ادەبيەت • 26 قاڭتار, 2023
ادەبيەت • 24 قاڭتار, 2023
ەگەر وقىرمانىن ءسۇيىندىرىپ نەمەسە كۇيىندىرىپ قويماسا, كەزى كەلگەندە, ءتىپتى جيرەندىرىپ, وندايدان بويدى اۋلاق سالارعا ويلاندىرماسا ادەبيەت ادەبيەت, ولەڭ ولەڭ ەمەس شىعار. جالپى, ونەر اتاۋلىنىڭ ءبىر مىندەتى ادام جانىن تاربيەلەۋ, رۋحىن شىنىقتىرۋعا باعىشتالاتىنى بەلگىلى.
ادەبيەت • 23 قاڭتار, 2023
«جانبوتا مازامدى الدى الا جازداي...»
«اسپان بولعان سوڭ, اشىعى جاقسى», دەپتى عوي ورالحان بوكەي. ءبىز شامامىز جەتكەنشە تۋىندى تۋرالى ايتامىز. ونىڭ شىرقاۋ بيىگى مەن تەرەڭىنە جەتۋ-جەتپەۋ – باسقا اڭگىمە. كەيبىر ۇلى تۋىندىلار حاقىندا اۆتوردىڭ ءوزى تەرەڭ بويلاپ جەتكىزە الماۋى مۇمكىن, كەيدە. ەندى, ارينە, ءسوز شىعارما جايىندا بولعان سوڭ, ونىڭ يەسى حاقىندا دا توقتالا كەتۋگە تۋرا كەلەدى.
ادەبيەت • 18 قاڭتار, 2023
داۋلەتكەرەيدىڭ «جىگەرىن» تىڭداپ, تەرەڭىنە بويلاي العان ادام دۇنيەگە قالاي قارايدى دەپ ويلايسىز؟ ءتىپتى تەرەڭىنە دەمەي-اق قويايىق, ەپتەپ-ەپتەپ تۇيسىنۋگە جەتكەن جۇرەك يەسىنىڭ ءوزى وسال بولماسىنا ءباس تىگەر ەدىك. نەگىزى كۇيدى تۇسىنەدى دەگەننەن گورى, تۇيسىنەدى, سەزىنەدى دەگەن وڭدىراق شىعار. بىراق دۇنيەنىڭ ءبارى سول سەزىنۋدەن تۋماي ما؟ ەگەر قازاق تىڭدارماندارى ءوزىنىڭ ءتول مادەنيەتىنىڭ شاڭىراعىن كوتەرگەن قاداۋ-قاداۋ ىلكى تۋىندىلارىمەن اۋىزدانىپ وسكەندە, ءبىزدىڭ بۇگىنگى جاعدايىمىز قازىرگىدەن كوش ىلگەرى بولار ەدى عوي. ارينە, قازاق ونەرىندەگى وقشاۋ تۇلعا, ونىڭ ىشىندە ساز الەمىنە وراسان زور ولجا سالعان داۋلەتكەرەي شىعاي ۇلىنىڭ مۋزىكالىق مۇراسىنا كەلگەندە وسىلاي دەۋگە ءماجبۇرمىز.
ادەبيەت • 17 قاڭتار, 2023
ونىڭ كەيىپكەرلەرى الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە نازىك تۇپكى سەنىمى مەن كوزگە كورىنەر-كورىنبەس ءۇمىت جىبىنە ءىلىنىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتادى. شىبىن كەپ قونسا, شىرت ەتىپ سىنىپ تۇسكەلى تۇرعان قىلدان جىڭىشكە, بالكىم قىلىشتان وتكىر بولۋى مۇمكىن ادامزاتتىڭ تۇپسەنىمى. ايتپەسە, كۇندەلىكتى ومىردە كىسى بالاسىنىڭ سەنبەيتىنى جوق. ءتىپتى تۇپكى سەنىمدى ءدىني, يا بولماسا باسقالارىمەن شاتاستىرۋعا بولمايتىن شىعار.
ادەبيەت • 16 قاڭتار, 2023
يبراھيم قۇنانباي ۇلىنىڭ ابايدان بولەك, بالا كۇنگى تاعى ءبىر ەسىمى تەلعارا بولعان دەسەدى. ەكى انانى (ۇلجان مەن ايعىز) تەل ەمىپ وسكەن سوڭ سولاي اتاسا كەرەك. اباي – اجەسى زەرەنىڭ قويعان ەسىمى. اباي – ەس, جادى دەگەن ماعىناعا يە ۇعىم ەكەنىن وزبەكالى جانىبەكوۆ جازادى: ء«بىزدىڭ ەلدە «بۇل ءسوز حالىقتىڭ ابايىندا جوق» – دەگەن ءسوز بار», دەپ. شىنىندا دا, اباي ۇلتتىڭ اقىل-ەسىنە اينالدى. «اقىلدىنىڭ سوزىندەي ويلى كۇيدى, تىڭداعاندا كوڭىلدىڭ وسەرى بار» دەپ باسقا ەمەس, حاكىمنىڭ ءوزى ايتادى.
رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2023
كۇيدى ەستىگەن ءوز الدىنا, قۋاتتى تولقىنى مەن تەرەڭ تەبىرەنىسىنە ەنىپ تىڭداۋعا دا دايىندىق كەرەك-اۋ. بالا كەزىمىزدەن قۇلاعىمىزعا ءسىڭىستى بولعان ەسىر ايشۋاق ۇلىنىڭ كۇيى «اقجارمانىڭ» اساۋ ارىنى شارپىپ, قۋات-كۇشىنىڭ استىنا بۇققان تەبىرەنىسكە شىم-شىمداپ باتقان سايىن وسىلاي سويلەۋگە تۋرا كەلەدى. كۇي دەگەننىڭ ءبىر سيپاتى جان كەشىرگەن حالگە كەلىڭكىرەيدى عوي. كۇيشىنىڭ وزەگىندە تۋلاعان رۋح پەن سەزىم اعىل-تەگىل اقتارىلىپ تۇرعان جوق پا؟ ەسىردىڭ «اقجارماسىنان» وسىنداي ءبىر عالامات سارىن ەسەدى. ۇستازى ابىلدان جۇقتى ما, تاڭىردەن كەلدى مە, ول جاعى ءبىر اللاعا ايان. سوندىقتان ءبىز «اقجارمانى» تىڭداپ قانا قويماي, تانىمىنا كوز جۇگىرتۋگە قۇلاش ۇردىق. كوپتەگەن دەرەك شىقتى الدىمىزدان. تۇپنۇسقا ءبىر بولعانىمەن, ءارتۇرلى باياندالادى ارقايسىسى. سولاردىڭ اراسىنان تالاسبەك اسەمقۇلوۆ اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىمەن جازىپ قالدىرعان نۇسقاعا توقتالعاندى ءجون كوردىك.
ادەبيەت • 11 قاڭتار, 2023
ءبىر جوقتى ءبىر جوق تابادى. كەيدە كورگەن نارسەدەن ءبىر اسەرلەنەسىڭ دە, جاقسى ەكەن دەپ قوياسىڭ. بالەن دەپ ەشتەڭە ايتا المايسىڭ, بىراق اسەرى بويدان كەتپەي جۇرەدى. وي سالار, ۇلگى الار ەشتەڭە جوق سياقتى, نەگە ەكەنىن قايدام, ايتەۋىر ۇناپ قالعان. نەسىمەن ۇناعانىن تاعى بىلمەيسىڭ. مۇمكىن كينوتۋىندىنىڭ ورىندالۋ بارىسى, ونىڭ ءونبويىن ۇستاپ تۇرعان ءان-اۋەن, مۋزىكا ما دەگەن وي تۋادى. سويتسەك, كينوداعى ديالوگ جانە جوعارىداعىنىڭ ءبارى ەكەن عوي اسەر ەتۋشى.
رۋحانيات • 06 قاڭتار, 2023
قازاق ءان-كۇيىن تىڭداپ جۇرگەن ويلى قۇلاق پەن سەزىمتال ساناعا داۋلەتكەرەي شىعاي ۇلىنىڭ كۇيلەرى وزگەشە اسەر قالدىرارى ءسوزسىز. اتاقتى باپاس (داۋلەتكەرەي) دەگەندە نە تۇسەدى ەسىڭىزگە؟ نە تۇسپەيدى داۋلەتكەرەي دەگەندە ەسكە؟ ۇلى دالانىڭ بۇگىنگى ءبىر شەتى, كەزىندەگى كىندىك ورتاسى بوكەي ورداسىنان اق بوز اتىن ويقاستاتىپ ابىلقايىر حان باستاعان سۇلتاندار شىعا كەلگەندەي ەلەستەيدى. ۇلتىنىڭ ارى مەن جۇرتىنىڭ تۇتاستىعىنا بولا تۋ كوتەرگەن اقسۇيەك تۇقىمنىڭ اسىل مۇراتى اتوي سالادى. كۇي ونەرىندەگى تورە تارتىس, سونى جوسىن نە عالاماتتارعا جەتەلەيدى. ۇلتتىڭ تابانىنا كىرگەن شوڭگە مەنىڭ ماڭدايىما قادالسىن دەپ وسكەن التىن اۋلەت ماڭدايىنا تۇتقان اقسۇيەك ونەر سالتانات قۇرادى. بۇل ايتقاندارىمىزدىڭ ءوزى ءۇستىرت بولار ەدى. اسىل تەك, اقسۇيەك ونەر وسى قۇبىلىستار عانا ما؟ سول اسىل, بەكزادا تەككە ءتان ماحاببات پەن مىنەز. قىسقاسى بويلاپ بولمايدى, تەك كۇيلەرىن تىڭداي-تىڭداي تاربيەلەنۋ كەرەك. سونداي اسقاق ءارى كىرپياز سانا مەن رۋحقا قۇلاش ۇرا السا قانداي عالامات؟!
رۋحانيات • 30 جەلتوقسان, 2022
مىرجاقىپ دەسە – «ويان, قازاق!», «ويان, قازاق!» دەسە – مىرجاقىپ ەسكە تۇسەدى. سونى ساناعا ورنىقتىرىپ, بەكىتە تۇسەر سەريال دۇنيەگە بيىل كەلدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس شىعار. «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنىڭ تاپسىرىسىمەن تۇسىرىلگەن «مىرجاقىپ. ويان, قازاق!» سەريالى جارىققا شىققالى ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. جاقسى پىكىرلەر ايتىلدى. ءبىز تۋىندى باستالعان بەتتە «ويبۋي, «احمەت. ۇلت ۇستازى» سەريالىندا ويناعان مىرجاقىپتىڭ ءوزى دۇرىس ەدى-اۋ» دەپ قىلپ ەتە قالعانبىز. سويتسەك, شىعارماشىلىق توپ قاتەلەسپەپتى. ەڭ باستىسى, جاقاڭ (مىرجاقىپ دۋلات ۇلى) ءرولىن سومدايتىن ءارتىستى و باستا, احمەت بايتۇرسىن ۇلىن تۇسىرگەندە جاڭىلماي ءدال تاپقان. باستى ءرولدى سومداعان باقىت قاجىباەۆ بۇل جولى دا الىپ شىعا العان جاقاڭدى.
