رەسەي مەن جاپونيا اراسىندا كوپتەن سوزىلىپ كەلە جاتقان داۋ بار, ول – كۋريل ارالدارى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن ول كسرو-عا بەرىلگەن. ال جاپونيا ونى زاڭسىز سانايدى.
سول سوعىستا جاپونيا جەڭىلدى. جەڭىلگەن جاقتىڭ قۇن تولەيتىنى بار, ءبىراز نارسەسىنەن ايىرىلادى. جەڭىمپاز ەل رەتىندە كسرو كۋريل ارالدارىن ءجانە ءساحاليننىڭ وڭتۇستىك ءبولىگىن الدى. بۇل جونىندە حالىقارالىق كەلىسىم بار. بىراق سول كەلىسىمنىڭ ازىن-اۋلاق كىلتيپانى دا بار. 1951 جىلى سان-فرانتسيسكودا جاپونيامەن جاڭا بىتىمگەرشىلىك كەلىسىمى جاسالدى. وعان كسرو قول قويمادى. رەسەيلىك ساراپشىلار دا ونى ستاليننىڭ قاتەلىگى سانايدى. جاپونيا دا, ونىڭ جاقتاستارى دا سونى بەتكە ۇستاپ, كۋريل ارالدارىنىڭ الدىمەن كسرو-نىڭ, سونان سوڭ ونىڭ مۇراگەرى بولعان رەسەيدىڭ يەلىگىندە قالعانى قۇقىقتىق تۇرعىدا نەگىزدى ەمەس دەيدى.
بۇل ماسەلە اركەز كوتەرىلىپ جاتادى. كوتەرىلگەندە, ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا ايتارلىقتاي سالقىنىن تيگىزەدى. ەكى جاقتى دا تۇسىنگەندەي بولاسىڭ. جەر دەگەن قيىن. ول – وتاننىڭ بولشەگى. جاپوندار ءوزدەرىنىڭ بۇرىنعى جەرىن قايتارعىسى كەلەدى. حالىقارالىق كەلىسىممەن العان جەردەن رەسەيدىڭ ايرىلعىسى جوق. وسىنداي جاعدايدا ەكى جاقتىڭ دا بۇل ماسەلەنى شەشۋدە بارىنشا ادەپ ساقتاپ, ءبىر-ءبىرىن ۇعىنىسۋعا ۇمتىلعانى, جارانىڭ اۋزىن تىرناماعانى ءجون-اق دەيسىڭ.
كەيدە ول ساقتالمايدى. ءوتكەن جىلدىڭ قاراشاسىندا رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ كۋريل ارالدارىنا ساپار شەكتى. ءوز جەرى, بارۋعا قۇقى بار, ارينە. سوندا ول ءوزىنىڭ بۇل قادامى جاپوندارعا قاتتى تيەتىنىن ءبىلمەدى دەي المايسىڭ.
راسىندا دا جاپوندار مۇنى ءجۇرەگىنە جاقىن قابىلدادى. سولاي ەتتى دەپ ولاردى جازعىرۋ دا قيىن. قالاي دەگەندە دە, بۇل بۇرىن ولاردىڭ جەرى بولعان. ءتىپتى, سونى ءوز ەركىمەن بەرسە دە, ونى قيماۋىن تۇسىنۋگە بولادى. ال, جاپونداردىڭ ءوز جەرىن قايتارۋدى اڭساۋى زاڭدى. حالىقتىڭ كوڭىل-كۇيىن جەتە اڭعارىپ وتىرعان جاپون ۇكىمەتى رەسەي باسشىسىنىڭ قادامى جاپون حالقىن قورلاعاندىق, دەپ تۇجىرىمداۋىن ءتۇسىنگەندەيسىڭ.
رەسەي جاعى جەر بىزدىكى, ونى نە ىستەسەك تە, ءوز ەركىمىزدە دەيدى. ءسويتىپ, قازىر سول جەرگە جاڭادان اسكەر ورنالاستىرىلىپ, ونى مۇزداي قارۋلاندىرىپ جاتىر. ءۋاجى دە دايىن – جاپوندار بۇل ايماقتى قايتارىپ العىسى كەلەدى, بۇل قارسى شارا دەيدى. قازىر ەكى ەل اراسىنداعى جاعداي ايتارلىقتاي كۇردەلى. ماسكەۋگە جاپونيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەيدزي ماەحارا كەلىپ كەتتى. ءتىل تابىسا المادى. جاپونيا ۇكىمەتىنىڭ باس حاتشىسى ەكيو ەدانو سول وڭتۇستىك كۋريل ارالدارىنىڭ ماڭىن ۇشاقپەن بارلاپ قايتتى. ەندى بۇل داۋ حالىقارالىق سيپات الا باستادى. اقش-تىڭ ماسكەۋدەگى ەلشىلىگى «اقش ۇكىمەتىنىڭ بۇل ماسەلەدە جاپونيانى قولدايتىنىن, ارالدارعا جاپون ەگەمەندىگىن مويىندايتىنىن» مالىمدەدى. ءارينە, وعان ماسكەۋ قارسىلىعىن ءبىلدىردى. رەسەيدىڭ بۇل نارازىلىعىن دا ورىنسىز دەي المايسىڭ.
ءبىز استە دە ارالدار جاپونياعا قايتارىلۋى كەرەك دەگەن ويدان اۋلاقپىز. حالىقارالىق كەلىسىمدى كەز كەلگەن مەملەكەت قۇرمەتتەۋگە ءتيىس. بىراق ەلدەر اراسىندا شەشىلۋى قيىن شەتىن ماسەلەلەر بولادى. سوندا ءار قادامدى بايقاپ جاساعان ءجون-اق. قاپى باسقان ءبىر قادام ۇلكەن شيەلەنىسكە سوقتىرادى. جاپونيا مەن رەسەي قازىر سونداي جاعدايدى باستان كەشىپ وتىر.
ماماديار جاقىپ.