ادەبيەت • 08 اقپان، 2022

بالالارىنا كىتاپتان ەنشى بەرگەن...

108 رەت كورسەتىلدى

ادامنىڭ دا، قوعامنىڭ دا باقىتسىزدىعى – كىتاپ وقىماۋدان.
ءۇش جىل بۇرىن اقىن بايبوتا قوشىم-نوعاي اعامەن كورشى بولدىم. ءبىر كۇنى ۇيىنە بارىپ، كىتاپحاناسىن كوردىم،تاڭعالدىم، ءۇيى تولعان كىتاپ، بالكونى دا كىتاپقا لىقسىپ تۇر.

«كىتاپحاناڭىز باي ەكەن»، دەپ ءسوز باستاپ ەدىم.

«بۇل كىتاپتارىمنىڭ ازايعانى عوي، ءۇش بالام جەكە وتاۋ بولعاندا، اربىرىنە 500 كىتاپتان ەنشى بەردىم» دەمەسى بار ما؟

وسى ءبىر ءسوز دەنەمدى توق سوققانداي ءدىر ەتكىزدى.

«بالالارىما ءۇي الىپ بەردىم»، «كو­لىك سىيلادىم»، «دەمالسىن دەپ دۋبايعا جىبەردىم» دەپ ماقتاناتىن اكەلەردى ءبىلۋشى ەدىك، ال بۇرىن-سوڭدى بالالارىنا كىتاپتان ەنشى بەرگەن اكەنى تۇڭعىش رەت كەزدەستىرىپپىن. سول ساتتە مەنىڭ قاسىمدا الەمدەگى ەڭ ويلى دا باقىتتى اكە تۇرعانداي بولدى.

ءبىر كوكەمىز «جاقسى كىتاپ – ۇياتتىڭ انتولوگياسى» دەپ ەدى، سول ءسوزدىڭ شىندىعى باسىم بولىپ بارادى. الماتىداعى ب ۇلىك كەزىندە كىتاپ دۇكەنى عانا قيراتۋدان امان قالدى دەگەندى قۇلاعىمىز شالدى. بۇل نەنى تۇسىندىرەدى؟ رۋحاني قۇندىلىقتىڭ ورنىن ماتەريالدىق قۇندىلىق كۇشتەپ تارتىپ العانىن بىزدەن ۇلكەندەر ايتىپ تا، جازىپ تا جاتىر.

قازىرگى ماقتاننىڭ ىشىندە سورەسىنە جيناپ قويىپ، وقىلماي تۇرعان كىتاپتار­مەن ماقتانۋ قوسىلعالى قاشان؟ مۇحتار ماعاۋين «قالامگەر كىتاپحاناسى جانە جازۋ ۇستەلى» دەگەن ەسسەسىندە: «ايت­تىق، جازۋشى كىتاپحاناسىنىڭ جايى باس­قاشاراق. نەگىزىنەن ءوزىڭىز وقۋ ءۇشىن عانا. اۋەلگى جاسىراق كەزىڭىزدە وقۋ­لىق ىسپەت­تى. تانىم، ءبىلىمحانا ەمەس. ۇل­گى­لى ءدارىس. ءتىپتى بارىنە جەتتىم دەپ بايىپ­تاعان كەزدىڭ وزىندە... جاڭا ءبىر سوراپ، كوكجيەكتىڭ ارعى جاعى. باسقاسىن بى­لاي قويعاندا، ارتىق تىنىس، جاڭا بايىپ. تۋراسىن ايتقاندا، جەكەلەي كىتاپ­حاناسىز جازۋشى جوق. جانە بۇل كىتاپحانا – ماساتتىق پەن وزگەشە قاناعات نەگىزى. ءتىپتى شەكسىز ماقتانعا سەبەپ»، دەپ جازادى. ءسوزدىڭ شىنى دا سولاي.

قوناققا بارعان سايىن سول ءۇيدىڭ ك­ى­تاپحاناسىن كورۋگە اسىعامىز،ءسان ءۇشىن ساتىپ العان «بابالار ءسوزىنىڭ» 100 تومدىعىنان باستاپ ءبارى ءتىزىلىپ تۇرا­دى، بىراق اڭگىمە اۋانى تاعى ماتەريالدىق بايلىق تۋرالى ءوربي بەرەدى.

اقى تولەسەڭ دە كىتاپ وقىعىسى كەلمەيتىن ۇرپاقتىڭ بالالىق شاعى كىتاپسىز ءۇي، كىتاپقا مويىن بۇرمايتىن اتا-انانىڭ تاربيەسىمەن بايلانىستى شىعار دەگەن وي مەڭدەيدى. ارينە، قاي زامان ءۇشىن «ادامدى ادام ەتكەن – كىتاپ، ادامزات ەتكەن – كىتاپحانا» ء(ابىش كەكىل­باي) ەكەنى داۋسىز. تاعى ءبىر دانىشپان «كىتابى جوق ءۇي – تەرەزەسى جوق ءۇي»، دەپتى، الەمدە، اينالامىزدا قانشاما تەرەزەسىز ۇيلەر بار دەسەڭىزشى؟

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتىدا تروللەيبۋس ورتەندى

وقيعا • 24 ماۋسىم، 2022

تۇركپا-نىڭ اتاۋى وزگەرەدى

پارلامەنت • 24 ماۋسىم، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار