تاۋەلسىزدىك اتا-بابالارىمىزدىڭ عاسىرلار بويى اڭساعان اسقاق ارمانى ەدى. سوندىقتان دا, تاۋەلسىزدىك – ءبىز ءۇشىن كوپتەن كۇتكەن ەڭ قاستەرلى مەرەكە. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ, دەربەس مەملەكەت رەتىندە الەمگە تانىلدى. ەلباسىمىز ايتقانداي, «قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى قازاق حالقىنا تاعدىردىڭ تارتقان سىيى ەمەس, ءوزىنىڭ ەجەلگى جەرىندە قيلى كەزەڭدى باستان كەشۋ ارقىلى قول جەتكىزگەن ءوز مەملەكەتتىلىگىن قۇرۋعا دەگەن زاڭدى قۇقىعى, بۇل داۋسىز جانە ساياسي فاكتىگە ەشكىم كۇمان كەلتىرمەۋى ءتيىس».
ءبىرتۇتاس ازات ەل بولۋدى ارمانداعان الاش ازاماتتارى وسى جولدا ءوز ومىرلەرىن قيدى. ولاردىڭ ارمان-تىلەگى سول كەزدەرى ءجۇزەگە اسپاعانىمەن, ۇلتتىق سانانى وياتۋدا ۇلكەن ءرول اتقاردى. ال جالپىسىندا قازاقستانعا بۇل تاۋەلسىزدىك وڭاي جولمەن كەلمەگەنى بارىمىزگە بەلگىلى, تاريحقا كوز ءجۇگىرتەر بولساق, قازاق حالقى تاۋەلسىزدىك جولىندا سان قيلى قيىنشىلىقتاردى باسىنان وتكەردى.
وتكەن عاسىردىڭ باسىندا سانى 1,5 ميلليونداي قانداستارىمىز قىتاي, موڭعوليا, اۋعانستان, تۇركيا استى. كوپتەگەن ۇلت زيالىلارى رەپرەسسياعا ۇشىرادى.
اتا-بابا ارمانى بۇگىنگى كۇنى شىندىققا اينالدى. اڭساعان تاۋەلسىزدىگىمىزگە قول جەتكىزدىك. الدا سول تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىن تويلاعالى وتىرمىز. ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى سول ەلى ءۇشىن جان اياماعان باتىر بابالارىمىز بىزگە قالدىرعان تاۋسىلماس داۋلەتى مەن سارقىلماس مۇراسىنىڭ جالعاستىرۋشىسى رەتىندە قازاق حالقىنىڭ جۇرەگىندە ماڭگى قالاتىندىعى اقيقات. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وتكەن 20 جىل ىشىندە تاۋەلسىز قازاق ەلىن ءوزىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تالاي بەلەستەر مەن جەتىستىكتەرگە جەتكىزگەنى تەك قازاقستاندىقتارعا عانا ەمەس, بۇكىل دۇنيە جۇزىنە بەلگىلى. بۇگىندە الەم 130-دان استام ەتنوس وكىلدەرى تۇراتىن قازاق ەلىن تاتۋلىعى مەن بىرلىگى ايرانداي ۇيىعان الدىڭعى قاتارلى ەل دەپ تانيدى.
سونىمەن قاتار, وسى جىلدار ىشىندە ەلىمىزدە قىرۋار ىستەر اتقارىلدى. اتاپ ايتساق, مەملەكەتتىك شەكارامىز حالىقارالىق شارتتارعا ساي بەكىتىلدى. مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز, اتا زاڭىمىز قابىلدانىپ, ۇلتتىق ۆاليۋتامىز اينالىسقا ەنگىزىلدى, سارىارقانىڭ توسىندە بارشا ەلدى ءوزىنىڭ اسەم كوركىمەن تاڭقالدىرعان جاڭا استانامىز بوي كوتەردى. الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اسقاق رۋحتى ەل ەكەنىن مويىنداتتىق. ەل ەكونوميكاسى دا جىلدان-جىلعا نىعايىپ, مادەني, رۋحاني دامۋ دەڭگەيى جاڭا بەلەسكە كوتەرىلۋدە. ءسويتىپ, وزىنە ءتان بارلىق ينستيتۋتتارى بار, الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ ىقپالدى مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردىق.
ەل پرەزيدەنتىنىڭ جىل سايىنعى حالىققا جولداۋلارى مەن ۇكىمەتتىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارى قاراپايىم حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋعا باعىتتالعان. ەلباسى ءوزىنىڭ سوڭعى جولداۋىندا ىشكى ساياسات پەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى نەگىزگى ماقساتتارى قوعامدا كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, ەل قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ساياسي جۇيەنى جەتىلدىرۋدە قۇقىقتىق رەفورمانىڭ ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ بويىنشا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى فۋنكتسيالارىنداعى ورىن العان جاعىمسىز فاكتىلەردەن, سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى قىزمەتىندەگى مولدىرلىك پەن باقىلاۋدىڭ جوقتىعىنان تۋىنداعان پروبلەمالاردان ارىلۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى.
ەلباسى جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋدىڭ باعىتتارىن كورسەتىپ بەردى, ولار – قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋ, ءاربىر مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ناقتى قۇزىرەتىن بەلگىلەۋ, زاڭداردى ىزگىلەندىرە وتىرىپ ساپاسىن ارتتىرۋ, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتىندە ىشكى ۆەدومستۆولىق مۇددەدەن ازاماتتاردىڭ قۇقى مەن مەملەكەتتىڭ ءمۇددەسىن جوعارى قويۋ, سونداي-اق پارلامەنتتىك جانە قوعامدىق قاتال باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتىندە ەسەپتىلىك پەن باعالاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ.
بارشامىزعا بەلگىلى, «قاناتتى بارىس» بەينەسى – ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جانە «قازاقستان – 2030» ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ سيمۆولدارىنىڭ ءبىرى. ءبىز وتكەن بارىس جىلى مارتەبەسى بيىك ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا ازيا جانە تمد مەملەكەتتەرى, مۇسىلمان ەلدەرى اراسىنان تۇڭعىش رەت توراعالىق ەتتىك. مۇنداي بيىككە قازاق بالاسى بۇرىن-سوڭدى ەشۋاقىتتا قول جەتكىزگەن ەمەس. مۇنىڭ ەلباسىمىز جۇرگىزىپ وتىرعان كورەگەن ساياساتتىڭ ناتيجەسى ەكەنى تاعى اقيقات.
ەلىمىز سوڭعى جىلدارى تىڭ سەرپىلىس جاساپ, دامۋدىڭ جاڭا بەلەسىنە كوتەرىلدى. الايدا, ءبىزدىڭ الار اسۋىمىز, باعىندىرار بيىگىمىز ءالى الدا. سوندىقتان دا كەلەشەگى جارقىن, ارمانى اسقاق قازاق ەلىنىڭ بۇدان ءارى دە وركەندەپ, دامي بەرۋى ءۇشىن ايانباي ءوز ۇلەسىمىزدى قوسا بەرەيىك.
ەرزات الزاقوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, «نۇر وتان» حدپ فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى.