ەلىمىزدىڭ باس ەكولوگى مەلس ەلەۋسىزوۆ قانا دەپ جۇرسەك, پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار اراسىنان تابيعاتتىڭ تاعى ءبىر ۇلكەن جاناشىرى تابىلىپ وتىر. وسى ايتىلعاندى ايعاقتاعان عاني قاسىموۆ كەشە رەسپۋبليكالىق «قازەكولوگيا» عىلىمي-وندىرىستىك جانە اقپاراتتىق ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسىپ, ەكى جاق ءۇشىن دە مۇددەلى ۇلكەن اڭگىمەگە ءورىس اشتى.
ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن قىزۋ قولداعان ەكولوگتار كاسىپورىننىڭ قىزمەتىمەن تانىستىرىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ءبىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەر ءجونىندەگى ءوز پايىم-كوزقاراستارىن ءبىلدىردى, نەعۇرلىم وزەكتى ەكولوگيالىق پروبلەمالار بويىنشا پىكىر الماسىلدى. اتالمىش ورتالىقتىڭ باس ديرەكتورى امانكەلدى سقاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى قازىرگى ەكولوگيالىق احۋال اسا كۇردەلى. بۇل جاعدايدا ەكولوگيا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ, زاڭناما, قوعامدىق پىكىر جانە كاسىبي بىلىكتىلىك سياقتى تەتىكتەرى ۇتىمدى پايدالانىلۋى ءتيىس. تابيعات قورعاۋ جوبالارىندا, ءتۇرلى ەسەپتەمەلەردە وسى جاعدايلار مۇقيات ەسكەرىلگەنى ماقۇل. تابيعات قورعاۋ جونىندە قىزبالانىپ كوپ ايتۋعا بولار, بىراق, سونىمەن قاتار, بىزگە جوعارى كاسىبي بىلىكتىلىكپەن ءازىرلەنگەن جوبالار قاجەت.
بۇدان ءارى ورتالىق باسشىسى پارلامەنتتە «ەكولوگيا كودەكسى» زاڭى دايىندالىپ قابىلدانعان كەزدە, سەناتور ع.قاسىموۆ ارقىلى وزدەرىنىڭ بىرقاتار ۇسىنىستارىن ەنگىزگەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, عاني ەسەنكەلدى ۇلى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە قالىڭ جۇرتشىلىقتى تارتۋعا دا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزىپ ءجۇرگەندىگى قاپەرگە الىندى. قازىر قوعامدىق ەكولوگيالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ ءىس-تاجىريبەسىنە ەنگىزىلسە, بۇل باپتى دا ەكولوگيالىق كودەكسكە ەنگىزۋگە سەپتىگىن تيگىزگەن عاني ەسەنكەلدى ۇلى بولىپ شىقتى.
كەزدەسۋ كەزىندە ءسوز العان بۇرىنعى ەكولوگيا جانە بيورەسۋرستار مينيسترىنىڭ ورىنباسارى, تابيعات قورعاۋ ارداگەرى ءمادي كەرەەۆ 1994 جىلى اقش-تىڭ تەحاس شتاتىنىڭ كونگرەسىندە ارال مەن بالقاشتىڭ پروبلەماسىن العاش ايتقان, سول جەردە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن ايكول ازاماتىمىز دا عاني قاسىموۆ بولعاندىعىن ەسكە سالىپ ءوتتى. ال ءبۇگىندە عانەكەڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ العى شەبىندە جۇرسە, مۇنىڭ ءوزى زاڭدىلىق رەتىندە قابىلدانارى انىق. بۇدان كەيىن ءسوز العان «اتامەكەن» قوعامدىق-ەكولوگيالىق گازەتىنىڭ باس رەداكتورى جانىمگۇل ساعىندىقوۆا, ورتالىق قىزمەتكەرى سايان مەيىربەكوۆ, ەكولوگتار ع.قاسىموۆتىڭ ساياسي تۇعىرناماسىن قولدايتىنىن, سايلاۋدا ول ءۇشىن داۋىس بەرەتىندىكتەرىن مالىمدەدى.
ع.قاسىموۆ ءوز كەزەگىندە, اسىرەسە, جەر سىلكىنىسىنەن تۋىنداعان جاپوندىق اتوم ەلەكتر ستانسالارىنداعى ءتوتەنشە جاعدايدان كەيىن ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ءماسەلەلەرىنىڭ قازاقستانداعى اسا كوكەيكەستىلىگىن قاداپ ايتتى. الداعى ۋاقىتتا ەلدە اەس سالىنار بولسا, كوپشىلىكتىڭ پىكىرى ەسكەرىلۋىن, جالپى بۇل ءىستىڭ جاريالى بولۋىن, تەندەرگە تىلەك ءبىلدىرۋشىلەردىڭ بارلىعى قاتىستىرىلۋىن تىلگە تيەك ەتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا ع.قاسىموۆ ورتالىقتىڭ زەرتحاناسىن ارالاپ كورىپ, اۋانى, سۋدى, توپىراقتى, رادياتسيالىق جاعدايدى تەكسەرەتىن اسپاپتارمەن تانىستى.
قورعانبەك امانجول, الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.