كەشە بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا جاس ورىنداۋشىلاردىڭ رەسپۋبليكالىق حح «جاس قانات» بايقاۋى مەرەكەلىك راۋىشتە اشىلدى. استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى, «حابار» اگەنتتىگى مەن حالىقارالىق «ازيا داۋىسى» فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 20-شى رەت ءوتىپ وتىرعان بيىلعى بايگەنىڭ باسقا جىلدارعى سايىستاردان ءجونى بولەك بولاتىن سەبەبى, ول – ەل تاۋەلسىزدىگىمەن تۇيدەي قۇرداس, بىرگە ءوسىپ, بىرگە وركەن جايىپ كەلە جاتقان مادەني شارا.
ونەردىڭ نەشە ءتۇرلى جوبالارى تۋرالى قۇلاعىمىز شالىپ قالعاندا, بۇرىنعى تمد اۋماعى بويىنشا مۇنداي شارالاردان قازاقستاننىڭ باعى شاۋىپ تۇرعانىنا ىشتەي قۋانامىز. ول از دەسەڭىز, حالىقارالىق بايگەلەردە قازاقتىڭ جاس ورىنداۋشىلارى سوڭعى جىلدارى كەرەمەت ونەر كورسەتىپ, قازاق ەلىنىڭ اتىن ايداي الەمگە تانىتىپ جۇرگەنىنە جانىمىز ودان سايىن مارقايادى. ەل ساحناسى جىلدان-جىلعا جاس تالانتتارمەن, تاماشا ونەرپازدارمەن تولىعىپ, ەسترادالىق ورىنداۋشىلاردىڭ مەكتەبى وسى كۇنگە دەيىن ونەردىڭ نەبىر ايتۋلى وكىلدەرىن تاربيەلەپ شىعاردى. ولاردىڭ اراسىندا بۇگىندە اتتارى ەرەكشە اتالىپ جۇرگەن مەدەۋ ارىنباەۆ, ەرلان كوكەەۆ, مايرا داۋلەتباق سياقتى كوپتەگەن ساڭلاق انشىلەر بار. بايقاۋعا بايلانىستى ولاردان بيىلعى جارىستىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى ايتىپ بەرۋىن وتىنگەن ەدىك. اڭگىمەنى الدىمەن, وسى سايىستىڭ ءبىر جىلدارعى جەڭىمپازى مەدەۋ ارىنباەۆ باستادى.
– «جاس قانات» بايقاۋى مەن ءۇشىن ۇشقان ۇيام سەكىلدى قاشاندا جانىما ىستىق بولىپ قالا بەرەدى. سەبەبى, ول مەنىڭ العاشقى شىققان ساحنام, ءمولدىر سۋىنان ءدام تاتقان تۇششى قۇدىعىم. بىرەۋلەر جەڭىل-جەلپى, جاي داڭعىرا, بوس شۋىل دەپ, ول تۋرالى ونشا جاقسى پىكىر تاراتا بەرمەيدى. ولاي ويلايتىندار قاتتى قاتەلەسەدى. شىنىن ايتقاندا, مۇندا الەمدىك كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ ناعىز شۇرايلى نۇسقالارى شىرقالادى. جيىرما جىل دەگەنىڭ ادام ومىرىمەن ولشەنگەندە, ارينە, سونشالىق كوپ تە ەمەس شىعار, ال ەندى ونەر جولى رەتىندە وسى كەزەڭدەرگە كوز تاستايتىن بولساق, قىرۋار جۇمىس تىندىرىلعانى كورىنەدى, ورىمدەي جاستاردىڭ اراسىنان تۇتاس ءبىر بۋىن ءوسىپ شىققانىن بايقايمىز. جىلداعى جارىستىڭ قازىلار القاسى قۇرامىندا بولعاندىقتان, مۇنى ەلىمىزدەگى ونەر بايگەلەرى اراسىنداعى جۇرت قىزىعا تاماشالايتىن ەڭ تانىمالى دەپ ايتا الامىن, – دەپ ول بيىل دا بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ سايىسىنان تىس قالمايتىنىن ايتقان.
– قازاق جەرى ەجەلدەن ونەرگە باي, انمەن, جىرمەن اتى شىعىپ كەلە جاتقان عاجاپ مەكەن عوي. سولاي دەسەك تە, «قانات قاقسا قاتايادى» دەمەكشى, قاي جەردە دارىنعا قامقورلىق جاسالىپ, قولداۋ كورسەتىلسە, سول ارادا ءان قاناتى قالىقتارى بەلگىلى. جەر-جەردەگى جاستاردىڭ بۇل جاعىنان «جاس قانات» سياقتى بالعىن الاڭى تۇرعاندا ەشنارسەگە الاڭداۋىنا سەبەپ جوق. تالانت تاسادا قالىپ قويمايدى. جىلدا ءبىر بۇلاقتىڭ كوزى اشىلىپ جاتسا, وسىنىڭ ءوزى از تابىس ەمەس, – دەگەن مايرا ءداۋلەتباقتىڭ ءسوزىن ەسترادادا وزىندىك ۇنىمەن ەرەكشەلەنگەن ەرلان كوكەەۆ جالعاستىردى.
– العاشقى كەزدەرى سايىسقا كاسىبي مۋزىكالىق دەڭگەيى ءار ءتۇرلى ورىنداۋشىلار قاتىسسا, جىلدان-جىلعا انشىلەرگە قويىلاتىن تالاپ بارىنشا وسە تۇسۋدە. سونىڭ ءناتيجەسىندە, بۇگىندە بۇل بايقاۋعا «جۇزدەن – جۇيرىك, مىڭنان – تۇلپار» شىققان ءۇزدىكتەر عانا وتە الاتىنىنا كۋا بولىپ ءجۇرمىز. ءبىزدىڭ دە مۇندا ءبىر كەزدەرگى ءىزىمىز سايراپ جاتىر. وسىندا باق سىناپ, باپتالعان ادام رەتىندە كەيىنگىلەردىڭ ءبىر نارسەنى كوكەيلەرىنە ءتۇيىپ جۇرگەنىن قالايمىن. ونەر كىسىنى ءبىر ساتتىك عاجاپ كۇيگە بولەيتىن وتكىنشى سەزىم ەمەس, ءومىر بويى وزىڭمەن بىرگە ءومىر سۇرەتىن, قۇلاساڭ بىرگە قۇلاپ, شىداساڭ دا بىرگە شىداپ, شىڭدالىپ بارىپ شىڭىراۋداعى مارجاندى سىرتقا الىپ شىعاتىن قۇدىرەت. سوندىقتان مەن بۇگىن بايگەگە قوسىلعان ون بەس ورەنگە ءسات ساپار تىلەيمىن, – دەدى ول.
«جاس قانات» بايقاۋىنىڭ بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىنداعى اشىلۋ ءراسىمى دە ەرەكشە بوياۋىمەن كوڭىل جادىراتتى. اسقاقتاتا ءان شىرقالىپ, استانا, اتىراۋ, الماتى, اقتاۋ, جەزقازعان, كوكشەتاۋ, پاۆلودار, تاراز, تالدىقورعان مەن شىمكەنت وڭىرلەرىنەن قاتىساتىن جاس ءانشىلەر رەت-رەتىمەن تانىستىرىلدى. ونەرپازدار ءۇش كۇن قاتارىنان باق سىناساتىن بايگەنىڭ سىي-سياپاتى دا بيىل وزگەشە كورىنەدى. تاۋەلسىزدىك تويى قارساڭىنداعى قاي شارا دا قازاقتىڭ ايبىنى مەن ايدىنىن اسىرۋعا قۇرىلعانى قۋانتادى.
نۇرزادا كۇمىسبەك.
___________________
سۋرەتتە: «جاس قانات» بايقاۋىنىڭ اشىلۋ ءساتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.