كەشە پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا ءىV قۇرىلتايدىڭ اياسىندا دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان شەت ەلدە تۇراتىن جانە ەلىمىزگە سىرتتان كوشىپ كەلگەن قازاقتار اراسىندا «جىرىم ساعان, اتاجۇرت» اتتى جىر ءمۇشايراسى ءوتتى. ءمۇشايرادا بەتاشار ءسوز ءدۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى تورالقا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءسۇلتانالى بالعاباەۆقا بەرىلدى. ول وسى دوداعا 35 جاسقا دەيىنگى جاس اقىندار قاتىسقانىن, جالپى, قۇرىلتايدى وتكىزۋدە الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ءجۇرگەن جاستارعا باسا ءمان بەرىلگەنىن, سوعان وراي, كەلگەن قوناقتاردىڭ 60 پايىزى جاستار ەكەنىن, جاس بۋىننان كوپشىلىكتىڭ ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. «ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاپ قالۋدىڭ ءبىر جولى – ءتىلدى ساقتاۋ. انا تىلىمەن جازىلاتىن جىردى ساقتاۋ. سوندىقتان پوەزيا ارقاشان ءوزىنىڭ مارتەبەلى ورنىندا قالادى» – دەگەن ول جاس اقىندارعا ساتتىلىك تىلەدى. ودان كەيىن ىلە-شالا ساحناعا كوتەرىلگەن اقىن ورازاقىن اسقار «كۇي تويى» دەگەن ولەڭىمەن الىستان ساعىنىپ جەتكەن قانداس باۋىرلارىمىزعا شاشۋ شاشتى.
جىر بايگەسىنە نەگىزىنەن اتامەكەنگە دەگەن ساعىنىش, شەتەلدەگى قانداس باۋىرلاردىڭ كوشى-قون ماسەلەسى ارقاۋ بولعان ەكەن. بۇل دوداعا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن جانە ءوز ەلىمىزدەگى قانداستاردان 40 اقىن قاتىسىپتى. كەشە سول قىرىقتان ىرىكتەلگەن ونشاقتى جاس تالاپ ولەڭ وقىدى. بۇل رەتتە قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىن دا ايتا كەتكەنىمىز ءجون سياقتى دەسەك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت باستاعان قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا ءسۇلتانالى بالعاباەۆ, داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى, اقسۇڭقار اقىنبابا, اكىم ءسادۋاقاس ۇلى سىندى كوپشىلىككە تانىس اقىن-جازۋشىلار بولدى.
ءىس-شارا تەك مۇشايرامەن, ولەڭ وقۋمەن شەكتەلگەن جوق. شەتتە جۇرگەن قانداس باۋىرلارىمىزدىڭ اراسىندا دا تالاي-تالاي مىقتى ونەرپازدار بار ەكەن. بۇل كەشتە ولار دا ءوز ونەرلەرىن پاش ەتىپ, تۋعان جۇرتىنا ءان-كۇيىمەن, بيىمەن سىيلىق جاسادى. ونىڭ ىشىندە التاي رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ارتىستەرى ەركىن اجمۇحان مەن جاناربەك رىساليەۆ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىرىنشى دارەجەلى ءارتىسى ءادىلحان جۇمگەن, حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتى, موڭعوليادان كەلگەن باۋىرىمىز ايعان بادەل, وزبەكستاندىق ءانشى سەرجان جاناحمەت سىندى قانداستارىمىز كورەرمەندەردى ءان-كۇيلەرىمەن ءتانتى ەتتى. التاي مەن اتىراۋدىڭ اراسىندا ايتىلماعان ءان, تارتىلماعان كۇي قالماعان شىعار دەسەك تە, «شىڭگىلدىڭ ءمولدىر سۋىنداي» بوپ مولدىرەگەن سۇلۋبايدىڭ ءانى, بىزگە تاڭسىق ىرعاقپەن, وزگەشە اۋەنمەن قۇلپىرعان «ەر قازاق», «كوشپەندىلەر», «ەل كوشكەندە» اندەرى تالانتتى ونەرپازداردىڭ ورىنداۋىندا وتە اسەرلى شىقتى.
مۇشايراعا قايتا ورالساق, وسى كۇنى قاۋىمداستىق ۇيىمداستىرعان مۇشايرالارعا كوبىنشە قىتايدان, موڭعوليادان, وزبەكستاننان, ارا-تۇرا قىرعىزستاننان كەلگەن نەمەسە سول جاقتا تۇراتىن قانداستارىمىزدىڭ قاتىساتىنىن بايقاپ ءجۇرمىز. بۇل جولى دا سولاي بولدى. وكىنىشتىسى, رەسەيدە, تۇركيادا, باسقا دا الىس شەت ەلدەردە تۇراتىن قازاقتار بۇل توپتىڭ ىشىنەن كورىنبەدى. بۇل – وسى مەملەكەتتەردە قازاق ءتىلىنىڭ اياسى تار ەكەنىن, قازاق بالاسىنىڭ ۇلتتىق بولمىستان كەنجەلەگەنىن بايقاتاتىن فاكتىلەر. ايتسە دە, ءسوزدىڭ قۋاتى كەمىپ, سالماعى ازايعان زاماندا ءتىرشىلىكتىڭ تۇتقىنىنا اينالماي, تاۋەكەلمەن ولەڭ جازاتىن اقىنداردىڭ ءالى دە بار ەكەندىگى, سولاردىڭ ادەمى ليريكالارى ارقىلى تىنىستاۋدىڭ جانعا شۋاق سەبەتىنى ءبىزدى قۋانتادى. سونداي ادەمى جىرلاردىڭ يەلەرى, كەشەگى سۋىرىلىپ شىققان ون اقىن كورەرمەنگە ءبىر-ءبىر ولەڭنەن وقىدى. سودان كەيىن ءمۇشايرانىڭ قورىتىندىسى جاريالاندى.
سونىمەن, قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن 3-ءشى جۇلدەلى ورىن تولەگەن مالىك پەن قايرات كامەيگە, 2-ءشى جۇلدەلى ورىن توقتارالى تاڭجارىق پەن جانات بوقاشقا, 1-ءشى ورىن قۋانىش دالەيگە, ال باس جۇلدە باۋىرجان قاراعىز ۇلىنا بۇيىردى.
ايگۇل سەيىلوۆا.