شىمكەنتتە وتكەن ءبىر ارقالى جيىندا اتاقتى باۋىرجان مومىش ۇلى ءوزىن كەۋ-كەۋلەگەن توپقا ەلەۋسىزدەۋ وتىرعان جۇمابەك تاشەنوۆتى كورسەتىپتى. “بىلە بىلسەڭدەر, توبەلەرىڭە كوتەرەتىن ازاماتتارىڭىزدىڭ ءبىرى – وسى جۇمابەك تاشەنوۆ. قازاق ۇلتىنىڭ بولاشاعى, جەرىنىڭ تۇتاستىعى ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن, قىزمەتىنەن نامىسىن بيىك قويعان ارداعىڭ وسى”, دەگەن ءسوز ايتىپتى.
باتىرلار ءبىر-ءبىرىنىڭ باعاسىن بىلەدى عوي. جۇمابەك تاشەنوۆ باۋكەڭدەر سياقتى ەل باسىنا كۇن تۋعاندا قان مايداندا ەتىگىمەن سۋ كەشپەگەنىمەن, بەيبىت ومىردەگى سۇراپىل ايقاستى جۇرەگىنەن وتكىزگەن ادام. سول جۇمابەك تاشەنوۆكە, ۇلت ارداعىنا شىمكەنتتە ج.تاشەنوۆ كوشەسى مەن بەكەت باتىر كوشەسىنىڭ قيىلىسىندا ەسكەرتكىش ورناتىلدى. ۇلت ءۇشىن جاسالعان ەرلىك ۇمىتىلماق ەمەس. ەسكەرتكىش گۇل شوعىنا تولدى. جاقسى ەستەلىكتەر ايتىلدى.
سالتاناتتى كەشتى ج.تاشەنوۆتىڭ نەمەرە ءىنىسى, س.راقىموۆ اتىنداعى اسكەري مەكتەپ ينتەرناتىنىڭ ديرەكتورى, پولكوۆنيك ۇلىقپان باشەنوۆ جۇرگىزدى. ەسكەرتكىشتەگى شىمىلدىقتى ميليتسيا گەنەرال-مايورى, بۇگىندە دەربەس زەينەتكەر قۇلاحمەت قالمەنوۆ, جۇمابەك تاشەنوۆپەن زامانداس, قىزمەتتەس بولعان قادىرلى قاريا ءاشتار جولداسوۆ اشتى.
دۇنيە ءجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى وقو فيليالىنىڭ توراعاسى بايدۋللا قونىسبەك ۇلت قايراتكەرىنىڭ ءومىرى ورىلگەن بايانداما جاسادى. شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقادىر نارىمبەتوۆ قازاقستاننىڭ بەس وبلىسىن رەسەيگە قوسۋ تۋرالى اپەرباقان باستاما كوتەرگەن ن.حرۋششەۆتىڭ بەتىن قايتارعان, ەكپىنىن باسقان جۇمابەك احمەت ۇلىنىڭ ءسويلەگەن ءسوزىن قالتاسىنا سالىپ جۇرەر ەكەن. مۇنداي باتىل شەشىمنىڭ جاس ۇرپاق تاربيەسىندە ماڭىزدى ەكەندىگىن, ۇستازداردىڭ شاكىرتتەرىن وسى ەسكەرتكىش تۇبىنە ەرتىپ كەلىپ, اشىق ساباق وتكىزۋى قاجەت ەكەندىگىن ايتتى.
قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىن, كەيىن قازاق كسر ۇكىمەتىن باسقارعان كەزەڭدەردە جارتى الەمدى بيلەپ تۇرعان كەڭەستىك يمپەريانىڭ قاندى قىلىشىنان سەسكەنبەي, قازاق جەرىن قۇراق كورپەدەي بولشەكتەۋىنە قارسى شىققان, ارىستانداي ايباتتى, جولبارىستاي قايراتتى جۇمابەك تاشەنوۆتى ارداقتايىق تۇلعالارىمىزدى ارداقتاعىمىز كەلسە.
قوعام قايراتكەرى حايدار ارىستانبەكوۆ ءبىر ەستەلىگىندە قازاقستاننىڭ بوستاندىق اۋدانىنان قالاي ايىرىلىپ قالعانىن اشىنا جازادى. ءوز-اعاڭدار موينى بىتەۋ دوڭىز مىنەزدى حرۋششەۆتىڭ كوڭىلىن تاۋىپ, اۋداندى وزدەرىنە قاراتقانىمەن, ج.تاشەنوۆ باستاعان كوميسسيا باعىس پەن تۇركىستان اۋىلىن 20 ملن. گەكتار جايىلىمىمەن ساقتاپ قالادى. كەيىن جوعارعى كەڭەسكە توراعالىققا كەلگەن ناسرەدينوۆا حرۋششەۆپەن امپەي-جامپەي بولعانى سونشالىقتى, ساپاردا بىرگە جۇرەر ەكەن. ول حانىم ءبىرىنشى باسشىعا جاقىندىعىن پايدالانىپ, ماقتاارال, كيروۆ, يليچ اۋداندارىن ءوزبەكستانعا بەرۋدى سۇرايدى. تاشەنوۆ تاعى دا كەۋدەسىن توسىپ قازاق جەرىن قورعايدى. الىپ قالادى. الايدا, ۇستەم بيلىك تاشەنوۆتى ورنىنان تايدىرعان سوڭ, ول اۋدانداردان دا ايىرىلىپ قالدىق. كەيىن وزبەكتەر جارتى جەردى الىپ قالىپ, قالعانىن قايتارىپ بەردى, دەيدى حايدار ارىستانبەكوۆ.
قايسىبىر جىلى شەكارامىز بەلگىلەنگەندە ارناساي سۋ بوگەتىنىڭ باسىنان شۋ شىققان. ەرتەدەن قازاقتىڭ جەرى بولىپ كەلگەن جەر كارتاعا وزبەكستاندىكى بولىپ تۇسكەن. سوندا ەستىگەنبىز. كسرو كەزىندە جەر بەلگىلەۋگە كەلگەن كوميسسيانىڭ جانىندا وزبەك اعايىندار ءورىپ ءجۇرىپتى. قازاق بارماعان. ورىسقا كەرەگى سول, ارناساي كوپىرىنىڭ ۇستىنەن تۇسكەن تەمىر جولدىڭ ەكى بۇتىن ەكى جاققا شەكارا ەتىپ ايىرا سالعان. ناتيجەسىندە قازاق ۇتىلدى. سۋ قۇلاعى وزبەكتە قالدى. الاشاپقىنداتىپ ءجۇرىپ, ءوز جەرىمىزدى قايتارعانداي بولدىق.
تاشەنوۆتەردىڭ كەرەگى وسىندايدا عوي. شىن تاريحتى وقىتقىڭ كەلە مە, باتىر ۇلدارىڭنىڭ ەلى, جەرى ءۇشىن ونەگەسىن ۇيرەتكىڭ كەلە مە, وتىرىك اتا جارىستىرعاندى قوي, بوكەيحانوۆتاردىڭ, تاشەنوۆتەردىڭ ەرلىكتەرىمەن ۇرپاعىڭدى وقىت. تولىققاندى ۇلت بولۋ, ءتورت قۇبىلاڭدى تۇگەندەۋ دەگەن سول. ىشىمىزدە قىجىلداپ جۇرگەن وي ەدى. تەرىس ايتقان جوق سياقتىمىز.
باقتيار تايجان.
شىمكەنت.