قىسقى ءماجىلىس وتىرىستارى باستالدى

كەشە اۆستريا استاناسى ۆەنا قالاسىندا ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇيىم پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ قىسقى ءماجىلىسى جۇمىسىن باستادى. وعان قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان ەلىمىزدىڭ دەلەگاتسياسى قاتىسۋدا.

تالعات جۇماعۇلوۆ – ۆەنادان.

فورۋم اياسىندا تۇراقتى كو­مي­تەتتىڭ وتىرىسى, سونداي-اق سايا­سي ماسەلەلەر جانە قاۋىپسىزدىك, ەكونو­مي­كالىق ماسەلەلەر, عىلىم, تەحنولوگيا جانە قورشاعان ورتا, دەموكراتيا, ادام قۇقىعى مەن گۋما­ني­تارلىق ماسەلەلەر ءجونىن­دەگى جالپى ءۇش كوميتەتتىڭ وتى­رىس­تارى جۇرۋدە. قازاقستان­دىق­تار اسسامبلەيانىڭ ساياسي, قاۋىپ­سىزدىك, سونداي-اق ەكونوميكالىق ماسەلە­لەر, عىلىم, تەحنولوگيا جانە قورشاعان ورتا جونىندەگى كوميتەتتەرگە مۇشە بولىپ تابى­لادى. بۇل – پارلامەنتتىك اسسامبلەيا قىسقى ءماجىلىسىنىڭ ونىنشى كەزدەسۋى. باسقوسۋعا 53 مەملەكەتتەن 240 پارلامەنتشى تىركەلگەن ەكەن جانە بۇل وسىعان دەيىن بولىپ كەلگەن اسسامبلەيانىڭ ەڭ ءىرى قىسقى ءما­جىلىسى بولىپ تابىلادى. ءبىرىنشى كۇنى وتكەن ءۇش جالپى كوميتەتتەردىڭ بىرلەسكەن وتىرى­سىن­دا اسسامبلەيا توراعاسى پەتروس ەفتيميۋ, اۆستريانىڭ فەدە­رال­دىق پرەزيدەنتى حاينتس فيشەر, ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعا­سى, ليتۆانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اۋدرونيۋس اجۋباليس ءسوز ءسوي­لەدى.  تۇستەن كەيىن بولعان ساياسي ءما­سەلەلەر مەن قاۋىپسىزدىك ءجو­نىن­دەگى جالپى كوميتەتتىڭ ءماجى­لى­سىندە قازاقستان پارلامەنتى سە­نا­تىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت تو­قاەۆ ءسوز سويلەدى. پارلامەنتتىك اسسامبلەيا سەس­سيا­سى ەقىۇ اۋماعىنداعى اعىم­داعى ماسەلەلەر­دى قاراستىرادى. تالقىلاۋ تاقى­رىپتارىنىڭ قاتا­رىندا بەلارۋستەگى احۋال مەن مينسكىدەگى ەقىۇ ءوفيسىنىڭ جابىلۋى, قىرعىزستانداعى جاع­داي, ەقىۇ رەفورماسى, باق بوس­تاندىعى, دەموكراتيا مەن ادام قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى, ۇزاققا سوزىلعان جانجالدار, ەۋروپا قاۋىپ­سىزدىگىنىڭ كەلەشەگى تۋراسىن­داعى ۇنقاتىسۋ جانە باسقالارى بار. ارينە, فورۋم دەلەگاتتارى تا­راپىنان قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋ­شىلىق وتە جوعارى. بىلتىرعى جىلى توراعالىقتى ۇزدىك اتقارىپ, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ ۇسىنىسىمەن ون ءبىر جىلدا تۇڭعىش رەت جوعارى دەڭگەيدەگى ءسامميتى ۇيىمداستىرىپ, ەقىۇ-نىڭ ودان ارعى باعدارىن ايقىن­داعان استانا دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا بارىنشا كۇش-ءجى­گەرىن سالعان قازاقستان ءوزىنىڭ ار­تىنان وراسان ساياسي مۇرا قال­دىر­دى. ال بيىلعى جىلى ۇشتىككە ءمۇ­شە رەتىندە ءوزىنىڭ ەقىۇ-داعى بەلسەندى ساياساتىن جالعاستىرۋدا. ميراسكەرلىك پەن ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتەتىن بۇل ورگاننىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىمەن بىرگە قا­زاقستان ەقىۇ-نىڭ ازيالىق ءارىپ­تەستەرىمەن ىنتىماقتاسۋ ءجو­نىن­دەگى بايلانىس توبىنا توراعالىق ەتۋدە. بۇل توپقا 56 مۇشە مەملەكەتپەن قوسا, ىنتىماقتاستىق ءجو­نىن­دەگى ءارىپ­تەس دارەجەسىنە يە التى ازيا­لىق ەل كىرەدى. ولار – اۆستراليا, اۋعانستان, موڭعوليا, كورەيا رەس­پۋبليكاسى, تايلاند جانە جاپونيا. ەقىۇ استانا دەكلاراتسيا­سىن­دا ارىپتەس ەلدەرمەن ىنتى­ماق­تاستىق دەڭگەيىن كوتەرۋ قاجەت­تىلىگى ايتىلعان. قۇجاتتا, اتاپ ايت­قاندا, «ايماقتىق قاۋىپسىزدىك كورشىلەس ايماقتاردىڭ قاۋىپ­سىز­دىگىمەن تىعىز بايلانىستى, ءاسى­رە­سە, جەرورتا تەڭىزى ايماعى مەن ازيادا» دەلىنگەن. 2011 جىلى قازاقستان ەقىۇ شەڭبەرىندە تاعى ءبىر جاۋاپتى ءارى ماڭىزدى ميسسيانى جۇزەگە اسى­را­دى. قىركۇيەك پەن جەلتوقسان ارا­لىعىندا ەلىمىز ەقىۇ-نىڭ قاۋىپ­سىز­دىك سالاسىنداعى ىنتىماق­تاس­تىق جونىندەگى فورۋمىنا توراعا­لىق ەتەدى. بۇل فورۋمنىڭ جۇمىسى پارلامەنتتىك اسسامبلەيا ءماجىلىسىنىڭ كۇن تارتىبىندە ەرەكشە ورىن ال­ماق. فورۋم تۇراقتى كەڭەس, سىرت­قى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەڭەسى جانە سامميتپەن قاتار ەقىۇ-نىڭ رەسمي شەشىمدەر قابىلداي­تىن دەربەس نۇسقاۋشى ورگانى بو­لىپ تابى­لا­دى. فورۋم قاتىسۋ­شى-مەملەكەت­تەر­دىڭ تۇراقتى وكىل­دە­رى­نەن تۇرادى جانە ەقىۇ ايما­عىن­دا قاۋىپسىز­دىك پەن تۇراقتى­لىق­تى نىعاي­تۋ­داعى اسكەري-ساياسي سالا­دا­عى ناقتى شارالار جونىندە كە­ڭەستەر مەن كەلىسسوزدەر وتكىزۋ ماقساتىندا ۇيىم­نىڭ ۆەناداعى شتاب-پاتە­رىن­دە اپتالىق جينا­لىس­تار ۇيىم­داستىرادى. قارۋ-جاراقتى باقى­لاۋ, قارۋسىزدانۋ مەن سەنىم شارا­لارى, قاقتى­عىس­تاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپىن مەيلىنشە ازايتۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر, قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى كەڭەستەر, سەنىم شارالا­رى مەن قاۋىپسىزدىك ماسە­لە­لەرىنىڭ جۇزەگە اسۋىن باعالاۋ جونىندەگى جىلدىق جينالىستار, اسكەري دوكترينالار جونىندەگى سەمينارلار ۇيىمداستىرۋ فورۋم مىندەتىنە جاتادى. ەقىۇ-نىڭ اتقارۋشى قۇرى­لىم­دارىندا قازاقستاندىق وكىل­دەر بۇگىندە ءوز جۇمىستارىن ودان ءارى جالعاستىرۋدا. ال بيىلعى قاڭ­تار ايىندا ەقىۇ-داعى ليتۆا ءتور­اعالىعى قازاقستان پارلامەنتى سە­ناتىنىڭ دەپۋتاتى, ەلشى ءادىل احمەتوۆتى ءىس باسىنداعى توراعا­نىڭ مۇ­سىلماندارعا قاتىستى ءتو­زىم­سىز­دىك پەن كەمسىتۋشىلىككە قارسى كۇ­رەس جونىندەگى جەكە وكىلى رەتىندە قايتا تاعايىنداعانىن اتاپ وتكەن ءجون. جالپى, قازاقستاننىڭ ۇيىم­نىڭ ءۇش ولشەمىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋى جالعاسۋدا. استانا ەقىۇ-عا ليتۆا توراعالى­عىمەن تىعىز ءوزارا قارىم-قا­تى­ناسقا جانە ونىڭ 2011 جىلعى باع­دارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا اتسا­لىسۋعا دايىن ەكەندىگىن بىرنەشە مارتە مالىمدەگەن بولاتىن. ق.توقاەۆتىڭ ۆەناعا ساپارى­نىڭ باعدارلاماسى اۆستريالىق جانە حا­لىقارالىق ساياساتكەرلەرمەن, سا­راپ­شى­لارمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرگە تولى. ەقىۇ پا پرەزيدەنتى پ.ەفتيميۋمەن, وسى ۇيىم­نىڭ قۇرمەتتى توراعاسى جواو سوارەشپەن جانە ەقىۇ پا باس حات­شىسى سپەنسەر وليۆەرمەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا پارلامەنت­ارا­لىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى ءما­سە­لەلەرى بويىنشا پىكىر الماسىلدى. ەقىۇ/دياقب ديرەكتورى يانەش لەنارچيچپەن كەزدەسۋ بارى­سىن­دا ق.توقاەۆ بيىلعى ءساۋىر اي­ىن­داعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قار­ساڭىنداعى قازاقستانداعى جاع­داي تۋرالى جان-جاقتى حاباردار ەتتى جانە قازاقستان مەن ەقىۇ, ونىڭ ىشىندە دياقب-مەن ىنتىماقتاس­تى­ق پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بارىسىن­دا دا تابىستى جالعاسا بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە يا.لەنارچيچ ەقىۇ الداعى سايلاۋ ۇدە­رىسىنە زور ىقى­لاس بىلدىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قا­زاقستاندا حالىقارا­لىق ەرەجەلەر مەن قاعيدالارعا سايكەس بايقاۋ­شىلار توبى جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ولار سايلاۋ ۇدەرىستەرىن ناقتى ءارى شىنايى باعالايدى, دەدى يا.لەنارچيچ. قازاقستان دەلەگاتسياسى باس­شى­سى­نىڭ اۆستريا رەسپۋبليكاسى­نىڭ فەدەرالدى پرەزيدەنتى حاينتس فيشەرمەن كەزدەسۋىندە تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ اۋقىم­دى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى. ق.توقاەۆ بىلتىرعى جەلتوقسانداعى ح.فيشەردىڭ قا­زاق­ستانعا ساپارى «تابىستى جانە جەمىستى» بولعانىن اتاپ ءوتتى. سەنات توراعاسى ح.فيشەرگە قازاق­ستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ ىزگى تىلەكتەستىگىن جەتكىزدى. ودان باسقا, ق.توقاەۆ مونتەرەي حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ينس­تي­تۋتى قارۋدى تاراتپاۋ ماسەلەلە­رىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەك­تو­رى پروفەسسور ۋيليام پوتتەرمەن كەزدەستى. قازاقستاننىڭ وسى ورتالىق­پەن ىنتىماقتاستىعىنىڭ كەلەشەگىن تالقىلاۋ بارىسىندا ۋ.پوتتەر 2010 جىلعى ساۋىردەگى ۆا­شينگ­تون­داعى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ءجونىن­دەگى جاھاندىق سامميتتە قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ كوتەرگەن باستامالاردى جوعارى باعالادى. ۆەناعا ساپارىنىڭ العاشقى كۇنى ەلىمىزدىڭ دەلەگاتسياسى قازاق­ستان­نىڭ ەلشىلىگى ۇيىمداستىرعان قازاقستان-اۆستريا ديپلوماتيا­لىق قاتىناس­تارى ورناۋىنىڭ 19 جىل­دىعىنا ارنالعان قابىلداۋعا قاتىستى.