قوستاناي وڭىرلىك اۆتوقۇراستىرۋ ورتالىعىنا اينالماق
قوستانايدا وتاندىق اۆتوونەركاسىپ كەشەنى ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى جوبانىڭ ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنگەنى تۋرالى گازەتىمىزدە وسىعان دەيىن جازىلعان بولاتىن. «اگروماشحولدينگ قازاقستان» اق بازاسىندا قىسقا مەرزىمدە قازىرگى زامانعى ءماشينە جاساۋ ءوندىرىسى ىسكە قوسىلدى. ونىڭ ءوزى تەحنولوگيالار ترانسفەرتىنىڭ جانە قازاقستاندىق مامانداردىڭ يننوۆاتسيالىق تالدامالارعا بەلسەندى تارتىلۋىنىڭ ناقتى مىسالى بولىپ تابىلادى.
قوستانايلىق اۆتوموبيل جاساۋشىلار ءوسىپ كەلە جاتقان ءوندىرىس قۋاتتارىمەن تانىستىرۋ ءۇشىن جەتەكشى مەملەكەتتىك گازەتتەردىڭ جۋرناليستەرىن شاقىرعان بولاتىن. اتالمىش ونەركاسىپ كەشەنىنىڭ تابالدىرىعىنان اتتاي بەرىپ-اق ونىڭ اۋقىمىنا تاڭدانا قاراۋعا تۋرا كەلەدى. قوستانايدىڭ جانىنان اۆتوموبيل جاساۋشىلاردىڭ بۇتىندەي ءبىر قالاسى بوي كوتەرىپ كەلەدى. «اگروماشحولدينگ قازاقستان» اق-تىڭ قۇرامىنا كىرەتىن, وسىدان جەتى جىل بۇرىن جاڭعىرتىلعان, ءبۇگىندە قازىرگى زامانعى اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسى ءجۇرىپ جاتقان «قوستانايديزەل» زاۋىتىندا ءبىر جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىت ىشىندە جاڭا ماشينە جاساۋ كورپۋستارى بوي كوتەردى. كاسىپورىن, سونىمەن بىرگە قالانىڭ ءوزى دە, كوز الدىندا ءىرى ماشينە جاساۋ تورابىنا, حالىقارالىق ونەركاسىپتىك «حابقا» اينالىپ كەلەدى.
جاڭا ونەركاسىپتىك ورتالىقتى قۇرۋ بويىنشا قاتار جۇمىس ىستەپ جاتقان «اگروماشحولدينگ قازاقستان» اق جانە Allur Auto اۆتوموبيلدەر كومپانياسى توبى قازىرگى زامانعى ءوندىرىستى دامىتۋعا جۇيەلى تۇردە كەلىپ وتىر. كەشەن اۋماعى وراسان زور, وعان بىرنەشە فۋتبول الاڭدارى سىيىپ كەتەر ەدى. دەگەنمەن, مۇندا ءشوپ باسىپ كەتىپ, پايدالانىلماي جاتقان الاڭدار جوق. تەحنولوگيالىق تۇرعىدا ويلاستىرىلعان لوگيستيكا بارلىق جەرلەردە دە بايقالىپ تۇر. وڭ جاقتان «اگروماشحولدينگ» تسەحتارىنان الاڭعا كومباينداردى شىعارىپ جاتسا, سول جاقتاعى جاڭا تسەحتان SsangYong وڭتۇستىككورەيالىق ءوندىرۋشىسىنىڭ ۋاقىت سىنىنان وتكەن دجيپتەرىن شىعارىپ, قاتارعا قويۋدا. بۇگىندە قوستانايدا جولتاڭداماستاردىڭ ءتورت مودەلى قۇراستىرىلۋدا, ال ماۋسىمنىڭ باسىنان باستاپ جەنەۆا اۆتوسالونىندا ناۋرىزدا كورسەتىلگەن ەڭ جاڭا 2011 جىلعى New Actyon مودەلى قۇراستىرىلا باستايدى.
– كۇنىنە التى اۆتوموبيل, جىلىنا – 1200 – بۇل بۇگىنگى نورمامىز, باستاپقى جوبالىق قۋات, بىراق ول دا شەگىمىز ەمەس, دەيدى «اگروماشحولدينگ» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرىك راحيموۆ. – بۇگىندە تسەح جىلىنا شامامەن 8 مىڭداي اۆتوموبيل شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر بۇكىل الاڭدى پايدالانار بولساق, مەنىڭ ويىمشا, جىلىنا 100 مىڭ شىعارۋ دا پروبلەما ەمەس.
شىنىمەن دە, ورنالاسۋ جاعدايىنا كوز سالىپ قاراساڭ ءوندىرىس ورنىنىڭ ارتىعىمەن سالىنعانى تۇسىنىكتى بولا تۇسەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ءىس-جۇزىندە ونى قالاۋىڭشا كەڭەيتۋگە بولادى – الاڭدار دا, سول سياقتى جيناقتاۋشى بولشەكتەردىڭ كونۆەيەر بويىندا قوزعالۋ سحەماسى دا وعان مۇمكىندىك بەرەدى. سەرىك راحيموۆ اتاپ كورسەتكەندەي, بولاشاقتا تاعى دا بىرنەشە ءوندىرىستىك الاڭدار جولعا قويىلىپ, ولاردا كوممەرتسيالىق اۆتوتەحنيكا جاسالاتىن بولادى. شىعارىلاتىن ءونىمدەگى جەرگىلىكتى مازمۇندى تۇراقتى تۇردە ارتتىرىپ وتىرۋ جوسپارلانعاندىقتان, وزىندىك جيناقتاۋشى ءوندىرىستى كەڭەيتۋ ءۇشىن دە الاڭدار قاجەت بولماق. التى جىل ىشىندە تۇپكى ونىمدەگى قازاقستاندىق مازمۇننىڭ ۇلەسى 50 پايىزعا دەيىن جەتۋگە ءتيىس, ال بۇل دەگەنىڭىز قاراپايىم «بۇراندالى» قۇراستىرۋ ەمەس, تولىق دارەجەلى ءماشينە جاساۋ جوباسى. اۆتوموبيلدەر ادەتتە ەلدىڭ جول جاعدايلارىنا سايكەس بولۋ ءۇشىن مودەرنيزاتسيالانادى. زاۋىتتا تىرەك-بەرىلىس توراپتارى مەن ترانسميسسيانى قازاقستاندىق جولدارعا بەيىمدەۋمەن اينالىسىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, SsangYong جولتاڭداماستارىنىڭ ارنايى جيىنتىقتارىن ازىرلەۋمەن اينالىساتىن دەربەس تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق بيۋرو جۇمىس ىستەيدى. تجم-نىڭ قۇتقارۋ قىزمەتتەرى, كۇشتىك قۇرىلىمدار, كوممۋنالشىلار ءۇشىن ارنايى مودەلدەر جاسالدى. وسى قىزمەتتەرگە ارنالعان العاشقى ماشينەلەردى زاۋىت تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە جەتكىزىپ تە ۇلگەردى. ءماسەلەن, تاياۋدا وڭتۇستىك استانانىڭ اكىمى احمەتجان ەسىموۆ ايتارلىقتاي بولىگى قوستانايداعى زاۋىتتا شىعارىلعان 159 جاڭا قىزمەتتىك اۆتوماشينەلەردى الماتى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە بەردى.
الدا ءالى دە كەڭ اۋقىمدى ءوسۋدىڭ تۇرعانىنا قاراماستان, كورەيالىق كروسسوۆەرلەردى قۇراستىرۋ ءجونىندەگى قوستاناي كاسىپورنى قازىردىڭ وزىندە تاڭدانۋعا تۇرارلىقتاي. الاڭقاي تەحنيكانىڭ ەڭ سوڭعى ءۇلگىلەرىمەن جابدىقتالعان. بولشەكتەر مەن كۋزوۆ توراپتارىن, اگرەگاتتاردى ورىندارىنا قوندىرۋ ءجۇيەسى روبوت ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. ءوندىرىس ورىندارى تاپ-تازا, كونۆەيەردەگى جۇمىسشىلاردىڭ ءبارى وپەراتسيالاردىڭ بەلگىلەنگەن تىزبەگىن بۇلجىتپاي ساقتايدى. تىكەلەي جۇمىس ورنىندا ءوزىمىز تىلدەسكەن قۇراستىرۋشى سلەسار يۆان يۆانوۆ ۇدەرىستىڭ تەحنيكالىق جاعىنىڭ مەيلىنشە ناقتى ۇيىمداستىرىلعانىن ايتادى. بارلىق وپەراتسيالار كۇن تارتىبىندە مينوتتەر بويىنشا كورسەتىلگەن, ال ماماندارعا ەڭ قاتال تالاپتار قويىلادى. جۇمىس قىزىق, ءۇش اي ىستەدىك – مەزگىل-مەزگىل ايلىعىمىزدى كوتەرىپ وتىرادى, ەڭبەكاقى تولىق قاناعاتتاندىرادى, دەيدى يۆانوۆ. باستاپقىدا اتالمىش ءوندىرىس ءۇشىن قىزمەتكەرلەردى بارىنشا مۇقياتتىلىقپەن ىرىكتەگەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. ىرىكتەۋدەن وتكەندەر وقۋعا ءجىبەرىلدى, كوپتەگەن ماماندار وڭتۇستىك كورەياداعى SsangYong زاۋىتىندا تاعىلىمدامادان ءوتتى.
الەمدىك اۆتوموبيل جاساۋ ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەتىن كاسىپورىن ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىس قازاقستاندا دا, سونىمەن بىرگە كەدەن وداعى كەڭىستىگىندە دە بارشىلىق. ول تۇسىنىكتى دە. SsangYong Pyong Tech بولىمشەسىنىڭ ماماندارى باقىلاۋ جاسايتىن ساپالىق ولشەمدەرىنىڭ بارىنشا ۇقساس بولعانىنا قاراماستان, قازاقستاندىق جولتاڭداماستار كورەيادا قۇراستىرىلعاندارعا قاراعاندا شامامەن 10 مىڭ دوللارعا ارزان.
ءبىز كونۆەيەر جانىندا ءوزىنىڭ وپتيميزمىن اشىق مالىمدەگەن Allur Auto كومپانياسىنىڭ باسشىسى اندرەي لاۆرەنتەۆپەن اڭگىمەلەستىك. ونىڭ ايتۋىنشا, «ءالليۋردىڭ» كوپتەگەن اۆتوسالوندارىندا بۇل اۆتوموبيلدەرگە كەزەك قازىردىڭ وزىندە 1-2 اي بۇرىن جازىلىپ قويىلعان. اسىرەسە, قازاقستاندىقتار 2009-2011 جىلدارداعى ەڭ جاڭا مودەلدەرگە كوز سالۋدا, دەيدى اندرەي سەرگەەۆيچ. ول ءتۇسىنىكتى دە. وتاندىق ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, وسىنداي كورەيالىق ماركىلەر قازىرگى كۇنى ساپاسى مەن سەنىمدىلىگى بويىنشا جەتەكشى جاپوندىق جانە ەۋروپالىق وندىرىسشىلەر دەڭگەيىندە تۇر. وڭتايلى باعا مەن جوعارى ساپانىڭ ارا-قاتىناسى – ساتۋدىڭ ۇزدىكسىز ءوسىپ وتىرۋىن دا وسىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. قازاقستاندىق تۇتىنۋشى دا وسى ارتىقشىلىقتاردى جەتە باعالاعان ءتارىزدى. Allur Auto كومپانياسى ماماندارىنىڭ بولجامىنشا, 1 ماۋسىمدا ۇستالعان اۆتوموبيلدەردى اكەلۋگە بەرىلگەن جەڭىلدىكتى باج سالىقتارى جويىلعاننان كەيىن قازاقستاندىق كاسىپورىن ءونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستىڭ بۇدان دا گورى ايتارلىقتاي ءوسۋى مۇمكىن. سوندىقتان, وسىندا ايتىلىپ ءجۇرگەندەي, بولاشاقتا ءوندىرىس قۋاتىن ۇلعايتۋ – ول تەك جوسپار عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە وبەكتيۆتى قاجەتتىلىك.
SsangYong جولتاڭداماستارىن شىعارۋ تسەحىمەن قاتار, قوستانايدا بۇگىندە رەسەيلىك ءىرى «سوللەرس» اۆتوموبيلدەر توبىمەن بىرلەسكەن تاعى ءبىر جوبا قولعا الىنۋدا. جازدىڭ سوڭى مەن كۇزدىڭ باسىندا ۋاقىت تەزىنەن وتكەن, ونشا باپ قالامايتىن جانە قىمبات ەمەس ءارى ءجۇرۋ قابىلەتى جوعارى «ۋاز» اۆتوموبيلدەرىن قۇراستىرۋ باستالادى. ولاردى ارميانىڭ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ, توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن ەلىمىزگە جەتكىزۋ تۇراقتى كۇيىندە تۇر. سوندىقتان كەدەن وداعىنىڭ اۋماعى قوستانايدا جاڭا ءوندىرىس الاڭىن قۇرۋ «سوللەرس» باسشىلىعى ءۇشىن وڭتايلى بولىپ وتىر.
وتاندىق اۆتوموبيل ءوندىرىسى ورتالىعىنىڭ ءدال قوستانايدا تاماشا ورنالاسقاندىعى ءجونىندە وتاندىق تا, سول سياقتى رەسەيلىك ساراپشىلار دا ايتىپ ءجۇر. قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى سەرگەي كۋلاگيننىڭ «سوللەرستىڭ» باسشىسى ۆاديم شۆەتسوۆپەن تاياۋداعى اڭگىمەسى كەزىندە دە وسى جونىندە ءسوز بولدى. قوستاناي – ەلدىڭ اۆتوونەركاسىپ ورتالىعىن قۇرۋ ءۇشىن وتە قولايلى ورىن. وسى جەردەن نەعۇرلىم ماڭىزدى دەگەن وتكىزۋ رىنوكتارىنا, ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق تا, رەسەيلىك تە بار, اراقاشىقتىق ءبىپ-بىردەي. ءترانسسىبىر ماگيسترالى جاقىن وتەتىندىكتەن, اۆتوكەشەندەردى جەتكىزىپ بەرۋ دە ارزانعا تۇسەدى. ءتىپتى زاۋىت تاۋارىنىڭ وڭتايلى باعاسىنىڭ ءوزى كوبىنە-كوپ ءوندىرىستى ورنالاستىرۋىنىڭ ويلاستىرىلعان لوگيستيكاسىنىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. بىلايعى فاكتورلاردى ەسكەرمەگەندە, زاۋىتتىڭ ورنالاسۋىنىڭ ءوزى عانا ءاربىر ءاۆتوموبيلدىڭ وزىندىك قۇنىن 600 دوللارعا ارزانداتۋعا جاعداي جاسادى, دەيدى ا.لاۆرەنتەۆ.
جۋرناليستەردىڭ كوزدەرى جەتكەنىندەي, قوستانايدىڭ كەڭ كولەمدى اۆتوموبيل ءوندىرىسى ورتالىعىنا اينالۋى ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالعان. كونۆەيەرلەردەگى جۇمىس ءبىر مينوتكە دە تولاستامايدى. جاڭا عانا قۇراستىرىلعان ماشينەنى رەتتەۋ ستەندىنە جانە تەحنيكالىق سۇيىقتىقتار قۇيۋ ورنىنا ەندى اپارا بەرگەن ساتتە, كونۆەيردىڭ باسىندا بارلىق قاجەت بولشەكتەردى قوندىرۋ كەرەك بولاتىن جاڭا «جالاڭاش» قاڭقا – كۋزوۆ پايدا بولادى. بۇگىنگە دەيىن زاۋىتتا 400-دەن استام اۆتوموبيل قۇراستىرىلدى, ال جىل اياعىنا دەيىن ول سان ءبىر جارىم مىڭنان اسىپ ءتۇسپەك. قارقىن ارتا تۇسۋدە. دەگەنمەن, مۇنىڭ ءوزى دە ءىستىڭ تەك باسى عانا.
سەيفوللا شايىنعازى.