جۇلدەلەر جيىنتىعى
(14 تامىزداعى مالىمەت) № قۇرامالار التىن كۇمىس قولا بارلىعى 1 اقش 26 21 22 69 2 ۇلىبريتانيا 15 16 7 38 3 قىتاي 15 13 17 45 4 رەسەي 9 11 10 30 5 گەرمانيا 8 5 4 17 6 فرانتسيا 7 8 7 22 7 يتاليا 7 8 6 21 8 جاپونيا 7 4 15 26 9 اۆستراليا 6 7 9 22 10 وڭتۇستىك كورەيا 6 3 5 14 16 قازاقستان 2 2 4 8 29 بەلارۋس 1 2 1 4 39 وزبەكستان 1 0 4 5 48 ۋكراينا 0 3 1 4 49 ازەربايجان 0 2 0 2 51 ليتۆا 0 1 2 3 52 گرۋزيا 0 1 1 2 42 قىرعىزستان 0 0 1 1 42 ەستونيا 0 0 1 1مايكل فەلپس – 22-ءشى مارتە چەمپيون
امەريكالىق سۋدا ءجۇزۋشى مايكل فەلپس 200 مەترلىك قاشىقتىقتى كەشەندى جۇزۋدە قاتارىنان ءتورتىنشى رەت جەڭىسكە جەتىپ, وليمپيادانىڭ 22-ءشى مارتە چەمپيونى اتاندى. ءسويتىپ, وسى ريودا ءوزى جاساعان ءۇش رەكوردتى تاعى جاڭارتتى. ول بۇل ارالىقتى 1.54,66 مينۋتتا ءجۇزىپ ءوتىپ, ءوزىنىڭ جاپون باسەكەلەسى كوسۋكە حاگينودان 1.95 سەكۋندقا وزىپ كەلدى. اقش سپورتشىسى برازيليا جەرىندە جەڭىپ العان 4 التىن مەدالىن مۇنىڭ الدىندا 200 مەترگە كرولل ادىسىمەن جۇزۋدەن, 4ح100 جانە 4ح200 مەترلىك ەستافەتالاردان باستاپ جينادى.ارميان اۋىر اتلەتى قولىنان
ايىرىلىپ قالا جازدادىارمەنيا قۇراماسىنىڭ اۋىر اتلەتى اندرانيك كاراپەتيان 195 كگ سالماعى بار زىلتەمىردى سەرپە كوتەرۋ كەزىندە سول قولىنىڭ شىنتاعىن قايىرىپ جىبەرىپ, سىندىرىپ الا جازدادى. قولى ارتىنا قاراي قايىرىلىپ كەتكەن 20 جاستاعى سپورتشى اۋرۋ جانىنا باتقاننان ايقايلاپ جىبەردى. ول دارىگەرلەردىڭ كومەگىمەن تۇعىردى تاستاپ شىقتى.جۇرت نازارىن اۋدارعان قوزىقارىندى جۇزگىش
سۋدا ءجۇزۋ جارىسىنا قاتىسقان سپورتشىلاردىڭ ءبىرى 59 جۇزگىشتىڭ ەڭ سوڭىنان كەلدى. ءوزى باسقا اتلەتتەر سياقتى سىپتاي ەمەس, دەنەسى تولىق, ءتىپتى ازداپ قارنى دا بار. قوزى قارىندى بۇل وليمپياداشىنىڭ كىم ەكەنى ءسال كەيىنىرەك انىقتالدى. روبەل كيروس حابتە ەسىمدى جۇزگىش ەفيوپيا ءجۇزۋ فەدەراتسياسى پرەزيدەنتىنىڭ ۇلى بولىپ شىقتى. ءبىر قىزىعى, روبەل حابتە سۋ بايگەسىندە «تەزەك تەرىپ» قالعانىنا ەش جابىرقاعان جوق. رەسمي مالىمەت بويىنشا, حابتە حالىقارالىق ءجۇزۋ فەدەراتسياسىنىڭ ارنايى جولداماسىمەن كەلگەن. الايدا, ونىڭ اكەسى ءجۇزۋ فەدەراتسياسى پرەزيدەنتى ەكەنى انىقتالعان سوڭ, ەفيوپيادا ودان گورى جىلدام جۇزە الاتىن سپورتشىلار جوق ەكەنىنە كۇمانمەن قارايتىندار كوبەيدى. حابتەنىڭ ءوزى بولسا «ەفيوپيادا ءبارى جۇگىرەدى. ەشكىم جۇزبەيدى. مەن جۇگىرگىم كەلمەدى, جۇزگىم كەلدى. قانداي ورىن العانىم ماڭىزدى ەمەس» دەيدى.چەمپيوننىڭ اناسى ستاديونعا كىرە الماي قالدى
ءبىزدىڭ سۋعا جۇزۋدەن تۇڭعىش وليمپيالىق ويىنداردىڭ چەمپيونى دميتري ءبالانديننىڭ اناسى – تاتيانا ۇلىنىڭ تولاعاي تابىسقا جەتكەن ءساتىن تەلەۆيزوردان كورگەن. بۇعان ريوعا بالاسىنىڭ سوڭىنان جەتكەن ونىڭ ستاديونعا كىرەر بيلەتتى جوپەلدەمەدە جوعالتىپ العانى سەبەپ بولىپتى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, الدىمەن ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارىمەن بىرگە اۋىر اتلەتتەر سايىسىن كورۋگە بارعان. سوڭىنان سول جەردەن جۇزۋشىلەر جارىسى وتەتىن باسسەينگە كەلگەن. وسىندا قاتتى سوعىپ كەتكەن جەل ونىڭ اككرەديتاتسيا جاسالعان بەيدجىن ۇشىرىپ اكەتكەن. سوسىن بيلەت ساتىپ الماق بولىپ كاسساعا بارعان. بىراق بيلەت تاپپاعان. اقىرىندا قوناقۇيگە قايتىپ كەلۋىنە تۋرا كەلگەن. دامير قوجامقۇلجۋالى جاسوسپىرىمدەرى شەتىنەن شىمىر
– مۇنداي قىزدار ۇرعانىن قۇلاتسا كەرەك… سوققىلارى جويقىن عوي.. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەلباسى ن.نازارباەۆ ايەلدەر مەرەكەسى قارساڭىندا اقوردادا ءبىر توپ قىز-كەلىنشەكتەرمەن جۇزدەسىپ, قازاق قىزدارىنىڭ ىشىنەن شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى نازىم قىزايباي تۋرالى وسىلاي دەپ اعىنان جارىلعان بولاتىن. ارينە, ءازىل رەتىندە ايتىلعانىمەن, بۇل وسىناۋ ادەمى قىزدىڭ شىن مانىندەگى كۇش-قۋاتىنا, دارىنىنا بەرىلگەن باعا ەدى. قايسار مىنەزدى قازاق قىزىنىڭ جەڭىسى مەن ەلباسىنىڭ نازىمعا دەگەن قۇرمەتى تالاي بويجەتكەننىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ, بوكس قولعابىن كيۋگە اسىقتىرعانى انىق. ەكى جىل بۇرىن جۋالى اۋدانىنىڭ ورتالىعى ب.مومىش ۇلى اۋىلىنان ادەمى سپورت كەشەنى بوي كوتەرگەن. كۇن سايىن مال قاراپ, ءشوپ تاسىپ, وتىن جارىپ جۇرگەن اۋىل بالالارى شەتىنەن شىمىر كەلەدى ەمەس پە, تەك ولاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن وياتىپ, شىنىقتىرىپ, دۇرىس باعىت-باعدار بەرە ءبىلۋ كەرەك. سوندىقتان وسىناۋ ورتالىق اۋىلداعى قارشاداي قارا كۇش يەلەرىنىڭ سپورتپەن اينالىسۋلارىنا كوپ مۇمكىندىك بەرگەنى راس. بۇگىندە بۇل شاڭىراقتا 700-دەن استام جەتكىنشەك سپورتتىڭ ۆولەيبول, دزيۋدو, بوكس, كىر تاسىن كوتەرۋ جانە قازاق كۇرەسى تۇرلەرىمەن بەلسەندى اينالىسۋدا. سونىڭ ىشىندە بىلعارى قولعاپ كيگەن جۋالىلىق قىزدار از ۋاقىتتا ءبىراز بەلەستەردى باعىندىردى. ناقتىراق ايتاتىن بولساق, ايگەرىم وشاقباي مەن ەلەنا شەرۋنكوۆا الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدەگە قول جەتكىزسە, اقەركە دۇيسەنالى مەن بالنۇر قالداربەك بىرنەشە رەت قازاقستان چەمپيوندارى اتانعان. جاقىندا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى وبلىستىق فيليالى جۋالى اۋدانىنا پرەسس-تۋر ۇيىمداستىردى. سول ساپارىمىزدا وسىناۋ بوكسشى قىزدارىمىزدىڭ جاتتىعۋ ۇستىندەگى جويقىن سوققىلارىن كورىپ, شىنىندا بۇل بويجەتكەندەر ۇرعانىن قۇلاتاتىن ناعىز شەبەرلەر ەكەنىن بايقادىق. ايگەرىم مەن بالنۇر سپورتتىڭ وسى تۇرىمەن سوڭعى بەس جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلەدى ەكەن. ەكەۋى دە: «اكە-شەشەمىزدىڭ سپورت سالاسىنا ەشقانداي قاتىسى جوق, بوكسقا ءوزىمىز قىزىقتىق. جاتتىعۋ كەزىندە كوپ تەر توكسەڭ, رينگتە ءوزىڭدى وتە سەنىمدى ۇستايسىڭ», دەيدى. لايىم, بوكسشى قىزدار الداعى ۋاقىتتا نازىم اپكەلەرىنىڭ جەڭىستى جولىن جالعاستىرىپ, الەمدىك باسەكەلەردە ءانۇرانىمىزدى شىرقاتا بەرگەي. وليمپيادا چەمپيونى ءارى باركەر كۋبوگىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان باقتيار ارتاەۆتىڭ كىندىك قانى تامعان جۋالى جەرىنىڭ قىزدارى عانا ەمەس, جىگىتتەرى دە ۇلكەن سپورتتىق باسەكەلەردە اتوي سالىپ ءجۇر. ءدال وسى ادەمى عيماراتتا جاتتىعۋ جاساپ, تەر توگىپ جۇرگەن ارداق قانىباي – ارمرەستلينگتەن الەم چەمپيونى, ابىلاي قالىپ – ازيا, عالىم جاندۋللاەۆ پەن بەكجان ابدارامبەك تاەكۆوندودان ەل چەمپيوندارى اتاندى. ايتپاقشى, سپورت الاڭىندا ۆولەيبول ويناپ جاتقان جەتكىنشەكتەردىڭ ىشىنەن ءبىر بالا كوزىمىزگە ەرەكشە جىلى ۇشىرادى. ادەتتە ۆولەيبولشىلاردىڭ بويى ۇزىن, سەرەيىپ قالعان بولۋشى ەدى. مىنا بالانىڭ بويى باكەنە بولسا دا, اۋەلەپ كەلگەن دوپقا دەگەن ۇمتىلىسى سۇمدىق ەكەن. ءابجىل قيمىلىمەن دوپتى ەپپەن قاعىپ تا, كۇشپەن ۇرىپ تا ۇلگەرىپ جاتقان نۇرجان ەرماحانوۆ نۇرلىكەنت اۋىلىنان كەلىپتى. ىقىلاسى مەن ىنتا-جىگەرىنىڭ مولدىعى عوي, نۇرجان باستاعان جەتكىنشەكتەر ەل چەمپيوناتىندا باقتارىن سىناپ, ەكى مارتە ءۇشىنشى ورىننان كورىنگەن ەكەن. ارينە, بولاشاقتاعى سوقپاقتارى سپورتپەن تۇبەگەيلى تۇيىسە مە, جوق پا, ول جاعىن ۋاقىت كورسەتەر, دەگەنمەن, بۇل ماقالانىڭ جازىلۋىنا سەبەپ بولعان وسىناۋ جەتكىنشەكتەردىڭ سپورت زالداعى توككەن تەرلەرى ءومىر بويى وزدەرىنە كۇش-قۋات بەرىپ, جولدارىن جەڭىلدەتەتىنى ايدان انىق. ەندەشە, اۋىل جاستارىنىڭ سپورتپەن اينالىسۋىنا بارلىق جاعداي جاسالۋى ءتيىس. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى, جۋالى اۋدانى سۋرەتتى تۇسىرگەن اقادىل رىسماحان