Taza.kz
جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
441 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 05 ناۋرىز, 2023

ارىستار تۋرالى اتاۋلى ەڭبەك

ناۋرىزدىڭ 5 جۇلدىزى ۇلت كوسەمى, الاش ارىسى ءاليحان نۇرمۇحامەد ۇلى تۋعانى, بالەن جىل وتكەندە ءستاليننىڭ ءدال وسى كۇنى ولگەنى تاريحي فاكت. ال كەزىندە قاراعاندىداعى وكتيابر اۋدانى ءاليحان بوكەيحان ەسىمىنە رەسمي بەرىلگەن 13 جەلتوقسان – دۇنيەگە الاشوردا ۇكىمەتى كەلگەن كۇن. مۇنى سول كەزدەگى بيلىك باسىنداعىلار ءبىلىپ-بىلمەي ىستەگەنىنەن حابارىمىز جوق. الايدا كەشە, 5 ناۋرىز – الاش ارىسى تۋعان كۇنى استاناداعى مۋزىكالىق جاس كورەرمەندەر تەاترىندا كورەرمەندەرگە جول تارتقان ء«اليحان بوكەيحان – ۇلت ازاتتىق كۇرەسكەرى» دەرەكتى ءفيلمى ءبىز ءۇشىن جاڭالىق بولدى.

ادەبيەت • 01 ناۋرىز, 2023

الەمدى الاقانعا سىيدىرعان

جەر دۇنيەدەگى جاراتىلىس اتاۋلىنى تانۋ ادامزات دامۋىمەن قاتار ىلگەرىلەي بەرەتىنى سياقتى ۇلىلاردى تانۋعا تىرىسۋ دا جىلدار بويى توقتاۋسىز جۇرەدى. سول ارقىلى تۇلعانىڭ ءومىر سۇرگەن ۋاقىتىنان الىستاعان سايىن رۋحىنا جاقىنداۋعا تالپىنامىز. ۇلى جىرلارى «بۇل عاسىردىڭ شەگىنەن اساتىن» (م.اۋەزوۆ) ماعجان جۇماباەۆ سىندى اقىندار زامانىنان وزىپ تۋاتىنى تۋرالى ايتامىز. الايدا كەڭەستىك كەزدە كەسىلىپ كەتكەن شىعارمالارى حاقىندا ازداپ ەستىپ-بىلەمىز.

قوعام • 26 اقپان, 2023

ءجۇز ءبىر كىتاپ

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بيىل 101 كىتاپ باسىپ شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 35 اتالىم قولجازباسى ساتىپ الىنعان, ولار بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعان. بۇل تۋرالى مينيسترلىكتىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا شىعاتىن «تىكەلەي ەفير» ايدارىندا ارحيۆ ىستەرى جانە قۇجاتتامانى باسقارۋ كوميتەتى باسپا ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماز مىرزاحمەت مالىمدەدى.

ونەر • 23 اقپان, 2023

قازاق سيمفونياسى

قازاق مۋزىكاسى, اسىرەسە كۇي ونەرىنە جاڭاشا كوزقاراس, بايىپتاۋ كەرەك پە ەكەن الدە؟ بۇل ءسوز بۇعان دەيىن دە تالاي رەت ايتىلىپ, جازىلعان. مۇمكىن العاشقى قادامدار جاسالىپ جاتقان دا شىعار, كىم بىلەدى... الايدا ءبىز كۇي تىڭداپ, ول تۋرالى ادەبيەتتەردى وقىعان سايىن الگىندەي ويعا ات شالدىرامىز. «وندا ءبىر سۇمدىق سىر بار ەستىلمەگەن...» (م.ماقاتاەۆ) دەگەن كەرەمەتكە ورانامىز دا قالامىز. بۇل ويىمىزدى ادەبيەتتەگى نەبىر عاجاپ قيسىندار ورنىقتىرا تۇسەدى. قىزىعۋشىلىعىمىزدى ارتتىرادى.

ادەبيەت • 22 اقپان, 2023

قۇردىمعا جىبەرۋ ويىنى

جان دۇنيەسىن مۇڭ-قايعى تورلاپ, قاسىرەتتىڭ ۋى بۋىن-بۋىنىنا ءتۇسىپ, شوگىپ كەتكەن ادامعا قۋان دەپ قالاي ايتاسىز؟ كوڭىلىن اۋلاۋعا تىرىساسىز عوي. كۇيرەپ قالعان كوڭىلدى كوتەرۋ وڭايعا سوقپايدى. ونىڭ ۇستىنە سەنىم ارتقان بارلىق ءۇمىتى كۇل-تالقان بولىپ, سۇيىكتىسى قازا بولىپ جاتسا. قۇداي ساقتاسىن, ارينە. ەسى دۇرىس ادام مۇنداي قايعى-قاسىرەتكە دۋشار بولعان جانعا قۋان نەمەسە كوڭىلدى بىردەڭە ويلاپ تاپ دەمەيتىنىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلسە دە, كەي جاعدايدا ورىن الىپ جاتادى. كەيدە عانا ەمەس, قوعام, الەۋمەتتىك ورتا مىقتاپ بەكىگەن سايىن الگىندەي قايشىلىقتار ورنىعا تۇسەتىن سىڭايلى. جەكەلەگەن ادامدار قالاماعانىمەن, قوعامدىق ءتارتىپ سولاي دەسەك تە, ونىڭ سوڭىندا ادام تۇرعان جوق پا, بىراق.

قازاقستان • 19 اقپان, 2023

قازاقيانى تاڭبالاعان كارتالار

دالامىزعا كىتاپ بولىپ بريۋسسەلدەن جەتكەن وسى جاڭا­لىق كىمدى بولسىن بەيجاي قالدىرمايدى. بۇل تاريحي, گەوگرا­فيالىق, تاعى دا باسقا عىلىمي ءمانى ءوز الدىنا, ۇلكەن ­ساياسي مانگە دە يە.

ادەبيەت • 15 اقپان, 2023

تۇنشىعىپ ولگەن قارشىعا

بابى كەلگەن كەمەل تۋىندىلار بولادى. اسقان بىلگىرلىكپەن, تالعامپازدىقپەن قالىپتالعانى ءوز الدىنا, بايىپتاپ, جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسكەن ادام ەمەس, قۇدىرەت دەرسىز. تاڭداپ العان تاقىرىبىنىڭ ءيىن قاندىرىپ, سۋىن سىعىپ, ءسولى مەن ءنارىن اكەپ قۇيا سالادى كەۋدەڭە. بايىپتاپ ۇلگەرمەي دە قالاسىز. سەبەبى باستاعان بويدا ءبىر دەممەن وقىپ شىعاسىز دا, قۇمارىڭ قانباي قايتا پاراقتاپ, ۇڭعىل-شۇڭعىلىن تاعى ءبىر مارتە ءسۇزىپ شىعاسىڭ. اسىرەسە تاكەن الىمقۇلدىڭ «كوك قارشىعا» اڭگىمەسىن وقىعاندا الگىندەي اسەر الدىق. جالپى تاكەننىڭ ءان-كۇيى تۋرالى اڭگىمە, پوۆەستەرى – اتاپ ايتارلىق سوقتالى دۇنيەلەر.

ادەبيەت • 14 اقپان, 2023

تابىتتىڭ تاقسىرەتى

ادامزاتتىڭ التىن بەسىگى التاي, بالكىم, التىن تاۋ, قالاي اتاسا دا جاراسادى. ساق, عۇن, تۇرىكتەن قازاق شىققان اتاجۇرتىمىزدىڭ قويىن-قونىشى بۇگىندە يەن جاتقانىن بىلەمىز. ونداعى بوكەنباي تاۋى, اقسوڭكە سايى, قىرانجارتاس ۇڭگىرى, بىلعارى تابىت وباسى مەن ازۋتاۋ شىڭى, مارقاكولدى, قالجىر مەن شۇمەك وزەندەرىن استانادا وتىرىپ قالاي تانىدىق؟ جازۋشى اسقار التايدىڭ «بىلعارى تابىت» رومانىنان ۇشىراتتىق. جەردىڭ جايى ءوز الدىنا, سول توپىراققا قونىستانعان جۇرت, ولارمەن استانالىقتاردىڭ قاتىناسى ارقىلى ءوزىن تانۋدان قالعان قايران قازاقتىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىن باعامدايسىز. قايران دەگەن ءسوزدىڭ سوڭىندا وكىنىش بار...

ادەبيەت • 06 اقپان, 2023

ماڭگىلىكتىڭ ەلەسى

باتىرلار, بالۋاندار, كۇرەسكەرلەر عانا ۇستاپ تۇرا ما ۇلتتىڭ رۋحىن؟ ولار حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرەتىنىنە داۋ جوق, ارينە. ال نەگىزگى رۋحتىڭ التىن جۇلگەسىن ۇستاپ, ۇرپاقتان ۇرپاققا جەتكىزۋشى – اقىندار ءھام باسقا دا ءسوز يەلەرى. باتىرلار جىرىنان باستاپ, جىراۋلار پوەزياسىنان بۇگىنگە دەيىن كوشكەن ۇلت بولمىسىنىڭ مايەگى باياعىدا ۇمىتىلىپ كەتكەن نەمەسە تاريحتا اتى قالعان اقىن جىرلارىندا تۇرادى. توپىراعىنا بىتكەن جۋسانداي, تاناۋىڭا اپارساڭ قىشقىلتىم ءيىسى ۇيقىسىراعان اقىل-ەسىڭدى وياتپاسا, دالادا وسكەن قازاق جىر ەكەن دەمەيدى. يران-عايىپ, يرانبەك ورازباەۆتىڭ كەيبىر تۋىندىلارىنداي شامىرقانىپ, ىتىرىنىپ تۇرماسا.

ادەبيەت • 01 اقپان, 2023

جولبارىس جىمى

قازاق دالاسىندا جولبارىس جورتقان. جولبارىستاي جىگىتتەر بولعان, ايت­پەسە جولبارىس دەپ ات قويا ما بالاسىنا؟ ونىمەن اتتاس حان دا بار تاريحتا. مۇنىڭ ءبارى جاڭالىق بولماۋى مۇمكىن زەردەلىگە. ال جالاڭ قولمەن جولبارىس سوققاندار تۋرالى اڭگىمە بولەك. وقىساڭىز دا, تىڭ­داساڭىز دا جالىقپايسىز. ءسىز بىردەن مۇح­تار ماعاۋيننىڭ «شاقان-شەرى» رومانىن ايتارسىز. ءبىز دە سونى اتايمىز. ول – تەڭدەسسىز شىعارما. الايدا جولبارىس جايلى جازعان تاعى ءبىر اۆتور – اقىن-جازۋشى ساپارعالي بەگالين, «تاياتقان تاۋىنان تابىلىپتى» اتتى اڭگىمەسىنەن ۇشىراستىق.

ياندەكس.مەتريكا