پەتروپاۆل قالاسىندا ءداۋلەتتى ادامداردىڭ قاراجاتىنا تۇرعىزىلىپ, بۇگىندە تاريحي ەسكەرتكىشكە اينالعان عيماراتتار كوپ. سولاردىڭ ءبىرى – «كوپەس سۆەتلينسكيدىڭ ءۇيى» ساۋلەت ونەرىنىڭ قايتالانباس جاۋھارى ىسپەتتەس. ول حح عاسىردىڭ باسىندا تۇرعىزىلسا دا, سىرتىنىڭ توزعانىنا قاراماستان, سىنىن جوعالتا قويماعانى بىردەن بايقالار ەدى. بىرازعا دەيىن اركىم پايدالانىپ كەلگەن عيمارات 1980 جىلى مەملەكەتتىك قورعاۋعا الىنىپ, 2007 جىلى اكادەميك ماناش قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاراماعىنا بەرىلدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان ءۇي ءۇش جىل بويى كۇردەلى ءجوندەۋدەن وتكىزىلىپ, قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا 100 ميلليوننان استام, قۇرال-جابدىقتار مەن قوندىرعىلار ساتىپ الۋعا 12 ميلليون تەڭگە جۇمسالدى. ءسويتىپ, قازاقستاننىڭ, الەمنىڭ, ىرگەلى وقۋ ورداسىنىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن امبەبەپ مۇراجايعا جانە ينتەرنەت-كافەگە اينالدىرىلدى. 406 شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتقان ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا تاريحشى ماناش اعامىزدىڭ زايىبى سارا پىشەنبايقىزى, وبلىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ قاتىسىپ, كوك لەنتانى قيدى.
– ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما جىلدىعىن قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ جۇرتشىلىعى دا جوعارى جەتىستىكتەرمەن اتاپ وتۋگە بەل بۋعان. ولاردىڭ بەل ورتاسىنان سقمۋ ۇجىمىن كورەمىز. مەملەكەت باسشىسى «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز!» اتتى جولداۋىندا جاڭا الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ تىڭ باعىتتارىن بەلگىلەپ بەردى دەي كەلىپ, بۇگىنگى كۇنى كاسىبي جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ءمان-ماڭىزى ارتىپ كەلە جاتقانىن, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن حالىقارالىق تالاپتارعا ساي دامىتۋ – ىرگەلى ءمىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن سەرىك سۇلتانعازى ۇلى مەرەيلى مەرەكەنى بىرلەسىپ, قارسى الۋعا شاقىردى. مۇراجاي مەڭگەرۋشىسى بوتاگوز قوجابەكوۆا قۇرمەتتى قوناقتاردى باستاپ ءجۇرىپ, وسىنداعى قىمبات تا قۇندى ءجادىگەرلەرمەن تانىستىردى. ەكى قاباتتى مۇراجايدىڭ جەتى زالىنا سەگىز مىڭعا جۋىق ەكسپوناتتار مەن ەتنوگرافيالىق, ارحەولوگيالىق قازبا ەسكەرتكىشتەرى قويىلعان. ولار تاقىرىپتار بويىنشا جىكتەلىپ, تاس داۋىرىنەن باستاپ, قازىرگى كەزەڭگە دەيىن قامتيدى. ءاسىرەسە, وتاندىق تاريحقا, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان بولىمدەر باي. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەت ومىرىنە قاتىستى دا مول دەرەكتەردىڭ جينالعانى بايقالادى. الداعى ۋاقىتتا دارىستەر, كەزدەسۋلەر, تاقىرىپتىق كەشتەر, جىلجىمالى كورمە ۇيىمداستىرۋ كوزدەلگەن.
– قىزىلجار وڭىرىندە ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن ءجۇرگىزىپ, بۇرىن ءمالىمسىز بولىپ كەلگەن «تاريحي اقتاڭداقتاردى» زەرتتەۋدە سقمۋ-دىڭ ورنى ەرەكشە. ماسەلەن, ايىرتاۋ اۋدانىنداعى بوتاي ارحەولوگيالىق قازبا ورنىن تاۋىپ, الەمگە تانىتقان ءبىزدىڭ مەكەمە بولاتىن. بۇعان دەيىن مۇراجاي تار ءبولمەلەرگە قونىستانىپ كەلسە, ەندى ەكسپەديتسيالىق زەرتتەۋلەر مەن جاڭالىقتارىمىزدى كەڭىنەن تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. وسىنداعى ەكسپوزيتسيالار ۇجىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ كۇشىمەن جينالعانىن ايتا كەتكەن ءجون, – دەيدى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ۆيكتور زايبەرت. ينتەرنەت-كافەسىنىڭ قازىرگى تالاپ-تالعامعا ساي بەزەندىرىلىپ, جابدىقتالعانىنا قاراپ, ءبىر كەزدەرى كوپەس ءۇيىنىڭ قويماسى بولدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. مۇنداعى قىزمەتتەر ستۋدەنتتەر ءۇشىن تەگىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاستاردىڭ الاڭسىز دەمالۋىنا دا, بىلىممەن اينالىسۋىنا دا بارلىق جاعداي جاسالعان.
وسى كۇنى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءماجىلىس زالىندا «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار – بولاشاقتىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ نەگىزى» دەگەن تاقىرىپتا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. وندا ءتۇرلى سالا عالىمدارى بايانداما جاساپ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى, وزىق عىلىمي ادىستەردى وندىرىسكە ەنگىزۋدىڭ جولدارىن ورتاعا سالدى.
ءومىر ەسقالي.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.