عالىم
تانىم • 04 مامىر, 2026
قاي ايدا تۋعاندار ۇزاق ءومىر سۇرەدى؟ عالىمدار سەنساتسيالىق قورىتىندى جاسادى
امەريكالىق عالىمدار كوپجىلدىق زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە ادامنىڭ تۋعان ايى ونىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى مەن دەنساۋلىعىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن دەگەن قورىتىندىعا كەلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ەكولوگيا • 23 ءساۋىر, 2026
RES 2026 حالىقارالىق ءسامميتى: اۋەزوۆ ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ ەكولوگيالىق جوبالارى تانىستىرىلدى
استانادا بىرقاتار ەل باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن وڭىرلىك ەكولوگيالىق RES 2026 ءسامميتى اياسىندا جاسىل تەحنولوگيالار كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, وندا م. اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى وزدەرىنىڭ بىرەگەي عىلىمي جوبالارىن ۇسىندى. اۋقىمدى جيىن ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ جانە جاسىل ەنەرگەتيكانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 14 ءساۋىر, 2026
جاس عالىمدار پرەزيدەنت تابىستاعان پاتەرلەرگە قونىستاندى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىمدى دامىتۋ جانە جاس زەرتتەۋشىلەردى قولداۋ ساياساتى اياسىندا عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي 10 جاس عالىمعا پاتەر كىلتتەرىن تابىستادى. تۇرعىن ۇيلەر الماتى مەن استانا قالالارىنان وتەۋسىز نەگىزدە بەرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ادەبيەت • 13 ءساۋىر, 2026
عاريفوللا انەستىڭ 6 كىتابى تانىستىرىلدى
استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا كورنەكتى عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى عاريفوللا انەستىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. ءىس-شارانى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءتىل ساياساتى كوميتەتى, ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى, «ارىس» باسپاسى جانە ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 12 ءساۋىر, 2026
جۇيەلى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناقتى كورىنىسى
كەيىنگى جىلدارى قازاقستاندا عىلىمدى قولداۋ بويىنشا ماڭىزدى قادامدار جاسالىپ كەلەدى. جاس عالىمدارعا ارنالعان ارنايى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارى, عىلىمي ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ, حالىقارالىق تاعىلىمدامالار مەن عىلىمي كوللابوراتسيالارعا جول اشۋ – مۇنىڭ بارلىعى زەرتتەۋشىلەرگە جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. اسىرەسە, قولدانبالى زەرتتەۋلەر مەن ناقتى يندۋستريالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان جوبالارعا باسىمدىق بەرىلۋى عىلىم ناتيجەلەرىنىڭ ەل ەكونوميكاسىنا تىكەلەي اسەر ەتۋىنە ىقپال ەتەدى.
عىلىم • 10 ءساۋىر, 2026
بەيبىت ابدىكەن: بۇل ماراپات عىلىمنىڭ مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزىن كورسەتەدى
قازاقستاندا قالىپتاسقان مىقتى ماتەماتيكالىق مەكتەپ كومپيۋتەرلىك عىلىمداردىڭ دامۋىنا دا نەگىز بولىپ وتىر. بۇل تۋرالى استانا IT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاساندى ينتەللەكت جانە عىلىمي-يننوۆاتسيالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, اسسيستەنت پروفەسسور بەيبىت ابدىكەن BAQ.KZ تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 10 ءساۋىر, 2026
جاس عالىم اسيا ەرمۋحامبەتوۆا «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتادى
عىلىم كۇنى قارساڭىندا اقوردادا وتكەن سالتاناتتى جيىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءبىر توپ عالىمدى ماراپاتتادى. ولاردىڭ قاتارىندا حيميا مەن جاساندى ينتەللەكت سالالارىن ۇشتاستىرىپ جۇرگەن دوكتور PhD, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى جانىنداعى جاس عالىمدار كەڭەسى تورالقاسىنىڭ مۇشەسى اسيا ەرمۋحامبەتوۆا بار, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2026
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عالىمداردى ماراپاتتاۋ راسىمىندە ءسوز سويلەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2026
مەملەكەت باسشىسى: قۇقىقتىق نيگيليزمگە جول جوق
قاسىم-جومارت توقاەۆ كۇردەلى ۇدەرىستەردە عالىمدار ەرەكشە ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى ولار وركەنيەت قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ, ساناتكەرلىك جانە مورالدىق قاسيەتتەرىمەن كوپكە ۇلگى كورسەتەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 10 ءساۋىر, 2026
مەملەكەت باسشىسى: ەلىمىز ءۇشىن قولدانبالى عىلىمدى دامىتۋ – اسا ماڭىزدى مىندەت
پرەزيدەنت عالىمداردى ماراپاتتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە قولدانبالى عىلىمدى دامىتۋ باعىتىنداعى جوبالاردىڭ سانى كوبەيىپ كەلە جاتقانى وتە جاقسى ءۇردىس ەكەنىن ايتتى. اسىرەسە, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ تەحنولوگيالىق دامۋ ورتالىعى رەتىندە قالىپتاسىپ جاتقانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
وقيعا • 02 ءساۋىر, 2026
ماگنيتتىك داۋىل كەزىندە ادام اعزاسىندا قانداي وزگەرىس بولادى؟
2 ءساۋىر كۇنى تاڭەرتەڭنەن باستاپ جەردە گەوماگنيتتىك قۇبىلىستار بايقالا باستادى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇبىلىس كۇندەگى كورونالدىق تەسىكتىڭ اسەرىنەن تۋىنداپ وتىر, ال الداعى ساعاتتاردا ماگنيتتىك داۋىل كۇشەيۋى مۇمكىن, دەپ جازادى Egemen.kz.
مەديتسينا • 17 ناۋرىز, 2026
عالىمدار ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا ارنالعان قوسپا ازىرلەپ جاتىر
قازاق قايتا وڭدەۋ جانە تاعام ونەركاسىبى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى وتاندىق وسىمدىك شيكىزاتى نەگىزىندە فۋنكتسيونالدىق ماقساتتاعى بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالاردى ءوندىرۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسىن ازىرلەپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 06 ناۋرىز, 2026
عالىم ايەلدەر اكادەميك ءنايلا بازانوۆا اتىنداعى قۇرمەت بەلگىسىمەن ماراپاتتالدى
عىلىم ورداسىندا حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىنە وراي پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن عالىم ايەلدەرگە ارنالعان اكادەميك ءنايلا بازانوۆا اتىنداعى ماراپات تابىس ەتىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الەم • 23 اقپان, 2026
انتاركتيكا سۋلارىندا العاش رەت اكۋلا تابىلدى
عالىمدار العاش رەت انتاركتيكا ماڭىنداعى مۇزدى سۋلارىنان اكۋلانى تاپتى. بۇعان دەيىن بۇل ايماقتا اكۋلالار كەزدەسپەيدى دەگەن پىكىر باسىم بولعان. الايدا تەڭىز تۇبىنە ورناتىلعان كامەرالار شامامەن 500 مەتر تەرەڭدىكتە باياۋ قوزعالاتىن ءىرى جىرتقىشتى ءتۇسىرىپ العان, دەپ جازادى Egemen.kz.
قازاقستان • 19 اقپان, 2026
PhD كوبەيدى, بىراق عىلىم العا جىلجىپ جاتقان جوق: سەبەپ نەدە؟
ساراپشى, PhD, Astana IT University اسسيستەنت-پروفەسسورى باقىتجان ساريەۆتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندا جاس عالىمدارعا ارنالعان گرانتتار مەن قولداۋ باعدارلامالارى بولسا دا, جۇيە تۇراقتى تۇردە باسەكەگە قابىلەتتى زەرتتەۋشىلەردى شىعارا الماي وتىر. باستى كەدەرگى – عىلىمي مانساپ جولىنىڭ ناقتى قۇرىلماۋى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 16 اقپان, 2026
عالىمدار ديابەت جانە جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ الدىن الاتىن ءونىم ازىرلەپ جاتىر
قازاق تاعامدىق جانە قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى (عزي) عالىمدارى سەمىزدىك, 2 ءتيپتى قانت ديابەتى جانە جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىن الدىن الۋعا ارنالعان ديەتالىق قۇرعاق تاڭعى اس ازىرلەۋ جوباسىن اياقتاپ كەلەدى. جوبا حالىقتىڭ تاماقتانۋ ساپاسىن ارتتىرۋمەن قاتار, فۋنكتسيونالدى ونىمدەر سەگمەنتىندە يمپورتتى الماستىرۋ ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 16 اقپان, 2026
پرەزيدەنت تاپسىرماسى: 4 جاس عالىم باسپانالى بولدى
4 جاس عالىمعا پاتەر سەرتيفيكاتى تابىستالدى. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ تاراتقان اقپاراتىنا سۇيەنسەك, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ عىلىم سالاسىن دامىتۋ جانە جاس زەرتتەۋشىلەردى قولداۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا سايكەس بەرىلىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz
قوعام • 26 قاڭتار, 2026
يسيدور بورچاشۆيلي: كونستيتۋتسيالىق رەفورما – قۇقىقتىق بىرلىك پەن ادامعا باعدارلانعان تاڭداۋ
قازاقستان كونستيتۋتسياسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر ەلدىڭ قۇقىقتىق كەڭىستىگىن نىعايتىپ قانا قويماي, مەملەكەتتىڭ ادامعا باعدارلانعان سيپاتىن ايقىن كورسەتەدى. كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى جوعارى قۇقىق مەكتەبىنىڭ پروفەسسورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى يسيدور بورچاشۆيلي وسىنداي تۇجىرىمىن ورتاعا سالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ءبىلىم • 20 قاڭتار, 2026
عالىمدار ءوز جوبالارىنا قالاي ءىرى قارجى تارتا الادى؟
استانادا زەرتتەۋ-يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى قارجىلاندىراتىن «Horizon Europe» باعدارلاماسى بويىنشا حالىقارالىق ۆوركشوپ ءوتىپ جاتىر. بۇل وتاندىق ۇيىمداردىڭ اتالعان باعدارلاماعا قاتىسۋىنا جول اشىپ, ءار قادامدى دۇرىس ۇيلەستىرۋگە جاعداي جاساپ, تولىمدى اقپارات بەرەدى. وسى ارقىلى عالىمدار مەن يننوۆاتورلار ءوز جوبالارىنا ءىرى قارجى تارتا الادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
فۋتبول • 12 قاڭتار, 2026
عالىمجان كەنجەبەك رەسەيلىك «احماتتىڭ» ويىنشىسى اتاندى
قازاقcتان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ جارتىلاي شابۋىلشىسى عالىمجان كەنجەبەك رەسمي تۇردە گروزنىيدىڭ «احمات» كلۋبىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz كلۋبتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
عىلىم • 31 جەلتوقسان, 2025
استانادا 10 جاس عالىمعا ءۇي بەرىلدى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 10 جاس عالىمعا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى سالتاناتتى تۇردە تابىستالدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
فۋتبول • 29 جەلتوقسان, 2025
عالىمجان كەنجەبەك «ەلىماي» كلۋبىنداعى مانسابىن اياقتادى
فۋتبولدان قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى مەن سەمەيلىك «ەلىماي» كلۋبىنىڭ شابۋىلشىسى عالىمجان كەنجەبەك رەسەي چەمپيوناتىندا ونەر كورسەتەتىن گروزنىيلىق «احمات» كلۋبىنا اۋىستى. بۇل كوماندانى قازىر بۇعان دەيىن ۇلتتىق قۇرامانى جاتتىقتىرعان ستانيسلاۆ چەرچەسوۆ باپتايدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عىلىم • 29 جەلتوقسان, 2025
قازۇۋ-دىڭ جاس عالىمى تسيكوريدىڭ ديابەتكە قارسى قاسيەتىن دالەلدەدى
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, جاس عالىم ايجامال بايسەيىتوۆا تسيكوري وسىمدىگىنىڭ قاسيەتىن زەرتتەپ, ونىڭ ديابەتكە قارسى ءتيىمدى اسەرى بار ەكەنىن عىلىمي تۇرعىدا دالەلدەدى. زەرتتەۋ بارىسىندا تسيكوري قۇرامىنداعى بيولوگيالىق بەلسەندى زاتتاردىڭ قانداعى قانت دەڭگەيىن تومەندەتۋگە, زات الماسۋ پروتسەسىن رەتتەۋگە وڭ ىقپال ەتەتىنى انىقتالدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 12 جەلتوقسان, 2025
الماتىدا جاس عالىمداردىڭ ءىى حالىقارالىق كونگرەسى ءوتتى
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جاس عالىمداردىڭ ءىى حالىقارالىق كونگرەسى ءوتتى. كونگرەسس بەيبىتشىلىك پەن دامۋ مۇددەسىندەگى دۇنيەجۇزىلىك عىلىم كۇنىنە وراي يۋنەسكو جاريالاعان «سەنىم, وزگەرىستەر جانە ەرتەڭگى كۇن: 2050 جىلعا قاجەتتى عىلىم» تاقىرىبىنا ارنالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
عىلىم • 09 جەلتوقسان, 2025
عالىمدار قانت قىزىلشاسى قالدىعىنان جاڭا ءونىم جاساپ شىعاردى
ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى قانت قىزىلشاسىنىڭ سىعىندىسىنان – قانت ءوندىرىسىنىڭ نەگىزگى قالدىعى جانە ونىڭ جالپى بيوماسساسىنىڭ 80%-نا دەيىن قۇرايتىن قالدىقتان جاڭا ماتەريالدار الۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ءادىسىن ازىرلەپ شىعاردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
وقيعا • 03 جەلتوقسان, 2025
فيلوسوف-اكادەميك, قوعام قايراتكەرى جابايحان ءابدىلدين دۇنيەدەن وزدى
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى جانە ۆيتسە-پرەزيدەنتى, قازاقستانداعى ديالەكتيكالىق لوگيكا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان, عالىم جابايحان مۇباراك ۇلى ءابدىلدين 92 جاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى. قارالى حاباردى ءماجىلىس دەپۋتاتى مۇرات ابەنوۆ جەتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ايماقتار • 28 قاراشا, 2025
ميچۋرين باعىندا 600-دەن استام جەمىس-جيدەك ءتۇرى وتىرعىزىلادى
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى رەسەي عىلىم اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ «ەكسپو-اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى وزىق تەحنولوگيالار» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كورمە جانە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىن قامتيتىن كونفەرەنتسيا وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الەم • 26 قاراشا, 2025
عالىمدار ايدىڭ قالىپتاسۋى تۋرالى جاڭا دەرەك ۇسىندى
اقش عالىمدارى جەر مەن ايدىڭ شىعۋ تەگىنە قاتىستى تاڭعالارلىق دەرەكتەردى انىقتادى. عالىمدار ولاردىڭ حيميالىق ۇقساستىعى وتە ەجەلگى عالامدىق اپاتتىڭ – تەيا پروتوپلانەتاسىنىڭ سوقتىعىسىنىڭ ءىزىن ساقتاپ قالعانىن ايتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الەم • 24 قاراشا, 2025
عالىمدار بولجامى: كاسپي تەڭىزى ەكى كولگە ءبولىنۋى مۇمكىن
كاسپي تەڭىزىندە ءجۇرىپ جاتقان گەولوگيالىق وزگەرىستەر ايماقتىڭ بولاشاعىنا ەلەۋلى ىقپال ەتۋى ىقتيمال. ازەربايجان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ گەوگرافيا ينستيتۋتى ماماندارىنىڭ دەرەگىنشە, تەڭىز دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى ۋاقىتشا قۇبىلىس ەمەس, تەرەڭ تەكتونيكالىق پروتسەستەرمەن بايلانىستى تۇراقتى ءۇردىس. بۇل تۋرالى Minval Politika حابارلايدى.
عىلىم • 22 قاراشا, 2025
شەتەلدە جۇرگەن قازاق عالىمدارىنىڭ الەۋەتىن ەل يگىلىگىنە باعىتتاۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالدى
استانا قالاسىنداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە قر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جانە «وتانداستار قورى» كەاق ۇيىمداستىرۋىمەن «وتانداس عالىمدار فورۋمى» ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
