قوعام • 31 قاڭتار, 2022
بالالار ينستيتۋتى – كەلەشەك كەپىلى
حاكىم ابايدىڭ ءوزى «ادامنىڭ ءبىر قىزىعى بالا دەگەن» دەپ انىقتاپ ايتىپ كەتكەن جاس وركەننىڭ تاعدىرى, بولاشاعى, ءتالىم-تاربيەسى مەن كۇندەلىكتى تۇرمىسى مەيلى قاي مەملەكەت, قاي ۇلت بولسىن باس قاتىرۋعا ءتيىستى ماسەلەنىڭ ءبىرى.
تانىم • 27 قاڭتار, 2022
كىتاپحانا. وسى ءبىر سوزگە قانشاما تاريح, ۋاقىت, ۇلىلىق پەن وركەنيەت سىيىپ تۇر. اريستوتەل مەن ءال-ءفارابيدىڭ الەم ۇستازى اتانۋىنا, شەكسپيردەن باستاپ ابايعا دەيىنگى دانىشپانداردىڭ ۇلى تۇلعاعا اينالۋىنا مەكتەپ بولعان دا وسى كىتاپحانا ەدى.
ادەبيەت • 24 قاڭتار, 2022
«ونىڭ قولى وتە شەبەر ەدى. ال وزىنە قۇپ جاراساتىن شاشى قالىڭ ءارى قاپ-قارا بولاتىن. الاۋلاعان جۇزىنەن ونىڭ تىم مەيىرىمدى, اق كوڭىل جان ەكەنى سەزىلىپ تۇرادى. داۋىسى اكتريسالاردىڭ ۇنىندەي تامىلجىپ شىعاتىن».
تەاتر • 23 قاڭتار, 2022
قازىرگى دراماتۋرگيا: ءۇمىت پەن سەنىم
كوركەم شىعارما مەن دراماتۋرگيا ءوزارا ەگىز. ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ وتىرادى. اۋەلدە سۇبەلى ءسوز ارقىلى وقىرمانعا جەتكەن كەي تۋىندىلار ساحنالانىپ, ءوز كورەرمەنىن تاۋىپ جاتادى. بۇل دا قوعامنىڭ, مادەنيەتتىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىن فاكتوردىڭ ءبىرى بولماق. قازىرگى قازاق دراماتۋرگياسى تۋرالى كوپ نارسەنى ايتۋعا بولادى.
ادەبيەت • 31 جەلتوقسان, 2021
بيىل اقىن-جازۋشىلار نە جازىپ جاتىر؟
جىلدىڭ اۋىساتىن شاعى كىمدى بولسا دا ويلاندىرماي قويماس. زىمىراپ بارا جاتقان ۋاقىتقا ىلەسۋ قولىنا قالام ۇستاعان شىعارماشىل قاۋىمنىڭ ىزگى ارمانى. ءار جىلدى ءساتتى اياقتاپ, كەلەسى ءبىر جاڭا ۋاقىتتىڭ كەمەسىنە مىنگەندە ەتەك-جەڭىمىزدى جيناپ, جۇيەلى جوسپار جاساۋعا قۇلشىنامىز. تابىستىڭ ءبىر اتى – بەكەم جوسپار. شابىتتىڭ شالقۇيرىعىن قامشىلاعان اقىن-جازۋشىلارىمىزدىڭ وسى جىلى وقىرمانعا قانداي تىڭ تۋىندىلار ۇسىناتىنىن ءبىلۋ ءۇشىن وزدەرىنەن سۇراپ كوردىك.
ادەبيەت • 23 جەلتوقسان, 2021
«ۇستارانىڭ ءجۇزى»: سوعىستان كەيىنگى قالجىراۋ
ارينە, سوعىستى كورگەن جازۋشى سوعىس تۋرالى مولدىرەتىپ رومان جازا الادى. ونى بىزگە سومەرسەت موەم ءتۇسىندىرىپ بەردى. سوعىستا نە ىستەگەنى ءۇشىن ەمەس, ولمەس روماندارى ارقىلى. بالا جاسىنان جەتىم ءوسىپ, قاتىگەز ناعاشىسىنىڭ قاباعى جىگەرىن مۇقالتا الماعان سومەرسەت موەمنىڭ ەسىمىن بۇگىندە كۇللى ەل بىلەدى, ونىڭ شىعارماشىلىعى اعىلشىن جانە الەم ادەبيەتىندە كوپ وقىلاتىن ساناتقا كىرگەلى قاشان؟! قۇددى حەمينگۋەي سياقتى ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قىزىل كرەست قوعامىندا جۇمىس ىستەگەن ول قالامىنان شىققان ءار تۋىندىسىن ومىردەگى شىنايى وقيعالارمەن بايلانىستىرا جازدى. سوعىس بىتكەن سوڭ ۇندىستانعا, ورتالىق ازياعا, تىنىق مۇحيتىنا ساپار شەككەن جازۋشىنىڭ ومىردەن كورگەندەرى دە از ەمەس ەدى.
ادەبيەت • 23 جەلتوقسان, 2021
ساۋلە ساماەۆا:«تاڭعاجايىپ دۇنيەنى» ماعان ارناپ ەدى
قازاق ادەبيەتىندە ورنى بولەك جازۋشى قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ ارامىزدان اتتانعانىنا دا ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ, ءومىر بويى قالامىن تاستاماعان جازۋشىنىڭ ارتىنا قالدىرعان مول مۇراسى تۋرالى ادەبيەتتانۋشىلار مەن سىنشىلار كوپ جازدى, ناسيحاتتادى. جازۋشىمەن جارتى عاسىردان استام وتاسقان جارى ساۋلە اۋكەنقىزى ساماەۆا بىزگە قالامگەرمەن قالاي كەزدەسكەنى, ونىڭ مىنەز-قۇلقى, شىعارماشىلىق الەمى, بالا تاربيەسى تۋرالى ايتىپ بەرگەن ەدى.
قوعام • 23 جەلتوقسان, 2021
شىمكەنت قالاسىندا تۇراتىن ادەبيەتشى جاستار وزدەرى بىرلەسىپ, ۇلتتىق پوەزيانى ناسيحاتتايتىن Şam اتتى شىعارماشىلىق ورتالىق قۇرعان ەدى. اتالعان ورتالىق 2016 جىلدىڭ 19 قاراشاسىندا شىمكەنت قالاسىندا ءوز جۇمىسىن باستاعان.
ادەبيەت • 05 جەلتوقسان, 2021
ونىڭ اپپاق ساقالى سانتا كلاۋستىڭ ساقالىنا ۇقسايدى. ول دۇنيەجۇزىلىك ەكى بىردەي ۇلى سوعىستى كورىپ, قان مايداندا قالام ۇستاعان جازۋشى. شىعارماسىن كەيدە ساۋ, كەيدە ماس كۇيىندە جازدى. بىراق بىردە-ءبىر تۋىندىسىندا وقىرمانىن جالىقتىرعان ەمەس. قالام مەن قارۋدى سەرىك ەتكەن ول تانزانيادا اڭشىلىققا شىعىپ, مۇيىزتۇمسىقتاردى اۋلادى. بىلعارى قولعاپ كيىپ, بوكس ونەرىمەن اينالىستى. تاعدىر ونى بىرنەشە ۇشاق اپاتىنان امان الىپ قالدى. ەڭ ماڭىزدىسى, ول ولمەس شىعارمالار جازىپ, ادامزات تاريحىنداعى ەڭ كەرەمەت جازۋشىعا اينالدى. ونىڭ اتى – ەرنەست حەمينگۋەي. ونىڭ تارپاڭ تاعدىرى ءارتۇرلى قيىندىقتارعا مويىماي, سونى جەڭۋمەن كۇرەسە الدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەرنەستتىڭ قالامى ونىڭ ءوزىنىڭ مىنەزى سياقتى تەنتەك, ويى ول كەزگەن ۇلان-عايىر القاپقا ۇقساس ۇشى-قيىرسىز بولدى.
ادەبيەت • 28 قاراشا, 2021
قىس كۇندەرى جاۋعان قالىڭ قاردى كورسەم, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتوۆتىڭ «قارا پيماسى» ەسىمە تۇسەدى, جاي تۇسپەيدى, كۇللى وقيعاسىمەن كوز الدىما كەلىپ تىزىلە قالادى. انادايدا «پيمامدى مەنىڭ قايتار» دەپ جىلاپ تۇرعان قارا بالا ەلەستەيدى. مۇمكىن, بۇل ومىرشەڭ شىعارمانىڭ ماڭگىلىك قۋاتى شىعار؟! مەن وسى «قارا پيما» تەرمەسىن العاش رەت تىڭداعاندا, اپپاق كۇرتىك قاردا ەتپەتتەپ جىلاپ جاتقان بالانى جالعىزدىق دەپ پايىمدادىم. ارينە, سول دا. اناسى قايتىس بولدى, اكەسى تەرىس اينالدى, جانىنا جىلۋ بەرەتىن قارا پيماسى اراققا ساتىلدى, ەندى ول جالعىزدىق ەمەي نەمەنە؟