دۇيسەنالى الىماقىن
دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
378 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 20 قىركۇيەك, 2021

ءچيليدىڭ شولپان جۇلدىزى

ونىڭ ەسىمى نوبەل سىيلىعىن يەلەنگەن تۇڭعىش لاتىن­امەريكا­لىق اقىن رەتىندە تاريح بەتىنە جازىلىپ قالدى. سوناۋ 1945 جىلى ونىڭ تالانتى مەن ادەبيەتكە سىڭىرگەن ەڭبەگى ونى سىيلىقتىڭ تورىنە شىعاردى. التى جىل وتكەن سوڭ, چيلي ۇكىمەتى وعان ادەبيەت سالاسى بويىنشا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك سىيلىعىن ۇسىندى. ادەبيەتكە دەگەن جانكەشتىلىگى مەن ادالدىعى تۋراسىندا ونىڭ قالامداستارى كوپتەگەن ەستەلىك ايتىپ, گابريەلا ميسترالدىڭ داڭقىن اسپانداتتى.

ادەبيەت • 15 قىركۇيەك, 2021

پاندەميا: ادەبيەتتەگى كوڭىل كۇي

ءار زامانداعى ءىرى وقيعالاردى, تاريحي ساتتەردى بۇگىنگى ۇرپاق ادەبيەت پەن تاريحتىڭ قاعاز بەتىندەگى مىڭجىلدىق ارحيۆتەرىنەن وقيدى, ساناعا تۇيەدى. 

ادەبيەت • 13 قىركۇيەك, 2021

ولەڭدەگى مىنەز

امەريكالىق اقىن ۆيردجينيا ۆۋلفتىڭ «دجوردج ەليوت» اتتى ەسسەسىن پاراقتاپ قالساڭىز «دجوردج ەليوتتى وقۋعا نازار اۋدارۋ – بۇل ادامداردىڭ ول تۋرالى كوپ بىلمەيتىنىن ءتۇسىنۋ», دەپ باستالادى. شىنىندا ءبىر اقىندى نەمەسە قالامگەردى تەرەڭىرەك ءتۇسىنۋ ەڭ الدىمەن ونىڭ شىعارماشىلىعىمەن تانىسۋدان باستاۋ الادى. تالاي اقىندى قىل بابىندا جاراتىپ, قولىنا قالام ۇستاتقان قۇدىرەتتى پوەزيا تەمىرحان مەدەتبەككە دە وزگەشە دەس بەردى.

ادەبيەت • 06 قىركۇيەك, 2021

«ۇيقىداعى» ۇيقىسىز ايەل

وسىعان دەيىن ادەبيەت سالاسى بويىنشا ءۇش بىردەي نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتىنىڭ وتانى سانالاتىن جاپون ادەبيەتى ءبىز ءۇشىن قىزىقتى ءھام جۇمباق بولىپ كەلەدى. كۇنشىعىس ەلىندە قالام ۇستاپ جۇرگەندەردىڭ ىشىندە قازىر حارۋكي مۋراكاميدىڭ ەسىمى ءجيى اتالادى. نوبەل سىندى الپاۋىت سىيلىققا جىلدا ۇسىنىلسا دا, جولى بولماي كەلە جاتقان مۋراكامي ءبىزدىڭ وقىرماندارعا بوتەن ەمەس. ونىڭ «نورۆەگيا ورمانى», «جاعالاۋداعى كافكا», «كوماندوردىڭ ءولتىرىلۋى» سياقتى اتى الىسقا جەتكەن شىعارمالارى دۇنيەجۇزى وقىرماندارى اراسىندا جاقسى باعاعا يە بولدى.

ادەبيەت • 02 قىركۇيەك, 2021

كىتاپقا سىڭگەن كوز جاسى

قولىنا قالام ۇستاعان ءسوز زەرگەرلەرىنىڭ قاي-قايسىسى دا بالالار تاقىرىبىن اتتاپ وتكەن ەمەس. بالانىڭ ويى مەن ءىس-ارەكەتىن شەندەستىرۋ ارقىلى جۇرت ءسۇيىپ وقيتىن كەرەمەت شىعارمالار جازعان جازۋشىلاردىڭ كوبىن وقىرمان جاقسى قابىلداعان, كىتابىن جاستانىپ وقىعان. كەشەگى ەرنەست حەمينگۋەي «شال مەن تەڭىزىن», جورجي امادۋ «قۇم جاعالاۋى كاپيتاندارىن», ج.ك.روۋليڭ ء«حارري پوتتەرىن», ءوزىمىزدىڭ ىبىراي التىنسارين دا باسىم كوپ شىعارماسىن بالالارعا ارناپ جازدى ەمەس پە؟! بالا بەينەسىن قاعازدا سويلەتۋ دە قالامگەرلىك قۋاتتىڭ سىنالار تۇسى. ويتكەنى بالا تاقىرىبى – جەڭىل-جەلپىلىكتى, وتىرىكتى كوتەرە المايتىن نازىك تاقىرىپ. بۇگىن ءبىز ءۇش ەلدىڭ ءۇش قالامگەرىنىڭ بالالاردى نەگىز ەتكەن ءۇش شىعارماسىنا توقتالامىز. 

ادەبيەت • 31 تامىز, 2021

ميسيمانىڭ «ياسۋكەي مەرگەنى»

كۇللى وقىرمانىن «التىن عيباداتحاناسىمەن» ءتانتى ەتكەن يۋكيو ميسيمانىڭ ادەبيەتتەگى ۇلى مىندەتتەرى ساتىمەن ورىندالدى دەپ ايتۋعا بولادى. بۇلاي دەيتىنىمىز, ول قالامنىڭ قۇدىرەتتى ەكەنىن انىق سەزدىرگەن جاپون قالامگەرلەرىنىڭ ىشىندەگى مىنەزدىسى ەدى. 

ادەبيەت • 26 تامىز, 2021

قالام ۇشىنداعى گۇل

ءسىز ءبىر ءسات مىنا عالامدى گۇلسىز ەلەستەتىپ كورىڭىزشى. وندا اينالا سۇپ-سۇر, تۇماندى بىردەڭەگە اينالىپ كەتەر ەدى. تابيعاتتىڭ مەيىرىمى تۇسكەن ءشوپ بىرەۋ بولسا, ول – گۇل. ميفولوگيادا الەمنىڭ كوپتەگەن گ ۇلى تۋرالى اڭىز-ءاپسانالار ءجيى كەزدەسەدى. انەمون, قالامپىر, گياتسينت, لالاگۇل, لوتوس, نارتسيسس, كوكنار, راۋشان, كۇنباعىس جانە شەگىرگۇل دەپ كەتە بەرەتىن ءارتۇرلى گۇل ءارتۇرلى مادەنيەتتىڭ, ءتىپتى سان الۋان ادەت-عۇرىپپەن بايلانىستى.

ياندەكس.مەتريكا