ارزاندامايىقشى, اعايىن

پرەزيدەنت سايلاۋى – پاراسات سىناعى

«سەن ساياساتپەن اينالىس­پاساڭ, ساياسات سەنىمەن اينالى­سا­دى» دەگەن ءسوزدى جۋرناليستەر ءجيى جازىپ جاتاتىن. بايقاپ وتىر­سام, سول ءcوز راس  ەكەن. سەكسەننەن اسقان جاسىڭدا دۇنيە ءسوزىن كوپ سويلەمەي-اق, شىعار­ماشىلىق­پەن شاماڭ كەلگەنشە عانا اي­نا­لىسىپ,  جانىڭدى كۇ­تىپ جۇرگىڭ كەلەدى. سوندا دا ءسوي­لەمەسىڭە قويمايتىن جاعدايلار بولادى ەكەن. اسىرەسە, ەلىڭنىڭ كەلەشەك تاعدىرىنا قاتىستى تۇر­لاۋلى شەشىم قابىلدانۋعا ءتيىس تۇستا ۇندەمەي قالساق, ءسوز اتاسىن ءول­تىرەتىن سياقتىمىز. اباي اتامىز ايتقانداي, «ءاي­تەۋىر اقساقالدار ايتپادى دەپ جۇرمەسىن دەپ, از عانا ءسوز شىعاردىق». سوندا مەنى قولعا قالام ال­دىرۋعا ءماجبۇر ەتىپ وتىرعان نە؟ سايلاۋ. پرەزيدەنت سايلاۋى. ءبىز سايلاۋدىڭ نەشە ءتۇرىن كورگەن ادامدارمىز. بالا كۇنى­مىز­دە سايلاۋ دەگەن كادىمگى ءبىر مەرەكەدەي بولاتىن. مەرەكەدەي بولعانى ەمەس پە, سول كۇنى تۋعان ۇلدارعا سايلاۋ, سايلاۋبەك, قىز­دارعا سايلاۋگۇل دەگەن سياقتى ەسىمدەر بەرىپ تە جاتاتىن. سو­عىستان كەيىنگى ەلۋىنشى, الپى­سىن­شى, جەتپىسىنشى, سەكسەنىنشى جىلدارداعى سايلاۋلاردىڭ ءبارى ءبىر-بىرىنەن اينىمايتىن. ءبىر وكرۋگ بويىنشا «كوممۋنيستەر مەن پارتيادا جوقتاردىڭ مىز­عى­­ماس بلوگىنان» ءبىر عانا كانديدات ۇسىنىلادى. ونىڭ ساي­لاۋالدى باعدارلاماسىن اۋىل-اۋىلداعى مەكتەپ, كىتاپحانا, كەڭسە سياقتى كورنەكتى جەرلەرگە جاپسىرىپ قويا­تىن. ونى وقىپ, تالقىلاپ جات­قان ەشكىم جوق. ويتكەنى, ونى­مەن تالاساتىن ەشكىم جوق. سودان سايلاۋ بولاتىن كۇنى ءبىر­دە­ڭەدەن قۇر قالاتىنداي تاڭ ازان­نان تۇرىپ الىپ, اكە-شە­شە­لەرىمىز سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەتەتىن. ءبىراۋىزدان داۋىس بەرىپ كەلەتىن. كەيىن ءبىز دە سويتتىك. كەيىن ءوزىمىز دە ات جالىن تار­تىپ ءمىنىپ, ازامات بولدىق, ەل كو­زىنە تۇستىك, قالالىق, وبلىس­تىق كەڭەستەرگە, بارا-بارا جو­عار­عى كەڭەسكە دە دەپۋتات بول­دىق. جالعىز ءوزىمىز ءتۇ­سىپ, ءباي­گە­دەن «دارا» كەلەتىنبىز. بۇل جاع­داي «قايتا قۇرۋ» باس­تال­عاندا عانا وزگەردى. وزگەر­گەن­دە دە قاتتى وزگەردى. «التەرناتيۆا» دەگەن شىقتى. ءبىر ورىن­عا ون, ءتىپتى ودان دا كوپ ادامنىڭ ۇسىنىلۋى قالىپتى جايعا اي­نالدى. كانديداتتاردىڭ ءبىر-ءبى­رىن بەتتەن الىپ, جاعا جىر­تى­سۋىنا دا جۇرتتىڭ كوزى ۇيرەندى.  ناعىز تارتىس سوندا بولدى.  قۇدايعا شۇكىر, ول سايلاۋدا دا باعىم جانىپ, كسرو حالىق دەپۋتاتتارى سەزىندە ەل اتىنان بىرنەشە رەت ءسوز دە سويلەدىم. ءسويتىپ ءجۇرىپ ول كەزەڭنەن دە وتتىك. «دەموكراتيانىڭ بالا­لىق اۋرۋىنان» ايىققانىمىز تاۋەل­سىزدىكتىڭ ءتاڭسارى شاعىندا جاق­سى تانىلدى. ەگەمەن ەلى­مىز­دىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىن ساي­لاي­تىن تۇس­تا حالقىمىز اسىلدى اينىت­پاي اجىراتاتىن ارداقتى ءداستۇ­رى­نە بەرىكتىگىن كورسەتتى. ەل با­عىنا تۋعان ەرگە – قازاق­ستاندى وتە ءبىر كۇردەلى كەزەڭنەن امان-ەسەن الىپ شىققان, كوپ ءتىلدى, كوپ ءدىندى جۇرتتى داۋ-شارعا ۇرىن­دىرماي, ءبىر ءۇيدىڭ بالا­سىن­داي, ءبىر قولدىڭ سالا­سىنداي تاتۋ-ءتاتتى جاعدايدا, تۇتاس كۇيدە تاۋەلسىزدىككە جەتكىزگەن نۇرسۇل­تان نازارباەۆقا تولىق سەندى. سودان بەرگى جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە نۇرسۇل­تان ءابىش ۇلى ەل سەنىمىن ابى­رويمەن اقتاۋمەن كەلەدى. ەلىمىز نەبىر قيىن-قىستاۋ كەزەڭ­دەر­دەن امان-ەسەن ءوتتى, ءححى عاسىر­دىڭ العاشقى ونجىلدىعىنىڭ سو­ڭىنا داۋلەتىنە ساۋلەتى ساي, ءبۇ­كىل الەم بىلەتىن, بىلەتىن عانا ەمەس-اۋ قۇرمەت تۇتاتىن ەل بولىپ جەتتى. بۇل جاعىن ەندى كوبەيتىپ, تا­را­تىپ ايتىپ جاتپاي-اق قويايىن. ايتپەسە, ءسوز ساناپ, سويلەم سى­عالاپ وتىرعاندار مەنى نازار­باەۆ­تىڭ سايلاۋالدى ۇگىتىن ءجۇر­گى­زىپ وتىرعانداي كورۋى دە ءمۇم­كىن. نۇرسۇلتانعا ونداي ۇگىتتىڭ قاجەتى دە شامالى. مىنا سۇتتەي ۇيىعان ەل, تۇبەگەيلى وزگەرگەن جەر, سول جەردىڭ توسىندە بوي كوتەرگەن مىڭ سان قۇرىلىستار, سالىنعان جولدار, تارتىلعان قۇ­بىرلار, قازىلعان كانالدار, ات­قى­لاعان مۇناي مەن گاز, جىلدان-جىلعا ءوسىپ كەلە جاتقان جالاقى, زەينەتاقى, شاكىرتاقى, حالىق­تىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ جاسىنىڭ ارتۋى, ءولىمنىڭ ازايۋى, تۋدىڭ كوبەيۋى... – وسىنىڭ ءبارى نازارباەۆ كانديداتۋراسىن قولداۋعا وزىنەن-ءوزى جۇمىس ىستەپ تۇر. ەڭ باستىسى – ەل امان, جۇرت تى­نىش. وسى 20 جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ دالاسىندا سوعىس وتى اتىلعان جوق, قازاقتىڭ بالاسى دا, باسقانىڭ بالاسى دا قانتوگىس ءورتىنىڭ شارپۋىنا شالىنعان جوق. جاقىندا مارالتاي دەگەن تالانتتى جىگىتتىڭ ءبىر ولەڭىن وقىدىم. بىلاي دەپتى: قانشا قۇمار بولساڭدار دا داڭققا, تاس لاقتىرىپ, كۇل   شاشپاڭدار الىپقا. ەڭ دانىشپان ۇلى پاتشا  سول پاتشا – وقتىڭ داۋسىن ەستىرتپەسە حالىققا! ايتقان-اق قوي. نازارباەۆ حا­­لىققا وقتىڭ داۋسىن ەستىرتكەن جوق. ءبىز بەيبىت كۇننىڭ باعاسىن بىلۋگە ءتيىسپىز. نازارباەۆتىڭ مەملەكەت باس­قا­رۋ ونەرىن بۇكىل الەم مويىن­داپ وتىر. ونى كورمەۋ – كورمەس تۇيەنى دە كورمەستىڭ كەبىن كيۋ. مەنىڭ ايتپاعىم ول ەمەس. مەنىڭ ايتپاعىم سايلاۋ الدىنداعى قازىر قالىپتاسقان جاعداي. گازەتتەردەن كوڭىلىمە قونعان ماقالالاردى قيىپ الىپ, ساقتاپ جۇرەتىن ادەتىم بار. سونداي­لار­دىڭ ءبىرى «ەگەمەن قازاقستانعا» الدىڭعى جىلى شىققان سۇحبات – ءبارىمىز ات ۇستىندە جۇرگەنىندە عانا ەمەس, اتتان تۇسكەنىندە دە اۋزى­نا قاراپ, قاتتى قادىرلەپ-قۇرمەتتەگەن, ومىردەن وتكەننەن كەيىن دە حالىق كوڭىلىندەگى بيىك تۇعىرىندا تۇرعان اسىل اعامىز بايكەن ءاشىموۆتىڭ سوڭعى سۇح­با­تى. جاقىندا تاعى ءبىر قايتارا وقىدىم. جارىقتىق ءبارىن ايتىپ كەتكەن ەكەن عوي. ءوزىنىڭ ءومىرىن دە اسەرلى اڭگىمەلەپتى, ەلدىكتىڭ ءما­سە­لەلەرىن دە جەرىنە جەتكىزە كوتە­رىپتى. مىنا قازىرگى جاعداي­دى دا الدىن الا ەسكەرتىپتى اعامىز. بايكەن ءاشىم ۇلى سول سۇحباتىندا بىلاي دەپتى: «ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى قولىنا ەركىن بەرگەننىڭ ارقاسىندا, ەل باستاعان ەرىمىز دەپ بۇكىل حالىق بولىپ سەنگەننىڭ ارقاسىندا, ازا­ماتىمىز العا اپارادى دەپ سو­ڭى­نان ەرگەننىڭ ارقاسىندا نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى ەلدىڭ كوشىن ءبىر بەلەستەن ءبىر بەلەسكە بيىكتەتىپ الىپ بارا جاتىر. انا تالاپتى ساقتايمىز, مىنا جەردىڭ كوڭى­لى­نەن شىعامىز دەپ ءجۇرىپ, ساياسي تارتىستاردى قولدان ۇيىم­داس­تى­رىپ, كوش قارقىنىن قولدان كىدىرتەتىن, ءسويتىپ داعدارىستان كەيىنگى دامۋدى ويلاستىرىپ جات­قان, سونى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ەلدىڭ ەسىن كەتىرەتىن, حالىقتى تەككە ىرىڭ-جىرىڭ ەتەتىن, جا­سام­پازدىق ىستەن الاڭداتاتىن قا­دامداردىڭ ەشقايسىسىنىڭ دا قاجەتى جوق. ەلدىڭ تىزگىنى نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قولىندا بارىنشا ۇزاق بولۋى ءۇشىن ءبىز قولدا بار مۇمكىندىك­تەردىڭ ءبارىن دە جاساۋىمىز كەرەك. ءوزىمىز ءۇشىن جاساۋىمىز كەرەك. بولاشاعىمىز ءۇشىن جاساۋى­مىز كەرەك. ەلباسى وكىلەتتىلىگىن ۇزارتۋ پارلامەنت شەشىمىمەن جاسالا ما, الدە بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى شەشىلە مە – ول جاعىن زاڭگەرلەر, ساياساتكەرلەر انىقتاي جاتار. بىراق, قا­لايدا مىنانداي جاۋاپتى شاقتا جاۋاپتى شەشىم قابىلداۋىمىز كەرەكتىگى ءسوزسىز. ۇلتتىڭ ۇلى مۇراتتارىن بارىنەن بيىك قوياتىن ەل ەكەنىمىزدى بىلدىرگىمىز كەلسە, سولاي ەتكەنىمىز دۇرىس. ...توقساننان جاسى اسقان مىنا ماعان ەندى ەشتەڭەنىڭ دە كەرەگى جوق. تەك ەلدىڭ تىنىش­تى­عى, جەردىڭ بۇتىندىگى, ەردىڭ مەرەيى كەرەك. سونىڭ بارىنە حال­قى­مىزدى جۇمىلدىراتىن, الىس اسقارلارعا ۇمتىلدىراتىن ازامات بىزدە بار. نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى­نىڭ باستاۋىمەن ءبىزدىڭ الار اسۋلارىمىز ءالى الدا. ەلباسى­مىز­دىڭ بەرگەنى كوپ, بەرەرى ودان دا كوپ. نۇرسۇلتان قازىر ناعىز كەمەلىنە كەلدى. قاي جاعىنان دا. قان­داي بيىكتەن قاراعاندا دا. ازامات­تىڭ تىلەۋىن تىلەيىك, اعايىن! تىلەۋىن تىلەۋ دەگەن ەڭ الدىمەن ەلبا­سىمىز باستاعان ۇلى ىسكە تىرەك بولۋدان, قولداۋ كورسەتۋدەن تانى­لۋى ءتيىس. ەجەلدەن ەلدىكتى ەرەكشە قادىرلەگەن حالقىمىزدىڭ مەملەكەت مۇراتىن بارىنەن جوعارى قويا­تىنىنا مەن سەنەمىن». ناعىز ابىز اقساقالدىڭ امانا­تى ەمەس پە بۇل سوزدەر, اعايىن­دارىم-اۋ؟! بۇدان ارتىق قالاي ايتۋعا بولادى؟ «مىنا قازىرگى جاعدايدى دا الدىن الا ەسكەرتىپتى» دەگەندە مەن وسى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ, ءباي­كەن اعا ايتقانداي, ەلدىڭ ەسىن كەتىرەتىن, حالىقتى تەككە ىرىڭ-جى­رىڭ ەتەتىن, جاسامپازدىق ىستەن الاڭ­داتاتىن» شارۋاعا اينا­لىپ كەتپەۋىنە الاڭداپ وتىرمىن. سەكسەننەن جاسى اسقان مىنا ماعان دا ەندى تەك ەلدىڭ تى­نىش­تىعى كەرەك. جاسارىمدى جاسا­دىم, كورەر قۇر­مەتىمدى كوردىم, بارىنە تاۋبە. ءبىز­دىڭ حالقىمىز ەجەلدەن ەل باستا­عان ەردى ەرەكشە قاستەرلەيتىن, ەل باستاۋشىنىڭ قىز­مەتىن دە بولەك­شە قۇرمەتتەي­تىن. مىنا سايلاۋ­دىڭ الدىنداعى جاعداي ەلىمىزدىڭ وسى داستۇرىنە دە سىزات تۇسە باستاعانداي اسەر قالدىرادى. ولاي دەمەي قالاي دەيىن ەندى؟ جاپ-جاقسى باستاما كوتەرىلىپ ەدى. بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم وتكى­زىپ, ونىڭ كۇن تارتىبىنە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وكىلەت­تىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ ءما­سەلەسىن ەلدىڭ تالقىسىنا سالۋ ءجو­نىندە. باستامانى حالىق قولداپ اكە­تىپ ەدى. رەفەرەندۋم دەگەن حا­لىق­تىڭ ەركىن ءبىلدىرۋدىڭ ءبىر ءتۇرى. سايلاۋ دا سونىڭ ءبىر ءتۇرى. رەفەرەندۋمدا دا ماسەلەنى حالىق تاڭ­داۋى شەشەدى. حالىقتىڭ باسىم بولىگى قولداسا – پرەزيدەنتتىك وكى­لەتتىك ۇزارتىلاتىن ەدى, قولداماسا – ۇزارتىلمايتىن ەدى. «نازارباەۆ پرەزيدەنت بولىپ قاشانعى وتىرا بەرەدى, كوپ ماسەلە شەشىلمەي جاتىر, سونى شەشەتىن, لايىقتى باسقا ادام بار» دەپ ساناساڭىز بيۋللەتەندەگى «جوق» دەگەن تۇسقا بەلگى قوياسىز. ءبارى دە اپ-ايقىن ەمەس پە؟ ءتىپتى رەفەرەندۋم وتكىزۋ كەرەك تە كورىنگەن. ماعان سالساڭىز, جەكە پىكىرىمدى ايتار بولسام, سول رەفەرەندۋمنىڭ ءوزى دۇرىس ەدى. بۇل ماسەلەنى رەفەرەندۋم جولىمەن شە­شكەنىمىزدە حالقىمىز ون جىل بويى جاسامپازدىق جۇمىسپەن الاڭ­­سىز اينالىسار ەدى. بىراق, ءبىز مىنا الەمدە جاپادان-جالعىز ەمەس­­پىز. دۇنيەنىڭ, اسىرەسە ءور­كە­نيەت­تى دۇنيەنىڭ ءوز زاڭدىلىقتارى بار. كەشە عانا ەقىۇ-عا توراعا­لىق ەتكەن, دەموكراتيانى دامۋ­دىڭ داڭعىل جولى رەتىندە ۇستا­نىپ وتىرعان ءبىزدىڭ ەلىمىز ول زاڭ­دىلىقتارعا, ءسوز جوق, باعىنادى. سوندىقتان دا ەلباسىمىز وسى ماسەلەگە وتە تەرەڭ قاراپ, بولا­شاق­تاعى پرەزيدەنتتەرگە جاعىم­سىز پرەتسەدەنت جاساماۋدى ماقسات تۇتتى, اتا زاڭعا قۇرمەتپەن قا­راۋ­دىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. ميلليون­داعان ادامداردىڭ رەفەرەندۋمدى قولداعان پىكىرىن دە ەسكەرۋسىز قالدىرمادى. قيىن ءتۇيىندى دانا­لىق­پەن تارقاتتى. ءوزىنىڭ وكى­لەتتىگى ەكى جىلعا شەگەرىلەتىنىنە قاراماستان, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. دۇرىس جاسادى. ايتپەسە, الەمدىك قوعامداس­تىق­تا­عى تۇسىنىسپەستىكتى بىلاي قوي­عاندا, ىشىمىزدەگى وپپوزيتسيانىڭ ءوزى-اق «رەفەرەندۋم ارقىلى وكى­لەت­تىگىن ۇزارتىپ الدى, بالامالى سايلاۋعا تۇسكەن جوق» دەگەن سياقتى ايىپتى بەتىنە باسا بەرەتىن ەدى. ءيا, ەلباسىمىز دۇرىس جاسادى. ال ءبىز دۇرىس جاساپ وتىرمىز با؟ ويلانايىقشى. وسى قازىر سايلاۋ­عا بايلانىستى نە ىستەپ جاتىرمىز ءوزى؟ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جاريالاعان ءتىزىمدى قاراپ وتىر­سام, پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر 22 ادامنىڭ 18-ءى ءوزىن-ءوزى ۇسى­نۋ­شى­لار ەكەن. تۇندە ءتۇس كورىپ, ءتۇسى­ڭىز­دە ءوزىڭىزدى پرەزيدەنت ورىنتا­عىن­دا وتىرعانداي ەلەستەتسەڭىز بول­دى, تاڭەرتەڭ باراسىز دا ءتيىستى ءتار­تىپپەن قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى سايلاۋىنا كان­ديداتتىققا ۇمىتكەر بولىپ تىركەلە سالاسىز... ءبارى زاڭدى. فورماسى – «ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋ». ەندى قالعانى لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ سى­ناعىنان ءوتۋ, ودان وتسەڭىز جاقتاس­تارىڭىزدى جاۋىپ, تامىر-تانىس­تارىڭىزدى تارتىپ, اعايىن-تۋعان­دى ارالاپ ءجۇرىپ ءتيىستى قولداۋ­شى­لار قولىن جيناپ شىعۋ, ورىسشا ايتقاندا, «دەلو تەحنيكي». سودان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى ساي­لاۋىنا تۇسكەن ادام رەتىندە تاۋەل­سىزدىك تاريحىنا ەنەسىز, نەمەرە, شوبەرەلەرىڭىز «ءبىزدىڭ اتامىز كەزىندە پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ءتۇس­كەن كىسى ەكەن» دەپ ماقتان ەتىپ, اتىڭىزدى اڭىزعا اينالدىرادى. جانە ءبارى راس. عاجاپ! سۇيەگى قاتايىپ كەتكەن ەگدە جاستاعى كىسىلەر دەموكراتيانىڭ تالاپتارىن تولىق ەسكەرە بەرمەيدى دەپ كىنالاساڭىز كىنالا­ڭىز, اعايىن. ايتسە دە مەن, باسقا-باسقا, ءدال پرەزيدەنتتىك ساي­لاۋعا كەلگەندە وسى  «سامو­ۆى­دۆي­جە­نيە» دەگەندى قولداي قويمايمىن. كۇندە تەلەديدار قارايمىز, كۇندە گازەت وقيمىز. ساياسات سايى­سىنا كىمدەر تۇسكەلى جاتىر ەكەن دەپ ەلەڭدەيمىز. شىنى كەرەك, كوبىنە-كوپ قارادان قاراپ وتىرىپ قارنىڭ اشادى. ءتىپتى بار عوي, نامىسىڭ كەلەدى. ءومىر­دىڭ ۇلكەن مەكتەبىنەن ءوتۋ, باس­شىلىق جاساۋ تاجىريبەسىنە يە بولۋ تۇرماق, قاراقان باسىن زور­عا الىپ جۇرگەن ادامداردىڭ, جۇ­مىسسىز بوس جۇرگەندەردىڭ  پرە­زيدەنتتىككە تۇسەمىن, جەڭىپ شىق­سام مىنانى, مىنانى جا­ساي­مىن دەگەندەرىنە نە كۇلە­رىڭدى, نە جىلارىڭدى بىلمەيسىڭ. سايلاۋ تۋرالى زاڭ ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى ەكەن دەپ وسىن­شالىققا بارۋعا بولا ما؟! انا جىلعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ كەزىندە مارقۇم جاراس­قان اقىننىڭ ءبىر توپ ەپيگرام­مالارى گازەتكە شىققانى ەسىمدە. پرەزيدەنتتىڭ وزىنەن باستاپ كانديداتتاردىڭ ءبارىن ءبىر-ءبىر شىمشىلاپ وتكەن ەدى. سوندا مۇناي سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ءبىر جىگىتكە جازعان ەپيگرام­ماسىنىڭ سوڭعى ەكى جولى ەسىمدە قالىپ قويىپتى. «ارينە, جاقسى كاسىپ – مۇنايشىلىق, سوندا دا بولۋ كەرەك قۇدايشىلىق»... راس قوي. قۇدايشىلىق بولۋ كەرەك.  شىن مانىندە, وزىمە سالسا, قازىرگى سايلاۋدا كانديداتتىققا تىركەلگەلى جۇرگەندەردىڭ اراسى­نان ساياساتتىڭ ىستىق-سۋىعىن كورگەن, بيلىكتىڭ دە باسپال­داق­تارىنان وتكەن, ايتسا اۋزىنان, ىستەسە قولىنان كەلەتىن دەپ تەك عاني قاسىموۆتى ايتار ەدىم. جۋرناليستەرگە قازاقشا سۇحبا­تىن جوندەپ بەرە الماي ءجۇرىپ, ءتىل سىناعىنان قالاي ءوتىپ كەتتى دەسەم, بۇل جەردە دە ونىڭ كانىگى ساياساتكەرلىگى تانىلعان ەكەن. ءوزىنىڭ شاماسىنا قاراپ, قىسقا-قىسقا سويلەمدەرمەن, تاق-تۇق ەتىپ جازىپ, ءارىپ قاتەلەرىن از جىبەرۋدى الدىمەن ويلاپتى. ايلا­نىڭ ءوزى دە اقىلدىڭ ءبىر ءتۇرى عوي.  ەڭ باستىسى – عاني قاسىموۆ ماعان بيلىككە قارسى ەلەكتورات تا قولداۋ كورسەتەدى دەپ وتىر. مەيلى. بۇل ارقىلى دا ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزعا تاڭداۋ مۇمكىندىگى كوبەيە تۇسەدى. مەن پرەزيدەنتتىككە كاندي­دات­تىققا ءتۇسىپ جاتقان ادام­دار­دىڭ قادىر-قاسيەتىنە توقتالعىم كەلمەيدى. ەشقايسىسىنىڭ دا اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەمەيمىن. الدا-جالدا بىرەۋ-مىرەۋى «جەكە باسىما ءتىل تيگىزدى» دەپ ارىز­دانا قالسا, سوتقا سۇيرەلەنىپ جۇرەر جاعدايىم جوق. بىراق وسى ەلدىڭ ءبىر ازاماتى, دەپۋتات تا بولعان, مينيستر دە بولعان, ءومىر كورگەن كىسى رەتىندە قازىر ساي­لاۋعا تۇسۋدەن ءۇمىت ەتىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ كەيبىرىنە: «اي­نالايىندار, ءالى دە ويلانىڭدار, اينالامەن اقىلداسىڭدار, كوك­تەگى ايعا قول سوزىپ, وزدەرىڭ دە كۇلكى بولماڭدار, پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ دا باعاسىن ءتۇسىر­مەڭ­دەر, ەلدىڭ قازىناسىن تەككە ءراسۋا ەتپەڭدەر, شامالارىڭدى قاراپ, ىڭعايى بولسا ءوز كان­ديداتۋرالارىڭدى تاعى دا سانا­نىڭ سارابىنا سالىپ سالماق­تاڭدار, ءوز مۇمكىندىكتەرىڭدى ءول­شەڭ­دەر», دەگىم كەلەدى. وسىلاي دەۋ زاڭعا تومپاقتاۋ بولسا دا ايتىپ وتىرمىن. زاڭ دەمەكشى, قاتىپ قالعان ەشتەڭە جوق. جايى كەلسە قول­دا­نىستاعى زاڭنامالاردى قايتا قاراپ, وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلار جاساپ, بيىلعىداي جاع­داي­دى بولدىرماۋدىڭ الدىن الۋ­عا ابدەن بولادى دەپ ويلايمىن. كانديداتتاردى قولداۋشى­لار­دىڭ قولىن جينايتىن ازا­مات­تارعا دا تىلەگىم بار. ولار دا بۇل جاۋاپتى ىسكە بارىنشا جاۋاپتى قاراسا دەيمىن. جۇرت­شى­لىق تا قولداۋ پاراعىنا قول قوياردا ءاي ءبىر قىزىق بولسىن, ءوزىنىڭ تالايىنان كورەر, جولىنا كەدەرگى تۇرمايىن دەمەي, كوڭىل­جىقپاستىق كورسەتپەي, بۇل ىسكە ەل­دىكتىڭ ءبىر سىناعى رەتىندە قاراۋعا ءتيىس. تاقتى تالكەك ەتۋگە بول­ماي­دى. ەلدەگى ەڭ باستى, ەڭ لاۋا­زىم­دى قىزمەتتىڭ قادىرىن ءتۇ­سىرۋگە جول بەرمەۋىمىز كەرەك. حاديستە «پاتشا – قۇدايدىڭ جەردەگى كولەڭكەسى» دەگەن ءسوز بار. ەل باسشىسىنىڭ ءبىزدىڭ ومىرىمىزدەگى ورنىنا سوندايلىق قۇرمەتپەن قاراعانىمىز ءجون. ول ءۇشىن وسى قىزمەتكە سايلانۋدان ءۇمىت ەتۋ­دىڭ وزىنە تالاپ­شىل­دىق تانىت­قا­نىمىز ابزال. سوندا عانا ەل ەرتەڭىنە جاۋاپ­تى ۇرپاق ەكەنىمىزدى كورسەتەمىز. ءوز باسىم حالقىمىزدىڭ 3 ءساۋىر كۇنى ەلدىك قالاۋىن جاساي­تى­نى­نا سەنەمىن. پرەزيدەنت سايلاۋى ءبارىمىز ءۇشىن ورتاق سىناق – پاراسات سىناعى ەكەنىن ۇمىتپايىق. ارزاندامايىقشى, اعايىن! ەركەعالي راحماديەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى.