ليۆيا: حالىقتى كۇشپەن ۇستاۋ قيىن

دۇبىرگە تولى دۇنيە

افريكادا, جالپى اراب ەلدەرىندە الاساپىران باستال­عا­نى­نا ءبىراز بولدى. ساراپشىلاردى تاڭداندىرعان ءبىر جايت: سو­ل الاساپىراننىڭ بىرازعا دەيىن ليۆيانى اتتاپ ءوتىپ جات­قانى ەدى. قيسىن بويىنشا, قارسىلىق ارەكەتتەرى ال­دىمەن وسى ەلدە بولسا كەرەك ەدى. اقىرى بۇل ەلگە دە جەتتى. كۇتكەندەگىدەي ءوز­گەشەلەۋ بولىپ جەت­تى. بۇل ەلدە مۋام­مار كاددا­في­دىڭ قاتالداۋ دا جو­سىقسىزداۋ ءتارتىبى كۇشپەن تۇرعان. ءسى­را, الاساپىراننىڭ بۇل ەلگە كەشتەتىڭكىرەپ جەتۋىنىڭ دە سىرى سوندا. بيلىك حالىقتىڭ قارسىلىعىن كوتەرە المايدى, جا­زالايتىنى دا بەلگىلى. سودان دا قىسىمدى باسقالاردان كوبى­رەك كورسە دە, اشىق قارسىلىق ارە­كەت­كە شىعۋعا ليۆيالىق­تار­دىڭ باتا الماي, كىبىرتىكتەگەنى دە شىندىق. بۇل ەلدەگى بيلىك ويىن جا­سىر­عان جوق. العاش الاساپىران تۋنيستە باستالىپ, سوناڭ سوڭ ەگيپەتتە جالعاسقاندا, كاددافي سول ەكى ەلدىڭ باسشىلارىن قول­داي­تىنىن ءبىلدىرىپ, جولداۋلار جىبەرىپ جاتتى. سونىسىمەن دە حالىق قارسىلىققا شىقسا, ايا­ماي­تىنىن اڭعارتقان. اسكەرىن ساقاداي ساي دايىندىققا كەلتىرگەن. اسىرەسە, شەتەلدىك جالدا­ما­لى­لارعا ارقا سۇيەدى. حالىق بىرازعا دەيىن سودان سەس­كەندى. كاددافيدىڭ قاتىگەز­دى­گىنەن قايمىقتى. سويتسە دە, تۋنيس پەن ەگيپەت باسشىلارى بيلىك­تەن كەتۋگە ءماجبۇر بولعان سوڭ, ليۆيا­لىقتار دا كوتەرىلدى. بيلىك­تىڭ حا­لىق­تى ايامايتىن قارا نيەتىن كور­گەندە, كۇرەسكە بىلەك سى­بانىپ كىرىستى. سوندا دا قارسى­لىق ارەكەت­تەرىنىڭ باسقا جەرلەردەگىدەي ەل استاناسىندا ەمەس, ەل­دىڭ ەكىنشى قالاسى – شىعىستاعى بەنگازي قا­لاسىندا بولعانىنىڭ دا ءمانى بار. بيلىك, ەل كوسەمى سانالاتىن كاد­دافي العاشقى ساتتەن-اق جازا باستى. ول حالىقتى كۇشپەن قور­قى­تۋعا سەندى. سول بەنگازيدەگى باس كوتەرگەندەرگە قارسى ءاس­كەر­دى, ون­ىڭ ىشىندە شەتەلدىك جال­دا­ما­لى­لاردى پايدالاندى. كو­شەگە شىق­قان حالىققا قارسى تىكۇشاق­تار­دان, بيىك ۇيلەردىڭ شا­تىرلا­رىنان مەرگەندەر وق جاۋدىردى. ەرەكشە جاساق­تال­عان اسكەري ءبولىم­شە­لەر مەن ارناۋلى كۇشتەردى كاد­دا­في­دىڭ ۇلدارى ساادي مەن حاميس باسقار­دى. اسىرەسە, ولار وپپو­زيتسيا جەتەكشىلەرىن اياعان جوق. وسىنداي جازالاۋ شارا­لارى­نىڭ سالدارىنان ال­عاشقى كۇندەرى-اق ءجۇز­دەگەن ادام قازا تاۋىپ, جارا­لان­عان­دار مىڭداپ سانالدى. مۇنداي جوسىقسىز ارەكەتتەر حالىقتى قورقىتۋدان بۇرىن ىزا­لاندىردى دەگەن ءجون. ەندى اش­ىنعان حالىق ەل استاناسى تريپوليدە كاددافيگە قارسى اشىق كۇ­رەسكە شىقتى. ولار اۋەجايدى با­سىپ الىپ قانا قويماي, باسقا جەر­دە دە بيلىكتىڭ ءىس-قيمىلىن شەك­­تەپ وتىر. ەل اراسىندا دا كاددافي تۋرالى اڭگىمە كوپ. بىردە ونى ۆەنەسۋەلاعا قاشىپ كەتتى دەسە, بىردە استانا سىرتىنداعى ارناۋ­لى بەكىنىستە پانالاپ جا­تىر دەگەندى ايتادى. بيلىك وكىل­دەرى ونى جوققا شىعارعانىمەن, كاددافي­دىڭ حالىققا ءسوز ايتا­تىن­داي شا­ماسى قالماعانى ان­ىق. ونىڭ ور­نىنا بالاسى سەيف ءال-يسلامنىڭ حالىققا ۇندەۋ جا­ساعانى دا كوپ جايدى اڭعارتقانداي. بۇل دا كەش ايتىلعان ءسوز. جەدەل رەفورما جاسايمىز, دەيدى. حالىقتى سوعان كونۋگە شا­قى­رادى. ەكىنشى جول – سوعىس, دەپ قورقىتادى. ال اشىنعان حالىق قورقۋدان قالعان. سەيف ءال-يس­لام: «ليۆيا تۋنيس تە, ەگيپەت تە ەمەس», «كاددافي مۇباراك تا, بەن الي دە ەمەس, ولار – ناعىز تيراندار, ال كاددافي – حالىق كوسەمى», دەدى. حالىق مۇندايعا سەنۋدەن قالعان. ليۆياداعى جاع­داي كۇن سايىن ەمەس-اۋ, ساعات ساي­ىن وزگەرىپ جاتقانىن ينتەرنەت حابارىنان ايقىن كورەسىڭ. ءتىپ­تى, وسى ماقالانى وقىپ جات­قا­­نى­ڭىزدا بۇل ەلدەگى جاعداي ءمۇل­دەم باسقاشا بولۋى ابدەن ءمۇم­كىن. ءسىرا, ەندى بۇرىنعى ليۆيا جوق, سونداي-اق ونىڭ مۋاممار كاددافي سىندى جوسىق­سىز­داۋ ويدىڭ جەتەگىندە جۇرەتىن, ويى­نا كەلگەندى ىستەيتىن قايرات­كەرى دە بولا قويماس. ونىڭ ارە­كەتتەرىن بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى دە, باسقا دا حالىقارالىق ۇيىم­دار, جەتەكشى ەلدەر ايىپتاپ جاتىر. ماماديار جاقىپ.