جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
99 ماتەريال تابىلدى

ونەر • 05 تامىز، 2022

يندونەزيادا – قازاق مادەنيەتى

«يندونەزيادا ديماش قۇدايبەرگەن مەن قازاقستان ما­دە­نيەتىنە ارنالعان كورمە ءوتتى» دەگەن حابار جەتتى ەلگە.

رۋحانيات • 03 تامىز، 2022

سارايشىق كەسەسىنىڭ قۇپياسى نەدە؟

التىن وردانىڭ عانا ەمەس، ءبىر كەزدەرى قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولعان سارايشىقتا نە بولماعان؟ تاريحى مەن مادەنيەتىن ەستىگەن سايىن اينالىپ سوعىپ، قىزىقتاعىڭ كەلەدى دە تۇرادى. قالا ورنىنان تابىلعان مادەنيەت قالدىقتارىنىڭ ءوزى قازاق دالاسىندا قانداي وركەنيەت قالىپتاسقانىن ايعاقتاماي ما؟ ءيا، ونەر تۋدىرعان ەسكەرتكىشتەر ەلىكتىرمەي تۇرمايدى. سونىڭ ءبىرى – جۇرتتىڭ ءبارى بىلەتىن، ەستىگەن سايىن اۋزىن اشىپ، كوزىن جۇماتىن سارايشىقتىڭ كوزەسى، سارايشىقتان تابىلعان كەسە. جاي كەسە ەمەس، اسىرەلەپ ايتقاندا، جانى بار كەسە.

رۋحانيات • 02 تامىز، 2022

بەلگىلى ءھام بەلگىسىز «اقساق قۇلان»

جەردەگىنىڭ كوبى ارماندايتىن قانات دەگەن جەكە-دارا ۇعىم بار. قۇستان كورەمىز اسپانداپ ۇشقان. جىلقىنىڭ جۇيرىگىنە ءتان دەپ ەستيمىز. ەرتەرەكتە اۋىلدا سوعىم سويىپ جاتقاندا ارا­گىدىك ايتىلىپ قالاتىن. «جۇيرىك ەكەن، قانات شىقتى» دەپ. كەيبىر اتقۇمارلار ونداي جاباعىلار سويىلىپ كەتكەندە، وكىنگەندەي كەيىستىك تانىتاتىن.

ادەبيەت • 01 تامىز، 2022

«كەمەدەي تەڭسەلەدى كەمەل اقىل...»

ماعجان تۇركىستاندى جىرلاسا، جاركەن شىعىس تۇركىستاندى كوپ جىرلايدى. ماعجاننىڭ ءبىر قيىرى ىسپەتتى. تۇركىستان، تۇران دەگەن تۇركىنىڭ قارا شاڭىراعى، ولمەس مۇرات، سونبەس شىراق ءبىز ءۇشىن. ءبىز عانا ەمەس، ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ كوكەيىنەن وشپەيتىن اتاجۇرت جان-جاقتاعى باۋىرلاس ەلدەردىڭ سانا تۇكپىرىندە جەكە-دارا ۇعىمعا اينالىپ كەتكەن. سوناۋ قازتۋعان، دوسپامبەت جىراۋلاردىڭ شىعارمالارىنان، ءتىپتى ولاردان دا ارىدەن تامىر تارتادى.

ونەر • 31 شىلدە، 2022

ەركە قىز بەن ەلىك سەزىم...

وسەك قۋساڭىز بۇرىن بازارعا نە كوشەگە بار دەۋشى ەدى، قازىر الەۋمەتتىك جەلىگە... ەسەپ قۋساڭىز تاعى سوندا. ال ماعجان ايتپاقشى جان ىسىنە ولشەنىپ كەسەك تۋساڭىز بىزگە قۇلاق تۇرۋگە تۋرا كەلەدى. بىزگە ەمەس، دۇرىسى – انگە اينالعان جان سوزىنە.

ونەر • 27 شىلدە، 2022

«استىنا قاناتىنىڭ مارجان تاعىپ...»

اۋەلى اڭىز جەتەلەيتىن سياقتى، ونەر اتاۋ­لى قۇبىلىسقا. كەيدە ءاننىڭ نە كۇيدىڭ ءوزىن تىڭداپ راحاتتاناسىڭ نەمەسە مۇڭعا باتاسىڭ، جانىڭ جاي تابۋى مۇمكىن. كەيبىر تۋىندىنىڭ وزىنەن بۇرىن اڭىزى جۇرەدى. مىسالى، لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ ايگىلى «دجاكونداسىنان» بۇرىن ءبىزدىڭ قۇلاققا ول تۋرالى نەشە ءتۇرلى اڭگىمەلەرى جەتتى. سونسوڭ بارىپ قىزىعۋشىلىق تۋىپ، تاماشالاي باستادىق. اقان سەرىنىڭ «قاراتورعاي» انىنە دە سولايىنان دۋشار بولعانىمىزدى نەگە جاسىرايىق؟ «استىنا قاناتىنىڭ مارجان تاعىپ» دەگەن جالعىز-اق جولىنا بۇككەن سىرى ءۇشىن ىزدەپ ءجۇرىپ قايتا-قايتا تىڭدادىق.

ادەبيەت • 24 شىلدە، 2022

اداسىپ، جىلاپ جۇرگەن باعالار...

وتەجان تۋرالى سۇراي باستاساڭ، جاستاردى قايدام، ۇلكەندەر قامشى سالدىرمايدى. «كونتسەرت» دەگەن ولەڭى بار دەپ باستايدى اڭگىمەنى. مىنەزىن، قىلىقتارىن تىزبەكتەپ الا جونەلەدى.

ونەر • 20 شىلدە، 2022

كوكەيدى تەسكەن «جيىرما بەس»

قازاقتا «جيىرما بەسكە» ارنالعان ءان كوپ. كوكەيدى كەسىپ تە، تەسىپ تە تۇسىرەتىن ءتۇر-ءتۇرى بار. كوكەيدى كەسىپ تۇسىرەتىن، ءبىز بىلەتىن «جيىرما بەستىڭ» ءبىرى ۇكىلى ىبىرايدىكى بولسا كەرەك. «كۇرەك ءتىسىن اقسيتىپ، سۇلۋدى قۇشقان ­جيىرما بەس» دەپ ەكپىندەتە شىرقالادى. تاعى ءبىر «جيىرما بەس» قورعاسىنداي بالقىتادى. بار تامىردى قۋالاپ، اسا قامىرىقتى ورىندالادى. اسىرەسە شاكەن ايمانوۆتىڭ ورىنداۋىندا بەلگىسىز كۇيگە دۋشار ەتەدى.

ونەر • 19 شىلدە، 2022

ءالينۇر الدىڭعى قاتاردان كورىندى

بۇعان دەيىن ديماش قۇدايبەرگەننىڭ ماڭدايى جارقىراسا، بىلتىر رۋحيا بايدۇكەنوۆا جارق ەتە قالعان «سلاۆيان بازارى» حالىقارالىق فەستيۆالىنەن قازاق ونەرىنىڭ قورجىنى بيىل دا قۇرالاقان قايتپادى. اتاپ ايتقاندا، 12 جاسار ءالينۇر حامزين مۋزىكالىق «سلاۆيان بازارى» حالىقارالىق بالالار بايقاۋىندا لاۋرەات اتانىپ، ءىى دارەجەلى ديپلوممەن ماراپاتتالدى.

ادەبيەت • 18 شىلدە، 2022

ومىرىنە ولەڭمەن قۇن تولەگەن

ادەتتە ادەبيەت تۋرالى اڭگىمە ايتىلىپ-ايتىلىپ بىتكەنگە ۇقسايدى، كەيدە. كەيدە ادامنىڭ ءوزى باسقا تۇگىلى وزىنە جات كورىنەدى. كوپ ىشىندە، توپ ىشىندە جالعىز قالادى.