ءومىر ساپاسى ورلەۋ ۇستىندە

سارسەنبى كۇنى مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆ الماتى وبلىسى ىلە اۋدانىنىڭ بىرقاتار نىساندارىن ارالاپ, ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. الماتى وبلىسى – مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنگەن جوبا­لاردى ويداعىداي ورىنداپ كەلە جاتقان ايماقتىڭ ءبىرى. وعان دالەل 2000 جىلدان بەرى مۇندا 28,6 مىڭ ورىنعا ارنالعان 68 مەك­تەپ سالىنعان. 10 مەكتەپ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدار­لا­ماسى اياسىندا بوي كوتەرسە, مەكتەپكە دەيىنگى 596 بالالار مەكەمەسى جۇمىس ىستەۋدە. تەك سوڭعى جىل­دارى جەتىسۋدا بالاباقشا مەن شاعىن ورتالىقتار ورىن سانى 15 مىڭعا ارتىپ وتىر. وعان قوسا وڭىردە 2 اۋرۋحانا, 2 پەرزەنتحانا, 7 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 15 مەديتسينالىق پۋنكت جانە سانيتارلىق ساراپتاما ورتالىعى سالىندى. وبلىستا شاعىن جانە ورتا بيزنەس قارقىندى دامۋ ۇستىندە. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپا­سىن ودان ءارى ارتتىرۋعا, ءوڭىر­لەر­دىڭ جۇيەلى ەكونوميكالىق دا­مۋى­نا باعىتتالعان ستراتەگياسىنىڭ جەتىسۋدا تابىستى جۇزەگە اسۋىنا ق.ساۋداباەۆ ىلە اۋدانىنداعى جۇ­مىس بارىسىندا تانىسقان جاڭا نىساندار ايعاق بولا الادى. مەملەكەتتىك حاتشى العاش ات­باسىن بورالداي كەنتىندەگى وسى­دان ءۇش جىل بۇرىن ىسكە قوسىلعان ءۇش قاباتتى №39 گيمنازياسىنا تىرەپ, «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسى اياسىندا سالىنعان زاماناۋي جاراقتاندىرىلىپ, ەۋروپا ەلدەرىنىڭ جەتىك وقۋ مەكەمەلەرىمەن باسەكەگە تۇسە الاتىن ءبىلىم ورداسىن ارالاپ كوردى. گيمنازيا ديرەكتورى گۇلجان ەرۋ­باە­ۆا­نىڭ ايتۋىنشا, 94 كابينەتى بار گيمنازيادا ءبىر اۋىسىمدا 1142 وقۋشى وقىپ, ولارعا 112 ۇستاز ءدارىس بەرەدى. مۇنداعى جارىق تا كەڭ سىنىپ بولمەلەرى, ءجۇزۋ باسسەينى, سپورت جانە 450 ادامعا لايىقتالعان ءماجىلىس زالدارى, 240 ورىندىق اسحانا بارلىق تالاپقا ساي تال­عاممەن جابدىقتالعان. اسىرەسە, مەمحاتشىنى ينتەراكتيۆتىك تاق­تا­لار, ينفورماتيكا كابينەتتەرى, 10 300 كىتاپ قورى بار باي كىتاپحانا, ونداعى كابيس باعدارلا­ما­سى, ياعني كىتاپحانالاردىڭ اۆ­توماتتاندىرىلعان جۇيەسى قى­زىق­تىردى. ماسەلەن, مۇندا جاڭا­دان كەلىپ تۇسكەن كىتاپ, قاجەتتى گازەت-جۋرنالداعى ماقالالاردىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسى ءتۇسىرىلىپ, مالىمەتتەر قورى جيناقتالادى ەكەن. گازەت سارعايىپ, جىرتىلۋى مۇمكىن, ال ەلەكتروندى كاتو­لوگ­تاعى ماقالانى وقىرمانعا قاي ۋا­قىتتا بولماسىن تەز ارادا تاۋ­ىپ بەرە قويادى. سونىمەن قاتار, مارتەبەلى مەي­مان مەكتەپتىڭ وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمىندە العان سپورت ءجۇل­دەلەرىمەن, اۋدانداعى «بو­لا­شاق جولى» ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيى­مىنىڭ جۇ­مىسىمەن دە تانىسىپ, گيمنا­زيا­نىڭ 5-سىنىپ وقۋشى­لارىنان جاساقتالعان «اتامەكەن» توبى­نىڭ انت بەرىپ, «بو­لاشاق» ۇيى­مىنا قابىلداۋىنا قاتىستى. مەك­تەپتەگى «جاسىل ەل» باع­دار­لاماسىنا وراي «جاسىل الەم» ۇيىمىنىڭ وقۋشىلارىمەن بىرگە اعاش وتىرعىزدى. – ەگەمەندىك العان 20 جىلعى ەڭبەكتىڭ نەگىزگى ناتيجەسى – ەل ءومىرىنىڭ جاقسارىپ, جاعدايىنىڭ تۇزەلۋى. مىنا سىزدەردىڭ مەكتەپتەگى جاعداي سونىڭ ءبىر جارقىن كورىنىسى. 20 جىل تاريح جىلناما­سى­مەن وتە قىسقا ۋاقىت بولۋى مۇمكىن, بىراق ەلىمىزدە ءجۇز جىلعا تاتىرلىق قىرۋار شارۋا اتقا­رىل­دى. ۇستاز ماماندىعى قاشاندا قادىرلى. بۇل ىستە ەڭ نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك, ۇستازدار, سىزدەردىڭ قول­دارىڭىزدا. ويتكەنى, ەلدىڭ كەلەشەگى – جاستار. ول ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ءسىز­دەر­دىڭ اق نيەتتەرىڭىز سايلاۋدا كو­رىندى. جەتىسۋلىقتار ءوز سەنىمدەرىن وتكەن سايلاۋدا 97,15 پايىز داۋىس بەرۋ ارقىلى ءبىلدىردى. بۇل دا ەلباسىنىڭ حالىققا جاساعان ەڭبەگىنىڭ جەمىسى, – دەدى قانات بەك­مىرزا ۇلى مۇعالىمدەرمەن قوش­تاساردا. كەلەسى توقتاعان نىسان تۇتى­نۋ­شىلاردىڭ بارلىق تالاپتا­رى­نا ساي كەلەتىن تاۋارعا باي «اسەم» ساۋدا ورتالىعى بولدى. بىلتىر عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن, جالپى اۋماعى 1000 شارشى مەتردى الىپ جاتقان ساۋدا ورتا­لى­عىنىڭ نەگىزگى باعىتى حالىق­تىڭ كۇندەلىكتى تۇتىناتىن قاجەت­تى ازىق-ت ۇلىك, تۇرمىستىق-شارۋا­شىلىق, بالالار جانە كەڭسەلىك تاۋارلارى, ءدارى-دارمەكتەر ساتۋ. مۇندا تاۋارلار وندىرۋشىلەرمەن تىكەلەي, دەلدالسىز بايلانىس جاساۋ ارقىلى نەگىزگى نارىقتىق با­عا­دان 10-15 پايىزعا تومەن ساتى­لا­دى. ماسەلەن, نان 35-40 تەڭگە, قانت 195 تەڭگە. ولاردىڭ وزدەرى­نىڭ كوكونىس ونىمدەرىن ساقتايتىن بازاسى بار. ساپار بارىسىندا مەملەكەتتىك حاتشى بايسەركە كەنتى اۋما­عىن­دا ورنالاسقان اۋدانداعى جي­ىرمادان استام قىزمەت ءتۇرىن كور­سەتەتىن, بۇگىندە مىڭعا جۋىق ادام قىزمەت ەتەتىن 210 گا جەردى الىپ جاتقان يندۋستريالىق-لو­گيس­تيكالىق «دامۋ» ورتالى­عى­نىڭ جۇمىسىمەن, سونداي-اق وسى الاڭقايدا قويىلعان ىلە اۋدا­نىندا وندىرىلەتىن ونىمدەر كور­مەسىمەن كەڭىرەك تانىستى. ولاردىڭ قاتارىندا ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىم­دە­رىن ءوندىرىپ, ەكى جارىم مىڭ ادام­دى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر­عان «بەنت» اق, الەمدىك ستاندارتپەن سالىنعان «سارى-بۇلاق كومپانياسى» قۇس فابريكاسى, «رەمسترويتەحنيكا» اق, ايگىلى «اسەم-اي سارىاعاش» كومپانيا­سى, رايىمبەك ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن زاۋىتى, ت.ب. اتاۋعا بولا­دى. سولاردىڭ اراسىندا, اسىرەسە, قازاقتىڭ ۇلتتىق سۋسىنىن ءوندى­رەتىن, بۇگىندە 200 ادامدى جۇ­مىس­پەن قامتىپ وتىرعان «ءداۋ­لەت-بەكەت» شارۋا قوجالىعىنىڭ ونىمىنە قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ارۋانانىڭ ءجۇنىن, ەتىن, سونداي-اق شۇباتتى شەتەلگە شىعارۋ ماسە­لە­سىن ءسوز ەتتى. قاراۋىندا 4 مىڭ­نان استام تۇيە جانە وسىنشا قوي بار قوجالىق باسشىسى سىدىق ءداۋ­لەتوۆ ءوز ونىمدەرىن ەلىمىزدىڭ ءىرى-ءىرى التى قالاسىنا شىعارا­تى­نىن جەتكىزدى. كاسىپكەر الداعى ۋاقىتتا ءنوۆوسىبىر, رەسەيدىڭ باس­قا دا قالالارىنا شىعارۋدى وي­لاس­تىرىپ, تاپسىرىس جاساپ قوي­عانىن, جىلىنا ون تونناداي تۇيە ءجۇنىن قىرقىپ, ونى دا قاجەتكە جاراتىپ كورپە جاساپ جاتقانىن, جاقىن ارادا تۇيەنىڭ شۋداسىن تسەللوفان قالتاعا سالىپ, ءدارى­حا­نالارعا وتكىزەتىنىن العا تارتتى. ال ەتىن 600 تەڭگەدەن كونسەرۆى زاۋىتىنا وتكىزۋدە ەكەن. بيىل, اماندىق بولسا, وڭدەيتىن تسەح اش­ىپ, بۇقتىرىلعان تۇيە ەتىن وزدەرى شىعارماق ويلارى بار كورىنەدى. سونداي-اق ق.ساۋداباەۆ لو­گيس­تيكالىق ايماقتىڭ تىنىس-ءتىر­شى­لىگىمەن تانىسا كەلىپ, قانشا ادام, قانداي تاسىلمەن, قانداي ين­فراقۇرىلىمدىق جۇمىستار ات­قارىپ, قانداي كوممۋنيكاتسيالار جاسالعانىن, قانداي وندىرىستەر اشىلعانىن كورىپ, بولاشاق جوبالار جايىندا وي ءبولىستى. ال «دامۋ» يندۋستريالىق-لوگيستيكالىق ورتالىعى جشس-نىڭ پرەزيدەنتى ساكەن تويلىباەۆ «قولىمىزدان ءىس كەلەدى, ونىڭ دالەلى مىنە» دەپ كاسىپورىننىڭ جۇمىسىن كورسە­تىپ, مەملەكەتتىك حاتشىعا ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك, لوگيستيكالىق الەۋە­تىمىز جايىندا, باتىس ەۋروپا-با­تىس قىتاي جوباسىمەن سالىنىپ جاتقان ۇلكەن تاسجولدىڭ اينا­لاسىنداعى جۇمىستاردى كوتەرۋ ماقساتىندا سول ەلدەرمەن بيزنەستىك قارىم-قاتىناس جاساۋعا, ەلىمىزدەگى «سامۇرىق-قازىنا» جانە باسقا دا ينستيتۋتتارعا ۇكى­مەتتىڭ, سا­لا­لىق ۆەدومستۆو­لار­دىڭ وڭ كوزقاراسپەن قاراۋىن جەتكىزدى. – ەلباسىمىز ايتتى ەمەس پە, بىزدە تەك جەر استىنداعى عانا ەمەس, جەردىڭ ۇستىندە دە بايلا­عىمىز بار دەپ. ەندەشە, جەر بەتىندەگى بايلىقتىڭ ءبىرى – ترانزيتتىك الەۋەتىمىز. قازاقستاننان ءدۇ­نيەجۇزىلىك ترانسپورتتىق ءدالىز­دىڭ سەگىز ءتۇرى وتەدى. مۇنىڭ ءبارى وزەكتى ماسەلەلەر. سونى ىلگەرى باستىرۋدا بۇگىنگى يننوۆاتسيالىق, ت.ب. باعدارلامالاردىڭ ەڭ تۇپكى نەگىزى – ترانزيت, كولىك جانە تا­سىمالداۋ جۇمىستارىن قولعا الۋى­مىز كەرەك, – دەدى ساكەن جارقىنبەك ۇلى بىزگە بەرگەن قىسقاشا سۇحباتىندا. سونداي-اق قوناقتار اتالمىش ورتالىقتا ورنالاسقان «Danone-Bercut» جشس-نىڭ قۋاتتىلىعى 12 000 توننالىق, جالپى قۇنى 3 ملرد. 68,2 ملن. تەڭگەنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەپ, اشىتىلعان ءسۇت ونىمدەرىنەن كا­دىم­گى ءداستۇرلى ايراننان ەۋرو­پالىق يوگۋرتقا دەيىنگى سان الۋان ءتۇرىن شىعاراتىن زاۋىت ءوندىرى­سىمەن, «مەدياتەكس» باس كيىم فاب­ريكاسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. اتالعان نىسانداردى ارالاۋ بارىسىندا جاستارمەن, ىلە اۋدا­نىنىڭ ەڭبەككەرلەرىمەن اشىق-جارقىن اڭگىمە-سۇحبات قۇرعان مەملەكەتتىك حاتشى ەلباسىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ بارلىق 20 جىلىن­داعى قاجىرلى دا جاسامپاز قىزمەتىنىڭ شىرقاۋ بيىگى جانە باستى ماقساتى – ەلدە تاتۋلىق پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ, قازاق­ستان­دىقتاردىڭ ءال-اۋقاتى مەن ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ايتتى. ءوز كەزەگىندە كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار مەملەكەت باس­شى­سىن كەرەمەت جەڭىسىمەن قۇت­تىق­تاپ, الداعى ۋاقىتتا ەلبا­سىمەن بىرگە بولاتىندارىنا نىق سەندىرگەن سالەمدەرىن جەتكىزۋدى ءوتىندى. الماتى وبلىسىن ارالاعان ساپارى بارىسىندا وبلىس اكىمى انسار مۇساحانوۆ بىرگە بولدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى. الماتى وبلىسى. ------------------------------- سۋرەتتى تۇسىرگەن يۋري بەككەر.