كەشە سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇحامبەت كوپەەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. كۇن تارتىبىندە دەپۋتاتتار قاراۋىنا «2011-2013 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. قارجى قۇجاتىنا وزگەرىستەردى قاراستىراتىن زاڭ جوباسىن تالقىلاۋعا پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆ باستاعان ۇكىمەت مۇشەلەرى قاتىستى.
بيۋدجەتكە ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر تۋرالى ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا, قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ, ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بيسەنعالي ءتاجىياقوۆ بايانداما جاسادى. جانار سەيداحمەتقىزى ءوز سوزىندە بيىلعى ەلدىڭ نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق پارامەترلەرىنىڭ بولجامىن ناقتىلاۋعا بىرقاتار فاكتورلاردىڭ سەبەپ بولعانىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, 2010 جىلى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كولەمى 21 513,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ, بۇرىنعى بولجامنان 2,2 تريلليون تەڭگەگە جوعارى بولعان. ياعني, ىشكى جالپى ءونىم 7 پايىزعا وسكەن. قىسقا مەرزىمدىك ەكونوميكالىق ينديكاتور بيىل بىلتىرعى جىلعى قاڭتار ايىمەن سالىستىرعاندا 106,9 پايىزدى قۇراعان. ونىڭ ىشىندە, ونەركاسىپ ءوندىرىسى 5,8 پايىزعا, قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى – 2,2, ىشكى ساۋدا تاۋار اينالىمى – 11,1 جانە كولىك قىزمەتىنىڭ كولەمى 7 پايىزعا ارتقان. ءۇشىنشى فاكتور رەتىندە مينيستر ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋى ءجونىندەگى بولجامىن 4,2 پايىزدان 4,4 پايىزعا دەيىن ۇلعايتۋ جاعىنا قاراي تۇزەتتى دەگەن مالىمەتتى كەلتىردى.
تاعى ءبىر بەلگىلىسى, بىلتىرمەن سالىستىرعاندا بيىل الەمدىك رىنوكتا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمدەرى مەن مەتالعا دەگەن باعا ورتاشا جىلدىق ماندە جوعارى دەڭگەيدە بولادى. مۇنايدىڭ 2011 جىلعى ورتاشا الەمدىك باعاسى ءبىر باررەلىنە 65 اقش دوللارى دەڭگەيىندە ساقتالعان. ال ەكونوميكانىڭ ءوسىمى 5 پايىز دەڭگەيىندە بولجانىپ وتىر. بۇل وتكەن جىل (3,1 پايىز) بولجامىنان 1,9 پايىزدىق تارماققا جوعارى. نومينالدى ءماندەگى ىشكى جالپى ءونىم 2 567,6 ملرد. تەڭگەگە ۇلعايۋى جاعىنا قاراي تۇزەتىلگەن. نەگىزىنەن بيۋدجەت جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز» اتتى جولداۋىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ناقتىلانعان كورسەتكىشتەر تۇتاستاي العاندا مىنانداي بولدى:
– بيۋدجەت تۇسىمدەرى 4 249,3 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە بەلگىلەندى نەمەسە قولدانىستاعى بيۋدجەتپەن سالىستىرعاندا 207,9 ميلليارد تەڭگەگە وسەدى;
– رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى بەكىتىلگەن بيۋدجەتپەن سالىستىرعاندا 301,3 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايىپ, 4 945,1 ميلليارد تەڭگە بولادى;
– تاپشىلىق – 695,8 ميلليارد تەڭگە نەمەسە بەكىتىلگەن كورسەتكىشكە قاراعاندا 93,3 ميلليارد تەڭگەگە ءوسىپ, ءىجو-ءنىڭ 2,9 پايىزىن قۇرايدى.
الەۋمەتتىك سالالارعا: دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, حالىقتى ەڭبەككە تارتۋدى قامتاماسىز ەتۋدى بيۋدجەتتىك نىعايتۋعا قوسىمشا شىعىستاردى باعىتتاۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعىنا, باسەكەگە قابىلەتتى ءوندىرىستەردى ساۋىقتىرۋعا, سونىمەن بىرگە, ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا مەملەكەتتىك سۋبسيديا بەرىلەتىن بولادى.
تالقىلاۋلار ناتيجەسىندە اتالعان زاڭ جوباسى جان-جاقتى قولداۋ تاپتى.
سونىمەن قاتار, وتىرىستا ءبىرقاتار حالىقارالىق كەلىسىمدەر دە راتيفيكاتسيالاندى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىق سوتىنىڭ ستاتۋسى جونىندەگى زاڭدىق قۇجاتتا ەۋرازەق سوتىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ قاراستىرىلادى. سوتقا جۇگىنۋ مۇمكىندىگى ەۋرازەق-قا مۇشە مەملەكەتتەرگە, ەۋرازەق ورگاندارىنا, سونداي-اق كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ شارۋاشىلىق جۇرگىزۋشى سۋبەكتىلەرىنە بەرىلەدى.
ال ەلىمىز ۇكىمەتى مەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بوسقىندار ىستەرى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارىنىڭ باسقارماسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قاتىستى زاڭ جوباسى بوسقىنداردى حالىقارالىق قورعاۋعا الۋ جانە ولارعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا قۇقىقتىق نەگىز قالاۋى ءتيىس.
يادرولىق ماتەريالدى فيزيكالىق قورعاۋ تۋرالى كونۆەنتسياعا تۇزەتۋدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى وسى سالاداعى بارلىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن جۇرگىزۋگە بارىنشا ىقپال ەتۋى ءتيىس. سونداي-اق وتىرىستا شارۋا نەمەسە فەرمەر شارۋاشىلىعى جانە ازاماتتىق زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋ ءماسەلەلەرى بويىنشا قولدانىستاعى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭدار قابىلداندى.
اسقار تۇراپباي ۇلى.