گازەت رەداكتسياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتتىك تەلەفونىندا تىنىم بولمايدى. وقىرماندار, حات-حابار يەلەرى, وزگە دە ادامدار ءجيى قوڭىراۋ شالىپ جاتادى. ءتۇس مەزگىلى جاقىنداپ قالعان بولاتىن. تەلەفون تاعى قوڭىراۋلاتتى. تۇتقانى كوتەردىم, حابارلاسىپ تۇرعان الماتى وبلىسى, تالعار اۋدانى, تۋعانباي اۋىلىنداعى «تسەگۋن» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى بايجۇمان سمايىل اعا ەكەن.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى قولتاڭبا جازىپ ءارى قولىن قويىپ, جىبەرگەن «ەۋرازيا جۇرەگىندە» اتتى كىتابىن الىپ, ەرەكشە قۋانىپ وتىرمىن, – دەدى بايجۇمان اعا امان-ساۋلىق سۇراسقان سوڭ. – سول قۋانىشىمدى ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستانعا» جەتكىزەيىن دەگەن نيەتپەن حابارلاسىپ جاتقان جايىم بار. اۋىلداعى قاراپايىم شارۋا ادامىنىڭ لەبىزى مەن ءوتىنىشىن گازەتتەرىڭە شىعاردىڭدار عوي...
كوز الدىما تاۋەلسىزدىك سارايى, 8 ءساۋىر كۇنگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك قىزمەتكە كىرىسۋىنىڭ ۇلىقتاۋ سالتاناتى, ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا دەلەگات رەتىندە قاتىسقان بايجۇمان سمايىلمەن ەكەۋارا اڭگىمە, سونداي-اق ول كىسىنىڭ قولىنداعى ەلباسى ن.ا.نازارباەۆتىڭ وسىدان ون ءۇش جىلداي بۇرىن جارىق كورگەن «قازاقستان ءححى عاسىر تابالدىرىعىندا» اتتى كىتابى ورالدى.
– اعا, شىنىندا دا, بۇل ۇلكەن سىيلىق ەكەن, قۋانىشىڭىزعا ورتاقپىز. پرەزيدەنت ءوزىنىڭ كىتابىن ەكىنىڭ بىرىنە سىيلاي بەرمەيدى. بۇل وتە سيرەك بولاتىن جاعداي, – دەپ بايجۇمان اعادان ەلباسىنىڭ قولى قويىلعان سوزدەر ءماتىنىن ەلەكتروندى پوشتامەن گازەت رەداكتسياسىنا جىبەرۋىن ءوتىندىم.
اڭقىلداعان اق جۇرەك شارۋا ادامىنىڭ قاراپايىمدىلىعىن قاراڭىزشى, كونبەدى, بىردەن باس تارتتى. قولقالاپ قويماعان سوڭ:
– جارايدى, جىبەرەيىن, – دەدى بايجۇمان اعا. – بۇل مەن ءۇشىن, مەنىڭ وتباسىم ءۇشىن ەڭ قىمبات سىيلىق. ءوتىنىشىمدى اياقسىز قالدىرماعانى ءۇشىن ەلباسىنا جۇرەكتەن شىققان شىنايى العىسىمدى بىلدىرەمىن.
تەلەفون تۇتقاسىن ورنىنا قويدىم دا, گازەت تىگىندىسىن تەزدەتىپ پاراقتاي باستادىم. مەملەكەت باسشىسىن ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا ارنالعان «ەگەمەننىڭ» 9 ءساۋىردەگى ءنومىرى ءتۇرلى-ءتۇستى بوياۋمەن ەرەكشە بەزەندىرىلىپ شىققان بولاتىن. وندا ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا قاتىسقان ءبىر توپ قازاقستاندىقتاردىڭ پىكىر-لەبىزدەرى دە سۋرەتتەرىمەن جاريالانعان ەدى. مىنە, گازەتتىڭ بەسىنشى بەتىندە بايجۇمان سمايىلدىڭ پىكىر-لەبىزى ءوز اتى-جونىمەن جاريالانىپتى. وقىپ شىقتىم.
ول ماقالاسىندا پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, سوعان كۋا بولعانىنا ءوزىن ەرەكشە باقىتتى سانايتىنىنا توقتالا كەلىپ, ورتا تۇستا بىلاي دەگەن ەكەن: «ەگەر قازاقتىڭ تاريحىنا جۇگىنەر بولساق, حان كوتەرۋ تاۋكە حاننان, حاقنازاردان باستالىپ, بەرى قاراي ابىلاي حاننان جالعاسادى. وسى بابالارىمىزدىڭ بارلىعى قانشاما رەت قۇلشىنىس تانىتسا دا, جاساي الماعان قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز ىرگەلى ەل بولۋىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاساپ, قالىپتاستىرىپ بەردى. مەنىڭ ويىمشا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بۇكىل قازاق حالقىنىڭ باعىنا بەرگەن ۇلى دا دارا تۇلعا!».
وتكەن جىلى ەلىمىز ەقىۇ-عا توراعالىق ەتىپ, ونشاقتى جىلدان بەرى وتپەگەن ۇيىمنىڭ ءسامميتىن استانادا تابىستى وتكىزگەنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى بايجۇمان سمايىل: «ءاربىر ەلدىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتكىسى, جوعارى دەڭگەيدەگى سامميت ءوتكىزگىسى كەلەدى. شىنىن ايتايىن, كەيبىر ەلدەردىڭ بۇعان قاراجاتى جەتپەدى, ىڭعايى كەلمەدى... قازىرگى كەزدە قازاقستاندا قاراجات تا جەتكىلىكتى, سىرتقى ساياساتتاعى ۇستانىمى دا ورنىقتى», – دەپ پىكىر ءبىلدىرىپتى.
تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ ىشىندە اڭگىمەلەسكەنىمىزدە بايجۇمان اعانىڭ قولىنداعى كىتاپقا كوزىمىز ءتۇسىپ, ونىڭ جايىن سۇراعان بولاتىنبىز. وسىعان بايلانىستى ءبىز ءوز تاراپىمىزدان اۆتوردىڭ پىكىرىنىڭ سوڭىنا بىلاي دەپ قوسقان ەدىك: «رS. بايجۇمان اعانىڭ قولىندا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان ءححى عاسىر تابالدىرىعىندا» دەگەن كىتابى بار ەكەن. پىكىرلەسۋ بارىسىندا سونىڭ سەبەبىن سۇرادىق. «بۇل كىتاپتى قولىما ۇستاپ جۇرگەنىمە 13 جىلدان استى, – دەدى بايجۇمان اعا. – ەلباسىعا جولىعىپ قالسام, وسى كىتاپقا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتان قولتاڭبا قويدىرىپ السام دەپ ءجۇرمىن. وكىنىشكە قاراي, مۇمكىندىك بولمادى. دەگەنمەن, ەلباسىن ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا قاتىسقان ءبىراز ونەر قايراتكەرلەرىنە قولتاڭبا قويدىرىپ الدىم».
ارادا ەكى كۇن وتكەندە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بايجۇمان سمايىلعا سىيلاعان «ەۋرازيا جۇرەگىندە» كىتابى سىرتقى مۇقاباسىنىڭ, وسىعان بايلانىستى ەلباسىنىڭ قولى قويىلعان ءماتىننىڭ جانە پرەزيدەنت كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ بايجۇمان اعاعا جولداعان حاتى ءماتىنىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى قولىمىزعا ءتيدى. ەلباسىنىڭ قولتاڭباسىندا بىلاي دەپ جازىلعان: «قۇرمەتتى بايجۇمان سمايىلعا. العىس سەزىممەن ۇسىنامىن. ءسىزدىڭ دە ءوز شارۋاشىلىعىڭىزدى استانانىڭ قارقىنىمەن دامىتۋىڭىزعا شىن جۇرەكتەن تىلەكتەسپىن. استانا, اقوردا, 2011 جىلعى مامىر».
ال پرەزيدەنت كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ حاتىندا: «قۇرمەتتى بايجۇمان سمايىل! جىبەرگەن حاتىڭىز بەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 2011 جىلعى 9 ءساۋىر كۇنگى سانىندا جارىق كورگەن ماقالاڭىز ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆقا كورسەتىلدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ناقتى ىسپەن اينالىسىپ, ءونىم ءوندىرىپ جۇرگەن قاراپايىم ەڭبەك ادامىنىڭ تاراپىنان وسىنداي جىلى لەبىزگە تولى حات العانىنا زور ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سايلاۋ ناۋقانىنا بەلسەنە قاتىسىپ, قايتا پرەزيدەنت بولىپ سايلانۋىنا قوسقان ۇلەسىڭىز ءۇشىن سىزگە شىنايى العىسىن جانە دەنىڭىزگە ساۋلىق, وتباسىڭىزعا اماندىق پەن بەرەكە-باقىت, ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتەتىن شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسىنا مول تابىستار تىلەگەن ىزگى سالەمىن جەتكىزۋدى تاپسىردى.
سونداي-اق تىلەگىڭىز بويىنشا سىزگە ءوز قولتاڭباسى قويىلعان «ەۋرازيا جۇرەگىندە» كىتابىن جىبەرگەندى ءجون كوردى. ءوزىڭىز سۇيسىنە ارالاعان جاڭا ەلوردامىز تۋرالى جازىلعان پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل كىتابى ءسىز ءۇشىن قادىرلى سىي بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. قابىل الىڭىز. قوسىمشا: 1 كىتاپ», – دەپ كورسەتىلگەن.
مىنە, بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۋاقىتى وتە تىعىز بولسا دا, قاراپايىم ەڭبەك ادامىنىڭ ءوتىنىش-تىلەگىن اياقسىز قالدىرمايتىندىعىن, سونداي-اق مەرزىمدى باسىلىمداردى ۇنەمى وقىپ, ونداعى ماسەلەلەردى ۇدايى نازاردا ۇستايتىندىعىن كورسەتەدى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي.