جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
133 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 07 ماۋسىم، 2022

تۇراننىڭ سوڭعى كوكجالى

كەنەسارى حان دەگەندە تاريح قانا ەمەس، قازاق ازاتتىعى مەن تۇتاستىعى، مەملەكەتتىلىگى مەن رۋحى قاتار جۇرەدى. تۇران دالاسىندا وتكەن شىڭعىس، جوشى باستاعان ۇلى حانداردىڭ سوڭى كەنەنىڭ تاعدىر-تالايى قانداي قياپاتتى بولسا، رۋح كوتەرگەن الاپاتى سونشالىقتى بولعانى وسى جولى دا ءبىر مارتە قىلاڭ بەرگەندەي.

تاريح • 02 ماۋسىم، 2022

ول باستا سولاي تۋعان تۋ كوتەرىپ...

وتىراردان كوشكەن وزان، اتىراۋدان شىققان ۇزان. وزان – داۋىس، ءۇن بولسا، ۇزان – كونە تۇركى، قىپشاق تىلىندە اقىن، جىراۋ. وزان يەسى مەن ءسوز يەسى ۇزان الماتىدا تۇيىسەدى سول جىلدارى. 1950 جىلدىڭ سوڭى، 1960-قا اياق باسقالى تۇرعاندا.

رۋحانيات • 02 ماۋسىم، 2022

دالالىق ءسۇيۋ

ءيا، ولەڭ سەندىرمەسە ولەڭ ەمەس. كوركەم دۇنيە سەندىرمەك تۇگىلى، جانىڭدى ەلجىرەتىپ، جۇرەگىڭە ءسىڭىرىپ جىبەرەدى ايتىلمىش دۇنيەنى. جوققا سەندىرىپ، عايىپقا يلاندىرىپ قويادى. يلانباق بىلاي تۇرسىن، سول سەزىممەن رۋحىن شىنىقتىرىپ، ءومىر ءسۇرىپ كەتەتىندەر دە بولادى.

قازاقستان • 31 مامىر، 2022

قىمىز قايدا، قازاق قايدا؟..

قازاق ءۇشىن ءدام دە، ءدارى دە، سۋسىن دا، ەم دە قىمىز. ءدارى بولعان سوڭ ءومىرىنىڭ ءمانى قىمىز ەكەنى ايتپاسا دا بەلگىلى. سوندىقتان تاريحىن تەرمەلەي بەرمەي، وسى جولى قادىرلى اسىمىز نەگە نارىقتا جاپپاي ساتىلىمدا جوق، سوعان باس قاتىرامىز.

قازاقستان • 31 مامىر، 2022

ادامزات تاريحىنىڭ ازالى كۇيى

ادام بالاسىنىڭ ازا بويىن قازا قىلاتىن تاريحتاعى قاسىرەتتى تاڭبا – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىنىڭ جازىقسىز تاعدىرى. 1920-1950 جىلدار ارالىعىنداعى زۇلمات پەن زوبالاڭ، ناۋبەت پەن كەساپات تاريح بەتىن جۋساڭ كەتپەيتىن قىزىل قانعا بوياپ، ادامزات ساناسىنا اقتاڭداعىن قالدىرىپ كەتتى. قازاقستان حالىقتار تۇرمەسىنە اينالىپ، ميلليونداعان تاعدىرلار جەر اۋدارىلدى.

ادەبيەت • 31 مامىر، 2022

جۇرەگى قارس ايىرىلعان جاس ق ۇلىندار

سول سۋرەت كوز الدىمنان كەتپەيدى. تورى بيەنىڭ كەر ق ۇلىنى. قاراشوقىدان وتە بەرسەم، جالتاڭنىڭ ەڭىسىندە جاڭا تۋعان جاس ق ۇلىن جاپادان-جالعىز توبىلعى ەمىپ تۇر. ءساۋىردىڭ جاڭبىرى تىسىر-تىسىر ەتەدى. توبىلعى، قاراعان گۇلدەپ كەتكەن كەز. ۇستىنەن تۇسپەسەم، ءولدى عوي انا ق ۇلىن. كيىكتىڭ قۇرالايىنداي كەر ق ۇلىن، كوزى ءمولت-ءمولت ەتكەن، اياق-بۇتى سيدىيعان، پاناسىز جەتىم ق ۇلىن. قۋلىق ق ۇلىنداعان (تۇمسا دەپ تە ايتادى، تۇڭعىش تولدەگەن) ەنەسىنەن كوز جازىپ قالعان، جىلقىشىعا كەزىگىپ، جارىعى وشپەدى ايتەۋىر.

ادەبيەت • 25 مامىر، 2022

«ءساۋىردىڭ ءتۇنى. قىزدىڭ دەمىندەي جىلى اۋا...»

ساعيدىڭ عاجاپ ولەڭى بار. عالامتوردا جوق، كىتابىن باستاپ نە اياقتاپ تا تۇرماعان، ەلەۋسىز تۋىندى سياقتى، ءبىر وقىپ وتەسىز دە، كەيىن ىزدەپ تاپپاي قالاسىز. «جاتىرمىن نەبىر ءتۇس كورىپ» دەپ باستالادى. وقىعان بولساڭىز جۇرەگىڭىز بۇلك ەتكەن دە شىعار. سەبەبى جابۋلى تاقىرىپتى جازادى اقىن.

ادەبيەت • 23 مامىر، 2022

ويۋ-ورنەك – وركەنيەت پەن ۋاقىت

كەشە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداس­تىرۋىمەن ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا بەلگىلى ەتنوگراف، سۋرەتشى ەرالى وسپانوۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «ويۋ-ورنەكتەر الەمى» اتتى القالى جيىن ءوتتى. وندا سۋرەتشىنىڭ قازاق ءومىرى عانا ەمەس، تۇركى الەمىنەن سىر شەرتەتىن ەكى بىردەي كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. قالىڭ وقىرمان مەن كوزى قاراقتى جۇرت جوعالۋعا اينالعان جادىگەرلەر توپتاستىرىلعان «قازاق ويۋ-ورنەگىنىڭ اتلاسى» جانە «قوشەتەر» قازاق حالقىنىڭ قولونەرى» اتتى كىتاپتارىمەن تانىستى.

كينو • 23 مامىر، 2022

«ءبىر بەلگى ءۇشىن...»

...تۋا بىتكەن جاپ-جارىق جانار دا جاقاندىكى ەدى، ول دا اعىپ ءتۇستى. ەل ىشىنەن كەزىككەن ايجامال دا جانىنىڭ جۇبانىشى ەدى، ونى دا بىرەۋ قاعىپ ءتۇستى. «نەگە سولاي؟..». انمەن سىرلاسۋعا دا، سويلەسۋگە دە بولادى. قالاسا بىرگە قايعىرىپ، بىرگە مۇڭايىپ، «ىشتەگى كىردى كەتىرۋگە» دە بولادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا انمەن ءومىر سۇرەدى ادام. بۇل سوزگە كەلىسۋگە دە، كەلىسپەۋگە دە قاقىلىسىز. كەشە عانا جارىققا شىققان كەنجەباي احمەتوۆتىڭ «نەگە سولاي؟» ءفيلمىن كورسەڭىز امالسىز كەلىسەسىز، بىراق.

قازاقستان • 22 مامىر، 2022

ەل نازارىندا – «ەكىنشى رەسپۋبليكا»

وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس عيماراتىندا «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى تۇسىرگەن «ەكىنشى رەسپۋبليكا» اتتى دەرەكتى ءفيلمنىڭ كورسەتىلىمى بولدى. فيلم ەكراننان كورسەتىلمەس بۇرىن تەلەجۇرگىزۋشى، AMANAT پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى ماقسات تولىقباي مەن ۇلتتىق ارنانىڭ اقپاراتتىق-ساراپتامالىق باعدارلامالار ديرەكتسياسىنىڭ ديرەكتورى جالعاس سادىبەك ۇلى سويلەپ، تۇسىنىك بەرە كەتتى. ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارى مەن عالىمدارى، باق وكىلدەرى، ستۋدەنتتەر تاماشالاعان دۇنيە الداعى ساياسي ناۋقانعا حالىقتىڭ ساۋاتىن اشىپ، ساناسىن دايىنداۋدا تاپتىرماس اقپارات كوزى دەر ەدىك.