سالادا جۇيەلىلىك بايقالادى

سەنات دەپۋتاتتارى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جانە «سق-فارماتسيا» جشس كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەسىپ, ەلىمىزدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ جانە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىم­داردىڭ بىرىڭعاي ديستريبيۋتسياسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

پا­لاتانىڭ الەۋمەتتىك-ءما­دە­ني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى اقان بيجانوۆ باستى ماقسات دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىن دامى­تۋ جانە ءدارى-دارمەك قۇرال-جاب­دىقتارى مەن ءونىم­دەرىنىڭ ءبىر­ىڭعاي ديستريبيۋ­تسيا­سىن جەتىلدىرۋدە قالىپتاسقان ماسەلەلەردى تالقىلاۋ ەكەندىگىن ەرەك­شە اتاپ كورسەتتى. تاۋەلسىز­دىك­تىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلت دەن­ساۋلىعىن نىعايتۋ جونىندە ساياسات جۇرگىزىپ كەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن كۇشەيتۋگە با­عىت­­تالعان جاڭا مىندەتتەر 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان  «سالا­ماتتى قازاق­ستان» مەملەكەتتىك باعدارلاما­سىن­دا كورىنىس تاپقان. ۇستىمىزدەگى جى­لى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قار­جىلاندىرۋ ءىجو-ءنىڭ 3,2 پايىزىن قۇراپ, جوعارى وقۋ ورىن­دارىنىڭ, ينستيتۋتتار مەن عى­لىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ, سا­نيتارلىق-ەپي­­­­دەميولوگيالىق جانە ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ مەكەمەلە­رىنىڭ ما­تە­ريال­دىق-تەحنيكالىق با­زا­سىن نى­­­عايتۋعا جاعداي جاساپ وتىر. سا­لانى قارجىلاندىرۋ كولە­مىنىڭ ارتۋىمەن, دەنساۋلىق ساق­تاۋ كادر­­لارىن دايارلاۋ جۇيەسىن قار­جى­لاندىرۋ جانە باسقارۋدىڭ جاڭا پرينتسيپتەرى, اۋرۋحانالىق كورپوراتيۆتىك باسقارۋ پرينتسيپتەرى, ين­نوۆاتسيالىق تەحنولوگيا­لار­دى ەندىرۋ مەن عىلىمدى دامىتۋ, مە­ديتسينالىق قىزمەتتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىن باس­قارۋ تەتىكتەرى, ينۆەستيتسيالىق ساياسات­تى جەتىلدىرۋ, دەنساۋلىق ساق­تاۋدىڭ بىرىڭعاي ۇلتتىق ءجۇ­يەسىن ەندىرۋ ەل تۇر­عىندارى دەن­ساۋلى­عىنداعى نەگىزگى كورسەت­كىش­تەردى جاقسارتۋعا ءمۇم­كىندىك بەردى. ەلىمىزدە انا مەن بالا جانە الەۋ­مەتتىك ماڭىزداعى اۋرۋلار سانى مەن ءولىم ازايىپ كەلەدى.

كوميتەت توراعاسى ەل دامۋى­نىڭ جاڭا كەزەڭىندە مەملەكەت ساياساتىنىڭ ءبىر باعىتى دەنساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىندە جو­عارى تەحنولو­گيالاردى دامىتۋ جانە مەديتسي­نالىق قىزمەت ساپا­سىن ارتتىرۋ ەكەندىگىن باسا ايتتى. سالانى 2020 جىلعا دەيىن ستراتە­گيالىق دامىتۋ تۇرعى­سىن­­دا ءدارى­گەرلىك قىزمەت كور­سەتۋ ساپاسىن كوتەرۋ, ونىڭ ىشىندە دارىلىك زاتتار مەن مەدي­تسي­نالىق ماقساتتاعى بۇ­يىم­داردىڭ ءبىر­ىڭ­عاي ديستريب­يۋ­­تسيا­سىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنىڭ ما­ڭىزى زور. ءجۇ­يە ەلىمىز بويىنشا ءدارى-دارمەك­تەردىڭ لوگيستيكاسى مەن ساقتاۋ ءتارتىبىن رەتكە كەلتىرىپ, يمپورت­تاۋشىلار مەن ديس­تريبيۋ­تەر­­لەردەن ۇتىمدى باعا­مەن ءدا­رىلەردى ساتىپ الۋدى ءجۇ­زەگە اسى­رۋدى, قىمبات ءدارى-ءدار­مەك­تەر ءلوببيىن بولدىرماي, ال­دىڭعى قاتارلى باتىستىق ستان­دارت­تارعا «ءدا­رى-ءدار­مەكتەردى ديس­تريبيۋ­تسيا­لاۋ مەن ساق­­تاۋدى, ساتىپ الۋ ءجو­نىندەگى ءتاجى­ري­بەلەرگە» جاۋاپ بەرەتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ رىنوگىن اشىق ەتۋدى قامتا­ماسىز­دان­دى­رۋدى قا­راس­تىرادى. ا.بيجانوۆ دەپۋتاتتار ءدا­رى­لىك زاتتاردىڭ ءبىر­ىڭعاي ديستري­بيۋ­تسياسىن ەنگىزۋ ءجونىن­دە دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن «سق-فارماتسيا» قابىل­داعان شارالار دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دا­مىتۋ ءۇشىن بيۋدجەت قارجىسىن قان­شالىقتى ءتيىمدى پايدالانى­لاتىنى تۋرالى بىلگىسى كەلەتىنى جايىندا ايتتى.

سەناتور س.اياعانوۆ ءوز كەزەگىندە امبۋلاتورلىق دارىلىك قامتاما­سىز ەتۋدى ەنگىزۋدىڭ قاناتقاقتى جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالا­ماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ايا­سىنداعى جوبالاردا اۋىلدىق ءدارى­حانا جۇيەسىن كەڭەي­تۋ كوزدەلىپ وتىر. س.اياعانوۆتىڭ پىكىرىنشە, بۇل جۇمىس دارىلەرگە قول جەتكىزۋ دەڭ­گەيىن ارتتىرىپ, اۋىل تۇرعىندا­رىنا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن جاقسارتادى.

تالقىلاۋ بارىسىندا دەنساۋ­لىق ساقتاۋ ءمينيسترى س.قايىر­بەكوۆا, «سق-فارماتسيا» جشس باس ديرەكتورى س.بايمۇقانوۆ ءسوز ءسوي­لەدى. مينيستر ءوز سوزىندە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ءدارى-دارمەكپەن قام­تاماسىز ەتۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ قولعا الىنعا­نىمەن ءبولىستى. سون­داي-اق جوعارى مەديتسينالىق وقۋ ورنىن بىتىرگەن تۇلەكتەردى باياعىداي اۋىلدىق جەرلەرگە جولداما ارقىلى جىبەرۋ قولعا الىناتىنىن دا جەتكىزدى. بيىلدان باستاپ مەديتسينا­لىق وقۋ ورىن­دا­رىندا باكالاۆر مەن ماگيسترلىك بويىنشا وقۋدى جال­عاستىرۋ ءجۇ­زەگە اسىرىلاتىن بولا­دى. وسى ورايدا اۋىلدىق جەرلەردەگى ۋچاس­كەلىك دارىگەرلەردىڭ انا مەن بالا دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ جانە ولار­دىڭ ءولى­مىن بولدىرماۋ ماقسا­تىنداعى جۇ­مى­سىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن قو­سىمشا قارجى قاراس­تىرىلىپ جات­قانىن تىلگە تيەك ەتتى.

«سق-فارماتسيا» جشس باس دي­رەك­تورى سىزدىق بايمۇقانوۆ ءبىر­ىڭعاي ديستريبيۋتەر دەنساۋ­لىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا دارىلىك زات­تاردىڭ جەتكىزىلۋى ۇدەرىسىن قال­پىنا كەلتىردى دەگەندى اتاپ ءوتتى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 4 ايى ىشىندە اتالعان كومپانيا وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا تاۋار تيەۋ كولەمىن 3,6 ەسەگە ارت­تىرعان. قارجىلاي ال­عاندا تيەۋ 6,4 ميللياردتان (2010 جىلى) 23,3 ميلليارد تەڭ­گەگە دەيىن كوتەرىل­گەن. باس ديرەك­توردىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, كومپانيا مەديتسينالىق ۇيىم­دار­مەن 31,3 ميلليارد تەڭگە سوماسىندا شارت جاساسقانى بەلگىلى بولىپ وتىر.  وسى رەتتە دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى «سق-فار­ما­تسيا» كوم­پا­نيا­سىمەن بىرلەسىپ, «سا­لا­مات­تى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ءساي­كەس تەگىن ءدا­رىلىك قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە كىرىسىپ كەتكەن. مۇن­داي تەگىن دارىلەردى سيرەك اۋرۋمەن اۋىراتىندار ءۇشىن قىمبات پرە­پاراتتارعا جانە بار­لىق قال­عان پرەپاراتتارعا ءبولۋ  ۇسىنى­لادى. كومپانيا جە­تەك­شى­سىنىڭ سوزىنە قا­راعاندا, قىمبات سانا­لاتىن ينسۋليندەر بىرىڭعاي ديس­تريبيۋتەر ارقىلى جارتى­جىل­دىق قورمەن ساتىپ الىنادى. كەڭ تارالعان جانە سوزىلمالى اۋرۋلارمەن اۋى­را­تىن­دار ءۇشىن ءدارى­لىك قۇرالدار مەن ءدارىحانا­لاردى ەركىن تاڭ­داۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. بۇدان باسقا, حالىق­ارالىق ءتا­جىريبەگە سايكەس پا­تسيەنت­تەردىڭ اۆ­تومات­تاندىرىل­عان تىركەلىمىن قۇرۋ ۇسى­نىلىپ وتىر. ءسوز سوڭىندا سىزدىق بايمۇقانوۆ بىلاي دەدى: «پاتسيەنتتەر دارىلىك زاتتار مەن مە­ديتسينالىق كومەك كورسەتۋ دەڭ­گەيىنە جانە بيۋدجەتكە, مەدي­تسينالىق قىزمەت ساپا­سىنا تاۋەل­سىز ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. ناۋقاسقا مەديتسينالىق كومەك كور­سەتۋ ۋاقىتىندا جۇزەگە اسى­رىلۋى ءتيىس».

كەزدەسۋدى قورىتىندىلاعان كوميتەت توراعاسى اقان بيجانوۆ بۇل تالقىلاۋ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ رىنوگىنىڭ ايقىن­دى­عىنا, قازىر­گى زامانعى ستان­دارت­تاردى جانە ءدارى­لەردى سا­تىپ الۋ, ساقتاۋ جانە ديستري­بيۋ­تسيالاۋ ءتاجىري­بەسىن ەنگىزۋگە ىقپال ەتەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. جان-جاقتى جانە سىندار­لى پىكىر الماسۋ, سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشى­لار ايت­قان ۇسى­نىستار مەملەكەتتىك ءدا­رىلىك ساياساتتى جەتىلدىرىپ, تۇتاس­تاي دەنساۋلىق ساق­تاۋ جۇيەسىن دا­مىتۋدىڭ ماسە­لەلەرىن شەشۋگە قىزمەت ەتۋى ءتيىس.

اسقار تۇراپباي ۇلى.