جاڭا ءداۋىر جاۋاپكەرشىلىگى

كوكشەتاۋدا «نۇر وتان» حدپ اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحىى ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. فورۋم جۇمىسىنا جەتەكشى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين, پارلامەنت دەپۋتاتتارى قاتىستى. كونفەرەنتسيادا قازاقستان پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وكى­­لەتتىگىن 2020 جىلدىڭ 6 جەل­توق­سانىنا دەيىن ۇزارتۋعا قاتىس­تى رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاماسىن قولداۋ, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭا باعدارلاماسىن تالقىلاۋ ءما­سەلەلەرى قارالىپ, اقمولا وب­لىستىق فيليا­لى­نىڭ ەسەپتى كە­زەڭ­دەگى جۇمىسى قو­رىتىندى­لان­دى جانە العا قويىل­عان ماقساتتار ايقىندالدى. «نۇر وتان» حدپ اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعا­سى, وبلىس اكىمى سەرگەي دياچەنكو ءوز بايانداماسىندا ەسەپتى كەزەڭ ەل دامۋى مەن قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ومىرىندەگى اسا ماڭىزدى مەملەكەتتىك جانە  قو­عامدىق-ساياسي وقيعالارعا تولى بولعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. – ءبىزدىڭ وتانىمىز پارتيا جە­تەكشىسى, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازار­باەۆتىڭ كورەگەندىك ساياساتى ءنا­تي­جەسىندە الەمدىك داعدارىس زار­داپتارىن ەڭسەرىپ, دەموكراتيا­لىق مەملەكەت قالىپتاستىرۋ­دا­عى ەرەن قابىلەتىن دالەلدەي ءبىلدى, – دەدى ول. – ۇلت جەتەكشىسىنىڭ بيىك بەدەلى مەن ديپلوماتيالىق تالانتىنىڭ ارقاسىندا الەمنىڭ بارىنشا دامىعان 56 مەم­لە­كەتى­نىڭ باسىن قوسىپ وتىرعان ءىرى حا­لىقارالىق ۇيىم – ەقىۇ-عا توراعالىق تابىستى اياقتالىپ, استانا سامميتىندە ارنايى دەكلاراتسيا قابىلداندى. جەتەكشى پارتيانىڭ بەلسەندى قا­تىسۋىمەن ەلباسى وكىلەتتىگىن ۇزار­تۋ جونىندەگى رەفەرەندۋم وتكىزۋ اكتسيا­سى قىزۋ ءورىس الدى. اقمولالىقتار بۇكىل قازاقستاندىقتار سياقتى  باس­تا­مانى قولداپ, ورتالىق سايلاۋ كو­ميسسياسىنا 310 مىڭنان استام قول جينالعاندىعى تۋرالى دەرەك بەردى. بۇل شارا جالعاسىن تابۋدا. حالىق­تىق مۇددەنى ۇلىقتايتىن باستامانى «نۇر وتان» پارتياسى ءوزىنىڭ باستى ماقساتى سانايتىنى ءمالىم. وبلىستىق پارتيا ۇيىمى ءوڭىر­دىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دا­مۋى­­نا ەلۋلى ۇلەس قوسىپ وتىر. بايانداماشى وتكەن جىلى ونەر­كاسىپ كاسىپورىندارى  داعدارىستى تولىق توقتاتىپ, تۇراقتى جۇمىس ىستەگەنىن وسىمەن بايلانىستىر­دى. يندۋ­س­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق ۇدەمەلى دامۋ باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە 15 جوبا جۇزەگە اسىرىلسا, تاعى دا 6 جوبا تابىستى جالعاسىن تابۋدا. سوڭعى جىلدارى اۋىلدار مەن قالالار­داعى الەۋمەتتىك ين­فرا­قۇرىلىم­دار قارقىندى دا­مى­دى. جۇرتشى­لىق, اسىرەسە, شال­عاي اۋىلدارداعى قوعامدىق مونشا, شاشتاراز, تىگىن شە­­بەرحانا­لارى­نىڭ, مادەنيەت وشاق­تارىنىڭ, مەك­تەپتەر مەن بالالار باقشاسىنىڭ كوپتەپ اشىل­عان­دىعىنا ريزاشى­لىق بىلدىرۋدە. جارىسسوزگە قاتىسقان پار­تيا­نىڭ ارشالى اۋداندىق في­ليالى­نىڭ توراعاسى, اۋدان اكىمى ەرمەك مارجىقباەۆ, وبلىستىق فيليال سايا­سي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, ەگىندىكول­دىك كاسىپكەر ماقسات سەرىكباەۆ, بۋراباي اۋدانى «جاس وتان» جاستار قاناتى­نىڭ جەتەكشىسى ياكوۆ ستەرليگوۆ, ا.مىر­زاحمەتوۆ اتىن­داعى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى عالىم بەكماعامبەتوۆ جانە تسەلينوگراد اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتور­اعاسى امانكەلدى ءاشىروۆ كۇن ءتار­تىبىندەگى ماسەلەلەر بويىنشا جۇرت­شى­لىققا وي سالار پىكىرلەرىمەن, ناقتى ۇسىنىستارىمەن ءبولىستى. «نۇر وتان» حدپ توراعاسى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين كونفەرەنتسيادا وب­لىستىق فيليالدىڭ جالپى جۇ­مى­سىنا وڭ باعاسىن بەردى. كونفەرەنتسيادا «نۇر وتان» حدپ اقمولا وبلىستىق فيليا­لى­نىڭ توراعالىعىنا وبلىس اكى­مى س.ا.دياچەنكو قايتا سايلاندى. باقبەرگەن  امالبەك, اقمولا وبلىسى.

پارتيا ساپىندا مەملەكەتتىك قىزمەتكەر نەگە از؟

«نۇر وتان» حدپ اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحىى ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى ءوتتى. وندا فيليال ساياسي كەڭەسىنىڭ ەسەپتىك كەزەڭدەگى جۇمىسى قورىتىندىلانىپ, «نۇر وتان» حدپ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسى تالقىلاندى. جيىندا پارتيا فيليالىنىڭ توراعاسى, ساياسي كەڭەستىڭ جانە باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ جاڭا قۇرامى مەن «نۇر وتاننىڭ» ءحىىى سەزىنە وبلىستىق پارتيا ۇيىمىنان دەلەگاتتار سايلاندى. كونفەرەنتسياعا «نۇر وتان» حدپ جانىنداعى جەمقورلىققا قار­سى كۇرەس ۇيىمداستىرۋ كە­ڭەسى­­نىڭ توراعاسى, سەنات دەپۋ­تاتى ورال­باي ابدىكارىموۆ, «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ مۇشەسى, ءما­جىلىس دەپۋتاتى نۇرتاي ءسا­بيليا­نوۆ, وبلىس اكىمى ەلەۋسىن سا­عىن­دىقوۆ, پارتيا فيليالىنىڭ ءمۇ­شە­لەرى قاتىستى. «نۇر وتان­نىڭ» وب­لىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى بال­عالي ورداباەۆ وتكەن جىلدىڭ قو­رىتىندىلارى تۋرالى باياندادى. – «نۇر وتان» – حالىق سەنىمى­نە يە بولعان ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن ساياسي كۇش. قازىر قۇرامىمىزدا 32 674 ادام بار, ەسەپتىك مەرزىمدە پارتيا مۇشەلىگىنە 7797 ادام قابىلدان­دى. الايدا, ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – پارتيا قۇرامىنىڭ سانىن عانا ارت­تىرۋ ەمەس, ساپاسىن دا جاقسار­تۋ. جەتىستىكتەرىمىز بارشىلىق, كەم­­شى­لىك­تەرىمىز دە جوق ەمەس, سول كەم­شى­لىكتەردىڭ سەبەبىن انىقتاپ, پارتيا جۇمىسىن وڭالتۋعا بار كۇشى­مىزدى سالۋعا ءتيىسپىز. پارتيا قۇرا­مىن ارت­تىرۋ باعىتىندا مەملەكەتتىك مە­كە­مەلەردىڭ بولىمدەرى مەن باس­قار­مالارىنداعى پارتيالىق ۇيىم­دار ناشار جۇمىس جاسادى دەۋگە بولادى, ولار ءوز جۇمىس­تا­رى­نا ەندى-ەندى عانا بەلسەندى كىرىسە باستا­عانداي. مەملەكەتتىك قىزمەت­كەر­لەر قاتارىندا دا نۇروتاندىق­تار تىم از, مىسالى, قازىر 16 324 مەملەكەتتىك قىزمەتكەر جۇمىس جاساپ جاتقان بولسا, سونىڭ بار بولعانى 2697-ءسى عانا ءبىزدىڭ پار­تيا­مىز­دىڭ مۇشەسى. قاتارىمىزدا شا­عىن جانە ورتا كاسىپكەرلەر دە از. مىنە, باس­تاۋىش ۇيىمدار مەن فيليال­دارى­مىز­دىڭ ەڭ ءبىرىنشى قولعا الا­تىن جۇمىستارى وسىلار, – دەدى ب.ورداباەۆ. ول, سونىمەن قاتار, پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمدارى ازف, تەمىر جول باسقارماسى, ءدوڭ كەن بايىتۋ كوم­بيناتى, ازحس, وبلىستىق اۋرۋحانا, قالا ەمحانالارى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بۇرىنعى­دان دا گورى تىعىز جۇمىس جاساۋى قا­جەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. پارتيالىق-ساياسي وقۋ, ساياسي كەڭەس وتىرىستارى, اشىق قو­عام­دىق قابىلداۋلار مەن پارتيا في­ليالىنىڭ اقپاراتتىق-نا­سيحاتتىق جۇ­مىستارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. شەشەن «جاس وتان» جاستار قا­نا­ت­ى­نىڭ جۇمىسى تۋرالى دا ءسوز قوزعادى. ال ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كون­فە­رەن­تسياسىندا ءسوز العان جەرگىلىكتى «جاس وتاننىڭ» اتقارۋشى حاتشىسى اسەل بولەكوۆا اقتوبەلىك جاسوتاندىقتار­دىڭ ەكى جىل قاتارىنان «ۇزدىك فيليال» اتانعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى بىراق, دەدى ول, كەمشىلىكتەر دە بار. سۇراق تۋىندايدى: جۇمىس جوس­پارى, جۇيەلىك كەستەسى جانە پار­تيا في­ليالىنا ۇقساس كۇندە­لىكتى ۇيىم­داس­تىرۋ­شىلىق جۇمى­سى بار ساياسي جاستار ۇيىمىندا شتاتتىق بىرلىك بولماسا, ءتيىمدى جۇمىس قايدان كەلەدى؟ وبلىستىق فيليال جانىنان ءبولىم نەمەسە اۋدانداردان شتاتتىق بىرلىك قۇرۋدى ءجون سانايمىز. سوندا عانا «جاس وتان» تولىق كۇشىندە جۇمىس جاساي الادى. تاعى ءبىر ماسە­لە – كادرلار تۇراقتامايتىنى, بىزدە دا­رىندى جاستار كوپ, بىراق ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ءبىز ولاردى ۇزاق ۋاقىت ۇستاي المايمىز, ەكىنشىدەن, جاس كوشباسشىنىڭ جۇمىسىنا ار­نال­­عان ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىق جوق, ال بۇل ماسەلەلەر تيپتىك ءىس-شارا­لار­­دىڭ وتكىزىلۋىنە اكەلىپ سوقتىرادى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا پار­تيا فيليالىنىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ ءتورايىمى ۇ.مامەنوۆا, فيليال جانىنداعى پار­تيا­لىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ ءتور­اعاسى ع.نۇرىشەۆ, اقتوبە وبلى­سى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ر.كەمالوۆا, اقتوبە كولىك, كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كول­لەدجى جاستار ءىسى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ب.قاۋمەشوۆ ءسوز سويلەدى. كونفەرەنتسيانى وبلىس اكىمى ەلەۋ­سىن ساعىندىقوۆ قورىتىن­دىلادى: – «نۇر وتان» پارتياسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ سارابدال ساياساتى مەن يدەيا­سى ماڭىنا حالىقتى توپتاس­تىرا بىلگەن ۇيىمداستىرۋشى ورگان, الىپ ساياسي كۇش. ەل­باسىن, ونىڭ باس­تامالارىن قول­دايمىز. قازىر­گى ءبىزدىڭ جەتكەن جە­تىستىكتەرى­مىز­دىڭ بارلىعىندا پار­تيا­لىق ۇيىم­نىڭ زور ۇلەسى بار دەپ تو­لىق سەنىممەن ايتا الامىن. بۇل كونفەرەنتسيا وتە مازمۇندى بول­دى, – دەي كەلە, ە.ساعىن­دىقوۆ وبلىس ەكونوميكا­سىنداعى جەتكەن جەتىستىكتەر تۋ­را­لى ءبىراز اڭگىمەلەدى. كونفەرەنتسيا سوڭىندا پارتيا فيليالىنىڭ توراعاسى, ساياسي كە­ڭەس­تىڭ جانە باقىلاۋ-تەكسەرۋ كو­ميس­سياسىنىڭ جاڭا قۇرامى مەن «نۇر وتاننىڭ» ءحىىى سەزىنە وب­لىس­تىق پارتيا ۇيىمىنان دەلەگاتتار سايلاندى. پارتيا فيليالىنىڭ توراعاسى بولىپ بالعالي ورداباەۆ قايتا سايلاندى. «سەنىمدەرىڭىزدى اق­تاۋعا تىرىسامىن», –دەدى ول. ساتىبالدى ءساۋىرباي, مەيرامگۇل ساتاەۆا, جۋرناليست.

كەمشىلىكسىز  كەمەلدەنۋ  جوق

وسكەمەندە «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى شى­عىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كون­فەرەن­تسياسى ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى ن.س­.گروموۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ب.تىلەۋحان, شىعىس قازاق­ستان وب­لى­سىنىڭ اكىمى جەرگىلىكتى فيليال توراعاسى بەردىبەك ساپارباەۆ قاتىستى. كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر بو­يىنشا بەردىبەك ماشبەك ۇلى بايان­­داما جاسادى. سوڭعى ەكى جىل­دا حا­لىقپەن بىتە قايناسىپ كەتكەن «نۇر وتان» پارتياسى مۇشەلەرى­نىڭ سا­نى 7 مىڭعا ارتىپ, بۇل كۇندەرى كەندى التايدا ولاردىڭ سانى 66 532 ادامعا جەتتى دەدى باياندا­ما­شى. ءبىر قاراعاندا, جامان كورسەت­كىش ەمەس سياقتى. بىراق, وبلىستا 1,5 ميلليونعا جۋىق ادام تۇراتى­نىن ەسكەرسەك, ازداۋ كورىنەدى. سون­دىقتان باستاۋىش ۇيىمدار بۇل باعىتتا ءوز جۇمىستارىن شيراتا تۇسكەندەرى ءجون. ب.ساپارباەۆتىڭ بايانداما­سىن­­دا كەمشىلىكتەر از ايتىلعان جوق. ءوز قاتارلارىن سەنىمدى كادرلارمەن تولىقتىرىپ وتىرۋدا «اتتە­گەن-ايلار» بار, جارعى ءتارتىبىن بۇزۋشىلىق اباي, بورودۋليحا ءجا­نە كوكپەكتى اۋداندارىندا ورىن العان. سونىمەن بىرگە, ريددەر, زىريان قالالارىندا دا ات­قاراتىن ءىس باستان اسادى. كەيبىر اۋداندارداعى پارتيا بەلسەندىلەرى بىلىمدەرى مەن بىلىكتەرىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسىنە دە سالعىرت قارايدى. دە­مەك, پارتيا مۇشەلەرى قارا­پايىم ادامدارمەن تىعىز جۇمىس جاساپ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسە­لە­لەرىن شەشۋگە بەلسەنە ارالاس­قاندارى ءجون. بۇدان كەيىن بايانداماشى وب­لىس­تىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى جايلى حاباردار ەتتى. ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە وبلىستا ءبىر تريلليوننان اس­تام تەڭگەنىڭ ونىمدەرى شى­عا­رىل­­عان. تەك ونەركاسىپ بويىنشا 624 ميل­ليارد تەڭگەنىڭ, ال اۋىل شارۋا­شىلىعى بويىنشا 151 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ ونىمدەرى ءوندىرىلىپتى. وكى­نىش­كە قاراي, ازىق-ت ۇلىك باعاسى­نىڭ ءوسىپ كەتۋىنە كەزىندە توقتاۋ سالا المادىق. قازىر جەر-جەردەگى پار­تيا باستاۋىش ۇيىمدارىنىڭ بەل­سەن­دى­لەرى باعا ساياساتىن دۇرىس­تاۋعا بەلسەنە ارالاسقاندارى كەرەك. «جول كارتاسى» بويىنشا وب­لىستا سوڭعى ەكى جىلدا قىرۋار ىستەر تىندىرىل­دى, دەدى ب.ساپارباەۆ. «ءبىزدىڭ وبلىستىق باستاماشى توپ ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ وكىلەتتىگىن ۇزار­تۋ جونىندە رەفەرەندۋم ءوت­كىزۋ باس­تاماسىن كوتەرگەنى بەلگىلى. كەن­دى التاي جۇرتشىلىعى ەل­باسىنىڭ قامقورلىعى مەن كو­مە­گىن ۇنەمى كورىپ كەلەدى. ءوڭىر­دەگى ءتۇستى مە­تاللۋرگيانىڭ الىپ­تارى «قاز­مى­رىش», «وسكەمەن تيتان-ماگ­ني كوم­بيناتى» جانە «ءۇلبى مە­تاللۋر­گيا كومبيناتى» اق-تارى سياقتى الىپتاردىڭ «ەكىنشى تىنىسىن» اش­قان نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى. ەندەشە, ەلباسىن قول­داۋعا شاقىرا­مىن», – دەدى فيليال توراعاسى. بايانداماشى مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «نۇر وتان» پارتياسى مۇشەلەرىنە ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. جارىسسوزگە شىققاندار كۇن ءتار­تىبىندەگى ماسەلەلەرمەن قاتار, ەل پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ وكى­­لەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزار­­تۋ بويىنشا رەفەرەندۋمدى قولداۋ جونىندە پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى ن.گروموۆ جينالعاندار الدىندا ءسوز الىپ, الدا تۇرعان مىندەتتەرگە توقتالدى. كونفەرەنتسيادا پار­تيانىڭ وبلىستىق فيليالى­نىڭ توراعاسى بولىپ ب.ساپارباەۆ ءبىراۋىزدان قايتا سايلاندى. پارتيا سەزىنە دەلەگاتتار سايلاندى. وڭداسىن ەلۋباي, وسكەمەن.