جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
79 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 14 ءساۋىر، 2022

ساعيدى وقىعان سايىن...

«گيۋگونىڭ ولەڭدەرى كوبەلەكتىڭ قاناتىنداي جەڭىل» دەگەن باعا بەرىپتى اقىندى وقىعان ءبىر عۇلاما. گيۋگونىڭ پوەزياسىن ءسۇزىپ شىققاندا اقىننىڭ ولەڭدەرى وسىنداي ءسوز تۋدىرعان بولادى. بىزدىڭشە ۇلكەن باعا سىندى وسى ءسوز.

تاريح • 12 ءساۋىر، 2022

باتىردىڭ بايراعى

اتاقتى «قىز-جىبەك» ءفيلمىنىڭ ءار تۇسى، ءار دەتالى ءماندى دەر ەدىك. كينو باستالعاندا جاۋ وتىنە جونەلگەن قولدىڭ الدىنان شىعىپ، حابارىن بىلۋگە جىبەكتىڭ ءوزىن جىبەرەدى عوي اكەسى. ۇرىس دالاسىنان تۋى جەلبىرەپ بەكەجان باتىر كەلە جاتپاي ما جاۋ ءتۇسىرىپ؟ تورسىقتاعى اقتى باسىنا كوتەرە سالىپ، «جەڭدىك» دەيدى. وسى جالعىز-اق اۋىز ءسوز دۇنيەنى دۇركىرەتىپ جىبەرمەۋشى مە ەدى سوندا؟ ول ءبىر دەسەڭىز، وعان دەيىنگى دەتال دا قولدىڭ جەڭىپ كەلە جاتقانىنان حابار بەرەر ەدى. ويتكەنى جورىقتان كەلە جاتقان باتىردىڭ تۋى جىعىلماي تىك كەلە جاتادى.

قازاقستان • 10 ءساۋىر، 2022

ەۋرازيا حالىقتارىنا ورتاق تۇلعا

وندا رەسەي ايماقتىق ماسەلەلەر ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى دميتري جۋراۆلەۆ اتاپ كورسەتكەندەي، ۇلكەن يدەيا كوتەرىلىپ، تۇتاس قوعام قالىپتاستىرۋدا وراسان ەڭبەك سىڭىرگەن م.شوقاي تەك قازاق حالقى جانە تۇتاس تۇركىستان عانا ەمەس، ەۋرازيا كەڭىستىگىنە ورتاق تۇلعا دەپ تانىلدى.

رۋحانيات • 07 ءساۋىر، 2022

توپىراقتىڭ ءيىسى

وتكەندە اۋىلعا بارعانمىن، ءساۋىردىڭ ەكىسى كۇنى. وعان دەيىن قار كوبەسى سوگىلىپ، جەر قارايا قويماعانىن ارقا جۇرتشىلىعى جاقسى بىلەدى. بىراق ءبىرىنشى ساۋىردەن كۇن جىلىپ بەرگەن. ەكىسى ەرتەلەتىپ وتارباعا وتىرىپ، ءتۇس اۋا تامبۋردان سەكىرىپ تۇسسەم، توپىراقتىڭ ءيىسى بۇرق ەتە قالدى. قار سۋىمەن كوتەرىلگەن جەردىڭ ءيىسى قانداي، ءا؟! كەۋدە تۇسىم كوتەرىلىپ، القىنىپ كەتتىم بە، تولقىنىپ كەتتىم بە، بىلمەيمىن. ايتەۋىر كەۋدەم كوتەرىلىپ، ءىشىم الاي-دۇلەي بولعانىن بىلەم. قاراپتان-قاراپ ءجۇرىپ توپىراقتىڭ ءيىسىن ومىرىمدە تۇڭعىش سەزگەندەيمىن. نە سۇمدىق دەسەڭىزشى؟! نەشە جىل وسى اۋىلدىڭ توپىراعىنا اۋناپ، شاڭىنا كومىلىپ وسكەندە سەزىنبەگەن عالامات كەۋدەمدى كوتەرىپ جىبەرگەنىنە تاڭمىن. ابدەن ساعىنىپ قالىپپىن دەيتىن ەمەس، اۋىلىنا ءجيى باراتىن ەكى ادام بولسا، ءبىرى – ءبىز.

رۋحانيات • 06 ءساۋىر، 2022

جالعىزدىقتان باستالعان ءومىر

ولەڭ ءوزىڭدى الداۋ ءۇشىن ەمەس، ءوز جانىڭدى جالداۋ ءۇشىن كەرەك شىعار. بالكىم، ودان دا زور وتكەلدەرگە جول اشۋ ءۇشىن؟ ءوز جانىڭا ءۇڭىلىپ، «جۇرەگىڭنىڭ تەرەڭىنە بويلاعاننان» اسقان نە حيكمەت بولۋى مۇمكىن، بىراق؟ ادام بىرتە-بىرتە ءوزىن تاني باستاعاندا قۇدايعا ءبىر تابانداپ جاقىنداي تۇسەدى دەسەدى. ال ادالدىق پەن شىندىقتىڭ جولىن تۇتقاندارعا ءومىر قاشاندا جەڭىل سوقپاعانى تاريحتان ءمالىم. بۇگىندە سولاي. الايدا ولاردىڭ جازىعى نە؟ اركىم ءارتۇرلى بايىپتاۋعا تىرىسقانىمەن، انىعىن ەشكىم ايتا المايدى. انىعىنا جەتىپ ايتقان ادامدى تالاپ جەپ قويۋى دا مۇمكىن كوپشىلىك.

قازاقستان • 06 ءساۋىر، 2022

قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتار تانىستىرىلدى

تاياۋدا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىندە اشىلعان سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبا ەڭبەكتەر كورمەسى ءوز جۇمىسىن اياقتادى.

ونەر • 05 ءساۋىر، 2022

«كوردىڭ بە ەكى بالا ات قاراعان؟..»

ءبىر ەلدىڭ ءانى ءتۇپتىڭ تۇبىندە بىرەۋدىڭ ءانى ەكەنى بەلگىلى ەمەس پە؟ ايتقان ءسوزى، سالعان ءانى حالىقتىڭ يگىلىگىنە اينالىپ كەتكەن اۆتوردان باقىتتى كىم بار؟ مىسالى: بۇگىنگى حالىق اندەرى، شىعارۋشىلارى ۇمىتىلعان عاشىقتىق، باتىرلىق جىرلار، تاعىسىن تاعى. بۇرىننان ەل ىشىنە كەڭىنەن تاراپ كەتكەن «مۇحيدا-شايبان» ءانى سول قاتارداعى تۋىندى دەپ بىلەمىز.

ادەبيەت • 04 ءساۋىر، 2022

وكسىگەن ءومىر

بۇل تۋرالى قانشاما شىعارما بار، قانشاما اڭىز، ءاپسانالار ۋاقىت قۇرساعىن كەڭىتىپ، ادەبيەتتە قاداۋ-قاداۋ تۋىندىلار جازىلدى. شىر ەتكەن ءسابيدىڭ قىرىق كۇندىك شىلدە سۋىنان باستاپ دۇنيە سالعانداعى مەيرام سۋىنا دەيىنگى ارالىقتا قالاي ءومىر ءسۇردى، ادامدىق انتىنا تۋ ەتىپ، ادالدىق سەرتىن ۇستادى ما، الىس جاقىنعا نەسىمەن جۇعىمدى بولدى، باسقانى بىلاي قويعاندا ءوز باعاسىنا جەتتى مە، سوڭىنا قانداي ءىز قالدىردى، وسىنىڭ ءبارىن ساراپقا سالعاندا، ادام بالاسىنىڭ قادىر-قاسيەتى دەگەن جالعىز اۋىز سوزگە سياتىن سەكىلدى. قازاق قارنىنىڭ اشقانىنا ەمەس، قادىرىنىڭ قاشقانىنا جىلايتىن حالىق ەدى عوي.

قوعام • 31 ناۋرىز، 2022

«گيتلەردىڭ قالدىعى...»

«گيتلەردىڭ قالدىعى» دەپ وتىراتىن. مەن تۇسىنە بەرمەسەم دە، ۇيگە كەلىپ ۇلكەندەرگە ايتسام، ىشەك-سىلەسى قاتا كۇلەتىن. كەيىنگى ءبىر ايدىڭ كولەمىندە بالا كۇنگى باستان وتكەرگەن وسى اڭگىمە ەسىمە ءتۇسىپ ءجۇر. الەمدە بولىپ جاتقان قۇبىلىس اتاۋلى بالا كەزدە-اق باسىمىزدان ءوتىپ جاتپاسا دا، قالت-قۇلت ەتكەن ۇشقىندارى ءسوز ارقىلى ساناعا ءىزىن سالا باستاعان ەكەن-اۋ. «گيتلەردىڭ قالدىعى» دەگەن ءسوز 4-5 سىنىپتا وقيتىن بالانىڭ ساناسىنا توڭكەرىس جاساماعاندا شە؟

رۋحانيات • 30 ناۋرىز، 2022

«كوكەيكەستى» ەستىلگەندە...

كەز كەلگەن ونەر يەسىنىڭ سوڭىنان اۋەلى اڭىز ەرەدى. جالعىز ونەر يەسىنىڭ عانا ەمەس، كەز كەلگەن تۋىندىنىڭ اڭىزى قوسا جۇرەدى. ەگەر اڭىزى نە اڭگىمەسى بولماسا، ءوزىن تىڭداپ نە تاماشالاپ قويا سالعان قىزىق ەمەس سياقتى. كوڭىلىڭە قونعان ءان-كۇيگە قۇمارىڭ قانباي قالادى، سەبەبى. تاعى دا تىڭداپ، تاعى دا قىزىقتاپ، قۇماردان شىققىڭ كەلىپ تۇرادى. سوسىن ول تۋرالى دەرەكتەردى ىزدەستىرە باستايسىڭ.