە ءسوز سويلەگەن «Apex Consult” كونسالتينگتىك كومپانياسىنىڭ باسقارۋشىسى دانات جۇمين قازاقستان جاستارىنىڭ ەلدى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋداعى جاستاردىڭ ءرولى دەگەن ماسەلەگە توقتالىپ, قازىر ءبىزدىڭ جاستارعا روبوت سياقتى وزگە ەلدەردىڭ قولدان جاساعان قۇرالدارى ەمەس, كۋبيك-رۋبيك سياقتى ءوزىمىز جاساعان زاتتار كەرەكتىگىن, ويتكەنى, سولار ارقىلى جاس جەتكىنشەكتەر ويلارىن جەتىلدىرىپ, اقىلىنا اقىل قوسىپ, بولاشاقتا شەتەلدىكتەردەن قالىسپايتىن قۇرال-جابدىقتار جاساۋعا مۇمكىندىك الاتىنىن ايتتى. وسى ءسوزىنىڭ جەردە قالماۋى ءۇشىن ول «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ باسشىلىعىنا جاس تەحنيكتەردى قولداۋدى, ال وتىرىسقا قاتىسۋشىلارعا كەڭەستىڭ جانىنان «جاس كاسىپقويلاردىڭ كلۋبىن» اشۋدى ۇسىندى.
ودان ءارى قازاقستان جاستار كونگرەسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى شاحماردان بايمانوۆ ءسوز الىپ, جاستاردى دەنە تاربيەسى مەن سپورتقا باۋلۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. وندا ول قازىر ەلىمىزدە 16 مەن 29 جاس ارالىعىنداعى 4,5 ملن. جاستىڭ تۇراتىنىن, ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز وسى جاستاردىڭ دەنساۋلىعىمەن بايلانىستى ەكەنىن, سوندىقتان بارلىق جەردە سپورت الاڭدارىن ءتيىمدى پايدالانىپ, بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ءۇشىن جۇيەلى تۇردە جۇمىس ءجۇرگىزۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ, حالىقتىڭ 30 پايىزى سپورتپەن اينالىسۋى ءۇشىن سپورت نىساندارى قولجەتىمدى بولسا دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى.
سودان كەيىن ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى استانا قالاسى بولىمشەسىنىڭ باستىعى ماكسيم زدوروۆەتس مەملەكەت تاراپىنان جاس عالىمداردى, ولاردىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىن قولداۋ كوبەيسە دەسە, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ» ستۋدەنتى دينا اسقاروۆا ءوزى وقيتىن ءبىلىم ورداسىنىڭ ستۋدەنتتەرى قازىر ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا كوشباسشىلىققا ۇمتىلۋ, توپتا جۇمىس ىستەۋ, سىني كوزقاراس بىلدىرۋگە ارنالعان زياتكەرلىك كوشباسشىلىق مودەل بويىنشا ءبىلىم الۋ ءۇشىن وقىپ جاتقانىن, وسىنىڭ ءبارى بولاشاقتا سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسكە, مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەتكە, ەلىمىزگە جاناشىر بولۋعا, ءوتانسۇيگىشتىك سەزىمدى قالىپتاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن جەتكىزدى.
سول سياقتى «قازاقستاننىڭ جاس دەپۋتاتتارى قاۋىمداستىعىنىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى ولەگ تويكايلوۆ پەن مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ تىلدەر كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اناستاسيا ششەگورتسوۆانىڭ جاستاردىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتە كاسىبي تۇرعىدان ءوسۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋدىڭ ماڭىزدىلىعى جونىندە ايتقان ۇسىنىس-ءپىكىرلەرى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. مۇندا ا.ششەگورتسوۆا وزگە ۇلتتىڭ وكىلى بولسا دا, ونىڭ جاۋاپتى قىزمەتتە ىستەپ جۇرگەنى الدىمەن ءبىلىمى مەن بىلىگىنىڭ ارقاسى بولسا, ەكىنشىدەن, مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى ەكەنى كۇمانسىز. ول ءوز سوزىندە ءتىلدى بىلمەيتىن بارلىق قازاقستان ازاماتتارىن مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە شاقىردى.
وتىرىستىڭ جۇمىسىندا ودان ءارى دە جاستاردى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەر كوتەرىلىپ, ونىڭ ىشىندە قازىرگى قولدانىستاعى جاستار ساياساتى تۋرالى زاڭنىڭ كەمشىلىكتەرى, ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن, جاس وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ, وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ ءۇشىن گرانتتاردى كوبەيتۋ, وقۋ بىتىرگەن تۇلەكتەردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, جاستاردىڭ عىلىممەن اينالىسۋىنا كەڭ مۇمكىندىك بەرۋ, دەنە تاربيەسى جانە سپورتپەن اينالىسۋىنا جاعداي جاساۋ سياقتى كوكەيكەستى ماسەلەلەر كولدەنەڭ تارتىلدى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ەلىمىزدىڭ جاستارىنا ارناعان ۇندەۋىن جولدادى. ونى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى «جاستار ورتالىعى» مكك ءبولىمىنىڭ باستىعى دامير ءجۇنىسوۆ وقىدى. وتىرىستى مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆ قورىتىندىلادى. ول كەزدەسۋدە ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ ءبارى حاتتامالاناتىنىن, ودان كەيىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراۋىنا ءجىبەرىلەتىنىن, ال ءوزى ەلباسى ن.نازارباەۆقا كەڭەستە قارالىپ, جاستاردى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردى جەتكىزەتىنىن ايتتى.
ءسوز سوڭىندا ايتارىمىز – بيىل كەڭەستىڭ جۇمىسى قازىرگى زامانعا ساي جەتىلدىرىلە باستادى. وسى جىلى ونىڭ www.zhaskenes.kz سايتى اشىلدى. بۇل ۆەب-پورتالدا جاستار وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەسىمەن بولىسە الادى.
داستان كەنجالين.