• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
30 ناۋرىز, 2011

ساناڭدى سىلكى, سايلاۋشى!

817 رەت
كورسەتىلدى

سونىمەن, 3 ءساۋىر كۇنى قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك ساي­لاۋى وتەدى. كوپشىلىك بولعان سوڭ قاۋىمداسىپ, باسىمىز قو­سىلا قالعان ورتادا, جەر-جەردە ايتىلا قالار اڭگىمەنىڭ ال­عاشقى ارقاۋى – وسى سايلاۋ جايلى جانە  ءتۇسىپ جاتقان ۇمىتكەرلەر تۋرالى. دەربەس ويلاپ, كوركەم تولعايتىن زا­مان­داستارىمىز­دىڭ اراسىندا ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى باع­د­ارلامالارىن كەڭىنەن تال­قى­لاپ, قىزۋ پىكىر­تالاسقا اينال­دىرىپ جۇرگە­نى­مىز دە جاسىرىن ەمەس. قىرى مەن سىرى, قۇپياسى مول دۇنيەنىڭ سيقىرىنا قا­نى­عىپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى عى­لىم مەن ءبىلىمنىڭ جاڭالىق­تا­رى­نا بوي ۇرىپ, ىزدەنىسكە ۇم­تىلىس ءبىلدىرىپ, تامىرىنا قان جۇگىرىپ جاتقان ءوندىرىس وشاق­تارى مەن تۇرالاپ قالعان كا­سىپورىنداردىڭ, اۋىل مەن استانانىڭ, قالا مەن دالانىڭ جاعدايى, باسقا دا شەشۋىن تاپپاي, شەشىمىن كۇتىپ جاتقان كوپتەگەن پروبلەمالاردىڭ ءتو­ڭى­رە­گىندە ءسوز قوزعايتىن قاتار­لاستارىمنىڭ اۋزىنان كوشەلى وي, ورنىقتى پىكىر قىلاڭ بەرىپ جاتسا, قۋانا قولداۋعا تىرى­ساتىنىمىز تاعى انىق. دەگەنمەن, سانانىڭ تاۋەل­سىز­دىگى قوعام تاۋەل­سىزدىگىمەن ءول­شەنبەيدى. مەنى قىنجىل­تا­تىنى, ىشىمىزدە سوڭعى جىل­دا­رى «تاستاق جولعا بەت بۇرىپ الىپ», ءومىردىڭ ىرقىنا موي­ىنسۇنا باستاعان, موينىمىز ۇزىلگەنشە باس شۇلعىپ ۇيرەن­گەن «موما­قان» قالپىمىزدى بۇزباي, ءار ءنار­سەگە ءالى دە تاۋەلسىز كوزبەن قاراي الماي­تىن سوقىر سەنىم­دىلەردىڭ ءىشىنارا كەزدەسەتىندىگى. ۋاقىت جىلجىعان سايىن قوعام دا دامي تۇسەدى. كەشەگى بيىگىڭنىڭ ەرتەڭگى كۇنى الاسارىپ قالۋى تابيعي زاڭدى­لىق. وسىنى تەرەڭنەن ءتۇسىنىپ, ۇياتىمەن ۇعىنا بەرمەيتىندەر الداعى بولاتىن سايلاۋدى سول دوداعا ءتۇسۋشى­لەر­دىڭ تەك بيلىك پەن باسقارۋعا قول جەتكىزۋدەگى قۇرال-سايمانى عانا دەپ باعالايدى. دەموكراتيا جەلەۋىمەن قىسىر اڭگىمە, جەل ءسوزدى كەۋلەتۋگە قۇمارلار «بىزگە كىم بولسا, ول بولسىن, ايتەۋىر ەلىمىز تىنىش, جۇرتىمىز امان بولسا بولدى» نەمەسە «بىزگە ءبارىبىر, باستىقتار كىمگە داۋىس بەر دەيدى, سوعان بەرەمىز», دەگەن سياقتى ءدۇدامال دايەكتەرمەن باسقانىڭ باسىن قاتىرماقشى. «دوسىڭنان قورىقپا, ازار بولسا ساتىپ كەتەر, جاۋىڭنان قورىقپا, ازار بولسا اتىپ كەتەر, قورىقساڭ نەمقۇرايدىلىقتان قورىق – ول ساتىپ تا, اتىپ تا كەتەدى». اينالايىن اعايىن-اۋ, ءوزىمىزدىڭ سايلاۋشى رەتىندەگى ەڭ جوعارى قۇندىلىعىمىز – قۇ­قى­مىزدى  سامارقاۋ,  مارعاۋ,  بوي­­كۇ­يەز نەمقۇرايدىلىققا قۇربان ەتكەندى قوياتىن كەز جەتكەن جوق پا؟ سوڭعى ەكى ءجۇز جەتپىس جىل­دىق جىلناماسىندا ۇرپاققا ۇلگى قىلار ىزگىلىگىن ۇمىتىپ, ەلدىگىمەن قوشتاسقان, بوداندا بولىپ, بوساعادا قالعان, بەرگى جەتپىس بەس جىلدا «جارقىن بولاشاق» دەگەن جاساندى جىلتىر ساعىمعا الدانىپ, جانىن دا, مالىن دا, ءتىلىن دە, ءدىنىن دە جوعالتا جاز­داعان, سان مارتە قولدان جاسال­عان قىرعىنعا ۇشىراپ, سان ءمار­تە تابيعي تۇردە قاتارىن قايتا تولىقتىرعان, بۇگىندە تۇعىرىن نىق قاداپ, تۋىن ءتۇزۋ تىگىپ وتىر­عان مەملەكەت مۇشەسىنىڭ ايتار ويى ما وسى؟ شۇكىر, كورىنگەننەن كوزتۇرتكى كورىپ, كورىنگەننىڭ تابانىندا قالىپ, تابا بولعان ەلىمىز ەگەمەن بولدى. ەڭسەمىز تىك, باسى­مىز بيىك, قازاقستانىمىز بۇ­رىن­عى وداق­­تىڭ بۇعاۋ-قامىتىن ىسىرىپ تاستاپ, الەمدىك قاتى­ناستارعا شىق­تى. باسقا دۇنيە, اسىرەسە, ارىپتەس مەملەكەتتەرگە تالعامپاز­دىق­پەن قارايتىن ءتا­كاپپار باتىس پەن ازۋلى اقش سەكىلدى اي­بار­لى دەرجاۆالار دۇنيە ءجۇزىنىڭ كارتاسىندا قا­زاقستان دەگەن ەل بارىن ءبىلدى. عا­لام­دىق كەڭىس­تىك مويىن­دا­دى. موي­ىنداپ قانا قويماي, ساناسا­تىن مەملەكەتكە اينال­دىق. الەم مۇ­حيتىندا قازاق كەمەسى دەربەس جانە ەركىن ءجۇ­زىپ كەلەدى دەپ ەمىن-ەركىن ماق­تانىش ەتە الاتىن شاققا جەتتىك. ەل ەكونوميكاسى دا العا قاراي قارىشتاپ دامىپ كەلەدى. ساياسي رەفورمالار بەلسەندى ءجۇر­گىزىلە باستادى. قازاق­ستان­دا قا­لىپتاسقان ۇلتارالىق كەلىسىم مەن دىنارالىق تۇسىنىستىك – بىزدەگى ەڭ ۇلكەن جەتىستىك. ەندەشە, پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ناۋقانىن ەستىلىكپەن اتقارۋ بارىمىزگە سىن بولۋى كەرەك. ال الداعى سايلاۋدا كىم جەڭىسكە جەتىپ, كىمنىڭ سەنىمگە يە بولاتىنىن ۋاقىت كورسەتە جا­تار. ەڭ باستىسى – الدا بولا­تىن سايلاۋ ەرتەڭىمىزدى تاڭ­داۋ ەكەنىنە ماڭىزدى ءمان بەرۋگە ءتيىسپىز. قورىتا ايتقاندا, كونستي­تۋ­تسيامىزعا سۇيەنىپ, سىن سا­عاتتا سايلاۋعا تۇسكەن ءۇمىت­كەر­لەردىڭ بارلىعىنا قۇرمەتپەن قاراي بىلەيىك, ارداقتى ازاماتتار. وتانداستارىمنىڭ ءبارىن سايلاۋعا ۇيىمشىلدىقپەن قاتىسىپ, سانالى تۇردە داۋىس بەرۋگە شاقىرامىن. ءۇمىت بيتەنوۆا, ۇلبيكە اقىن اتىنداعى اۋداندىق مادەنيەت ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى. جامبىل وبلىسى, قاراتاۋ قالاسى.
سوڭعى جاڭالىقتار