فوتو: istockphoto.com
Science جۋرنالىندا جاريالانعان جاڭا عىلىمي جۇمىستا ماكس پلانك اتىنداعى كۇن جۇيەسىن زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن چيكاگو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى ايدىڭ قالىپتاسۋىنا قاتىستى جاڭا بولجامدى ۇسىندى. زەرتتەۋ بارىسىندا ولار جەر مەن ايدان الىنعان سىنامالارداعى تەمىر يزوتوپتارىنىڭ قاتىناسىن مۇقيات تالداپ, بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ءبىر-بىرىنە بارىنشا جاقىن ەكەنىن انىقتاعان.
تەمىرمەن بىرگە حروم, موليبدەن جانە تسيركوني سياقتى ەلەمەنتتەردىڭ يزوتوپتىق قۇرامىن سالىستىرۋ دا ماڭىزدى ناتيجەلەر بەرگەن. بارلىق دەرەك جەر مەن ايدىڭ ورتاق باستاۋىن مەڭزەيدى.
عالىمداردىڭ پايىمداۋىنشا, شامامەن 4,5 ميلليارد جىل بۇرىن جەرگە تەيا دەپ اتالاتىن ءىرى پروتوپلانەتا كەلىپ سوقتىعىسقان. بۇل قاقتىعىس جاس جەردىڭ ولشەمى مەن ىشكى قۇرىلىمىن وزگەرتىپ قانا قويماي, وربيتاسىنا دا ايتارلىقتاي اسەر ەتكەن. سوقتىعىس ناتيجەسىندە عارىشقا شاشىلعان ماتەريال كەيىن اي رەتىندە قالىپتاسقان.
زەرتتەۋ اۆتورلارى جەر مەن اي قۇرامىن كۇن جۇيەسىنىڭ ءتۇرلى ايماقتارىنان شىققان مەتەوريتتەرمەن سالىستىرا وتىرىپ, تەيانىڭ «قۇرىلىس ماتەريالى» كۇنگە جاقىنىراق ايماقتا تۇرعانىن تۇجىرىمداعان. ەسەپتەۋلەر پروتوپلانەتا جەر وربيتاسىنىڭ ىشكى بولىگىندە قالىپتاسىپ, سوقتىعىسقا دەيىن ەكى اسپان دەنەسى ءبىر-بىرىنە وتە جاقىن ورنالاسقانىن كورسەتەدى.
