دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
90 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 10 اقپان، 2022

گازەت كىم ءۇشىن كەرەك؟

وسى جۇرت ءالسىن-ءالسىن موينىن بۇرىپ ەلەڭدەپ، ءار جاڭالىعىنا تامسانا قارايتىن امەريكانىڭ ەڭ العاشقى تاۋەلسىز گازەتى New England Courant باسىلىمىن 1721 جىلى بەندجامين فرانكليننىڭ اعاسى باسىپ شىعارىپتى. سول كەزدە ءاربىر سانالى جۇرت «ۇلتتىڭ العاشقى كۇندەلىكتى گازەتى» شىعا باستادى» دەپ جار سالىپتى. ال سودان كەيىن 1784 جىلعى 21 قىركۇيەكتە ءوز وقىرمانىمەن جۇزدەسكەن تاعى ءبىر باسىلىم Pennsylvania Packet and Daily Advertiser دەپ اتالاتىن اپتالىق گازەتتىڭ العاشقى وقىرمانى دا كىلەڭ زيا­لىلار بولعانىندا ءشۇبا جوق.

ادەبيەت • 08 اقپان، 2022

بالالارىنا كىتاپتان ەنشى بەرگەن...

ادامنىڭ دا، قوعامنىڭ دا باقىتسىزدىعى – كىتاپ وقىماۋدان.ءۇش جىل بۇرىن اقىن بايبوتا قوشىم-نوعاي اعامەن كورشى بولدىم. ءبىر كۇنى ۇيىنە بارىپ، كىتاپحاناسىن كوردىم،تاڭعالدىم، ءۇيى تولعان كىتاپ، بالكونى دا كىتاپقا لىقسىپ تۇر.

ادەبيەت • 07 اقپان، 2022

حاللەد حوسسەينيدىڭ قوس تىنىسى

اۋعانستاندا تۋىپ، امەريكادا ەسەيگەن جازۋشى حاللەد حوسسەينيدى الەم وقىرماندارى وتە جاقسى بىلەدى. ول ءار شىعارماسىنا ءوزىنىڭ تۋعان ەلىنىڭ، انىعىن ايتقاندا، اۋعانستاننىڭ تاريحىن، حالقىنىڭ مۇڭ-زارىن، قاسىرەتىن، ءۇمىتىن ارقاۋ ەتىپ، ولمەس رومانداردى ادەبيەت تاريحىنا الىپ كەلدى. سول ءۇشىن دە ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ءتانتى بولعان ادەبيەتتانۋشىلار «حاللەد حوسسەيني شىعارماشىلىعى – اۋعان قاسىرەتىنىڭ قاعازعا تۇسكەن نۇسقاسى، ونىڭ قالامى – ءبىر ۇلتتىڭ كوز جاسىمەن سۋارىلعان»، دەپ جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن.

قوعام • 31 قاڭتار، 2022

بالالار ينستيتۋتى – كەلەشەك كەپىلى

حاكىم ابايدىڭ ءوزى «ادامنىڭ ءبىر قىزىعى بالا دەگەن» دەپ انىقتاپ ايتىپ كەتكەن جاس وركەننىڭ تاعدىرى، بولاشاعى، ءتالىم-تاربيەسى مەن كۇندەلىكتى تۇرمىسى مەيلى قاي مەملەكەت، قاي ۇلت بولسىن باس قاتىرۋعا ءتيىستى ماسەلەنىڭ ءبىرى.

تانىم • 27 قاڭتار، 2022

كىتاپحاناعا تۇسكەن بومبا

كىتاپحانا. وسى ءبىر سوزگە قانشاما تاريح، ۋاقىت، ۇلىلىق پەن وركەنيەت سى­يىپ تۇر. اريستوتەل مەن ءال-ءفارابيدىڭ الەم ۇستازى اتانۋىنا، شەكسپيردەن باس­تاپ ابايعا دەيىنگى دانىشپانداردىڭ ۇلى تۇلعاعا اينالۋىنا مەكتەپ بولعان دا وسى كىتاپحانا ەدى.

ادەبيەت • 24 قاڭتار، 2022

كافكانىڭ سوڭعى ماحابباتى

 «ونىڭ قولى وتە شەبەر ەدى. ال وزىنە قۇپ جاراساتىن شاشى قالىڭ ءارى قاپ-قارا بولاتىن. الاۋلاعان جۇزىنەن ونىڭ تىم مەيىرىمدى، اق كوڭىل جان ەكەنى سەزىلىپ تۇرادى. داۋىسى اكتريسالاردىڭ ۇنىندەي تامىلجىپ شىعاتىن».  

تەاتر • 23 قاڭتار، 2022

قازىرگى دراماتۋرگيا: ءۇمىت پەن سەنىم

كوركەم شىعارما مەن دراماتۋرگيا ءوزارا ەگىز. ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ وتىرادى. اۋەلدە سۇبەلى ءسوز ارقىلى وقىرمانعا جەتكەن كەي تۋىندىلار ساحنالانىپ، ءوز كورەرمەنىن تاۋىپ جاتادى. بۇل دا قوعامنىڭ، مادەنيەتتىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىن فاكتوردىڭ ءبىرى بولماق. قازىرگى قازاق دراماتۋرگياسى تۋرالى كوپ نارسەنى ايتۋعا بولادى.

ادەبيەت • 31 جەلتوقسان، 2021

بيىل اقىن-جازۋشىلار نە جازىپ جاتىر؟

جىلدىڭ اۋىساتىن شاعى كىمدى بولسا دا ويلاندىرماي قويماس. زىمىراپ بارا جاتقان ۋاقىتقا ىلەسۋ قولىنا قالام ۇستاعان شىعارماشىل قاۋىمنىڭ ىزگى ارمانى. ءار جىلدى ءساتتى اياقتاپ، كەلەسى ءبىر جاڭا ۋاقىتتىڭ كەمەسىنە مىنگەندە ەتەك-جەڭىمىزدى جيناپ، جۇيەلى جوسپار جاساۋعا قۇلشىنامىز. تابىستىڭ ءبىر اتى – بەكەم جوسپار. شابىتتىڭ شالقۇيرىعىن قامشىلاعان اقىن-جازۋشىلارىمىزدىڭ وسى جىلى وقىرمانعا قانداي تىڭ تۋىندىلار ۇسىناتىنىن ءبىلۋ ءۇشىن وزدەرىنەن سۇراپ كوردىك.

ادەبيەت • 23 جەلتوقسان، 2021

«ۇستارانىڭ ءجۇزى»: سوعىستان كەيىنگى قالجىراۋ

ارينە، سوعىستى كورگەن جازۋشى سوعىس تۋرالى مولدىرەتىپ رومان جازا الادى. ونى بىزگە سومەرسەت موەم ءتۇسىندىرىپ بەردى. سوعىستا نە ىستەگەنى ءۇشىن ەمەس، ولمەس روماندارى ارقىلى. بالا جاسىنان جەتىم ءوسىپ، قاتىگەز ناعاشىسىنىڭ قاباعى جىگەرىن مۇقالتا الماعان سومەرسەت موەمنىڭ ەسىمىن بۇگىندە كۇللى ەل بىلەدى، ونىڭ شىعارماشىلىعى اعىلشىن جانە الەم ادەبيەتىندە كوپ وقىلاتىن ساناتقا كىرگەلى قاشان؟! قۇددى حەمينگۋەي سياقتى ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قىزىل كرەست قوعامىندا جۇمىس ىستەگەن ول قالامىنان شىققان ءار تۋىندىسىن ومىردەگى شىنايى وقيعالارمەن بايلانىستىرا جازدى. سوعىس بىتكەن سوڭ ۇندىستانعا، ورتالىق ازياعا، تىنىق مۇحيتىنا ساپار شەككەن جازۋشىنىڭ ومىردەن كورگەندەرى دە از ەمەس ەدى.

ادەبيەت • 23 جەلتوقسان، 2021

ساۋلە ساماەۆا:«تاڭعاجايىپ دۇنيەنى» ماعان ارناپ ەدى

قازاق ادەبيەتىندە ورنى بولەك جازۋشى قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ ارامىزدان اتتانعانىنا دا ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ، ءومىر بويى قالامىن تاستاماعان جازۋشىنىڭ ارتىنا قالدىرعان مول مۇراسى تۋرالى ادەبيەتتانۋشىلار مەن سىنشىلار كوپ جازدى، ناسيحاتتادى. جازۋشىمەن جارتى عاسىردان استام وتاسقان جارى ساۋلە اۋكەنقىزى ساماەۆا بىزگە قالامگەرمەن قالاي كەزدەسكەنى، ونىڭ مىنەز-قۇلقى، شىعارماشىلىق الەمى، بالا تاربيەسى تۋرالى ايتىپ بەرگەن ەدى.