باعانى قۇرىقتاۋعا بولا ما؟
بۇل كۇندە بارلىق جەرلەردەگىدەي, قاراعاندىدا دا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى باعاسى ءوسىپ تۇر. ول سولاي بولا بەرە مە؟ ونى ىرىقتا ۇستاۋعا مۇمكىندىك بار ما؟
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اتالعان ءوڭىر بويىنشا ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى نيقان ومارحانوۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– ءبىزدىڭ ايماقتا نەگىزىنەن ءوندىرىس باسىم دامىعان. تۇرعىنداردىڭ 80 پايىزى قالالاردا تۇرادى. سوندىقتان ازىق-ت ۇلىك تۇتىنىمى وزگە ءوڭىرلەرگە قاراعاندا جوعارى. باعانىڭ وڭىردە قىمباتتاۋى ءبىر جاعىنان سوعان بايلانىستى دا بولسا كەرەك. اۋىل ەڭبەككەرلەرى وبلىس جۇرتشىلىعىن ءازىرگە تەك بيداي, كارتوپ, سابىزبەن عانا تولىق قامتاماسىز ەتە الىپ ءجۇر. باسقا تۇرلەرى سىرتتان اكەلىنەدى.
شىندىعىن ايتقاندا, كارتوپتىڭ ءجون-جوسىقسىز قىمباتتاۋىندا تۇسىنىكسىز جايلار بار. وتكەن كۇزدە وبلىسىمىزدا 220 مىڭ توننا كارتوپ ءوندىرىلدى. قىس الدىندا ايعا سوزىلعان جارمەڭكەدە كيلوسى 45-50 تەڭگەدەن ساتىلدى. قالالىقتار 300 تونناسىن ساتىپ الدى. زەرتتەۋلەر كورسەتىپ وتىرعانداي, قورى, بارشىلىق. قازىر قالالارداعى الەۋمەتتىك دۇكەندەردە ءار كيلوسى 85 تەڭگەدەن ساتىلۋدا. بازارلاردا 130-140 تەڭگە. ياعني, 2 ەسە قىمبات.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سالىق دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرىلعان كوميسسيا ءبىر ماسەلەنىڭ ءمانىسىن انىقتاپ جاتىر. باعانى قۇرىقتاۋ ءۇشىن شارالار قاراستىرىلۋدا. ەڭ الدىمەن, بازارلارداعى ءار ءتۇرلى تولەمدەردى جويۋعا, دەلدالداردى ازايتۋعا كوڭىل بولىنۋدە. اۋىل جاقتان ارزانعا ساتىپ الىپ, سودان سوڭ اسا قىمباتقا وتكىزۋشىلەرگە توسقاۋىل قويىلماق.
بيىل كوكونىس پەن كارتوپ ساقتايتىن قويمالار سالىنادى. ەت ساقتاۋعا ارنالعان ۇلكەن توڭازىتقىشتار قۇرىلىسى باستالادى. مال ونىمدەرىنە باعانى قالىپتى ۇستاۋ ءۇشىن «مال ونىمدەرى» تۇتىنۋ كووپەراتيۆى قۇرىلدى. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاعامدىق ءونىمدەردى وتكىزۋ ءۇشىن ساۋدا ورىندارىن تەگىن بولۋگە بازارلار باسشىلارىنا تاپسىرما بەرىلدى. كەشە وسى ماسەلەگە بايلانىستى وبلىستىق كەڭەس ءوتكىزىلىپ, ءىستىڭ جايى جان-جاقتى تالداندى. باعانى قالىپتى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن الداعى ەكى جىلعا ارنالعان كەشەندى شارالار بەلگىلەندى.
قاراعاندى.