جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
65 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 20 ماۋسىم، 2022

ءبىر-اق كۇندە شاشى اعارعان كەلىن

«جەڭدىك قوي جاۋدى، ارمان نە، قۇربىم، كۇركىرەپ كۇندەي ءوتتى عوي سوعىس» (قاسىم امانجولوۆ) دەگەنمەن، جەر بەتىندەگى كەسكىلەسكەن ۇرىستىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ادامزات بالاسىنىڭ وي-ساناسىن، ىشكى الەمىن ادام ايتسا نانعىسىز وز­گەرىستەرگە ۇشىراتادى.

قازاقستان • 15 ماۋسىم، 2022

شامشىگە قۇرمەت – ەلگە قۇرمەت

«تۇراندى ماقتامايمىن ءتىپتى تەككە، ونسىز دا تۇران ءمالىم تالاي شەتكە» (ماعجان) دەمەكشى، حالىق كوككە كوتەرگەن ەسىمدى بيلىك ودان ءارى اسقاقتاتقانى قانداي كەلىستى، قانداي جاراسىمدى! كەشەلى بەرى «قازاق ءۆالسىنىڭ كورولى» اتانعان ءشامشى قالداياقوۆقا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعى بەرىلگەنى تۋرالى حابار ەل ىشىنە جارىقتىڭ جىلدامدىعىمەن تارادى. حالىق الدەقاشان مويىنداپ، جۇرەگىنە ۇيالاتقان ەكى قازاق بولسا، سونىڭ ءبىرى – ءشامشى.

ادەبيەت • 15 ماۋسىم، 2022

جاراسقانداي جىرلاۋ قايدا؟..

ەلدىڭ ءبارى جاراسقاننىڭ ەپيگراممالارىن ايتادى. مەن ونىڭ «اق بۇلاقتارى» مەن «اقىن كەتىپ بارادى كوشەمەنەن»، «پورتفەل»، «اقىرعى ولەڭىن» ايتقىم كەلەدى. جۇرتتىڭ ءبارى باسىن شايقاپ تىڭدايتىن «كەنجە بالاسىن» قايدا قوياسىز؟

ونەر • 14 ماۋسىم، 2022

اجالدان قۇتقارعان ءان

«دوس-مۇقاسان» دەسە «توي جىرى»، «توي جىرى» دەسە «دوس-مۇقاسان»... ارينە، اتى اڭىزعا اينالعان «دوس-مۇقاساننىڭ» كوكجيەگىن جالعىز انگە بايلاپ قويۋعا بولمايدى. قانشاما حالىق ءانى مەن ۇلت كومپوزيتورلارىنىڭ شىعارمالارىن شىرقاعان ايگىلى قازاق ەسترادالىق ۆوكالدى اسپاپتار ءانسامبلىنىڭ اتىن شىعارعان اندەر جەتەدى. ولار ورىنداعان حالىق اندەرى اراسىنان «ون التى قىزدى» اتاسا دا جەتكىلىكتى شىعار. ال اۆتورلىق اندەرى دەگەندە اۋەلى «توي جىرىنا» توقتالماي كەتە المايمىز.

رۋحانيات • 13 ماۋسىم، 2022

تاپتاي بەرسەڭ، تۇك قالمايدى...

قاراقات تا بۇلدىرگەن سياقتى، شىلدە­نىڭ ىستىعىمەن تولىسىپ، دوڭگەلەنىپ، تامىزدىڭ باسىندا پىسەدى دە، سول ۋا­قىتتا تەرمەسەڭ، اعىپ تۇسەدى. بۇل­دىر­گەن ءتىپتى ەرتە، كوكتەمدە تولىسىپ، جاز­دىڭ العاشقى ىستىقتارىندا اعىپ كەتەدى. ءبىزدىڭ كورگەنىمىز قوي قاراقات، ايۋ قاراقات ەكەنى بەلگىسىز، ايتەۋىر سارىسۋ وزەنىن قيىپ، نۇراعا بەت العان تەمىرجول بويىنداعى مايدا تالداردا جىپىرلاپ وسەتىنىن بىلەمىز. ەكى اۋىلدى تويدىراتىن: وسپەندى دە، جارىقتى دا. ەكى اۋىل ەل بوپ تەرەتىن تامىزدىڭ باسىندا. وسىدان جيىر­ما جىل بۇرىن سونداي ەدى.

ونەر • 09 ماۋسىم، 2022

ۇكىلى ءۇمىت

ون مينۋت بەرەدى، نەبارى ون-اق مينۋت. سول ون مينۋتتا تۇتاس وپەرالىق شىعارمانى قويىپ شىعۋ دەگەن... نە ايتقىڭ كەلدى، كورسەتەتىن قۇبىلىستاردى قالاي جەتكىزەسىز، ءبارىن ون مينۋتقا سىيدىرىپ جىبەرە الاسىز با، جوق پا؟ سىيدىرا الماساڭىز قوش ايتىساسىز. جالپى، وپەرا رەجيسسەرى دەگەندى ءسىز ەستىگەنسىز بە؟ بۇل كادىمگى دراما، كينو رەجيسسەرى ەمەس. وپەرا ونەردەگى بارلىق جانردىڭ سينتەزى بولعاندىقتان، قازاقستاندا جالعىز، الەمدە ساۋساقپەن سانارلىق قانا ەكەن ولار.

تاريح • 07 ماۋسىم، 2022

تۇراننىڭ سوڭعى كوكجالى

كەنەسارى حان دەگەندە تاريح قانا ەمەس، قازاق ازاتتىعى مەن تۇتاستىعى، مەملەكەتتىلىگى مەن رۋحى قاتار جۇرەدى. تۇران دالاسىندا وتكەن شىڭعىس، جوشى باستاعان ۇلى حانداردىڭ سوڭى كەنەنىڭ تاعدىر-تالايى قانداي قياپاتتى بولسا، رۋح كوتەرگەن الاپاتى سونشالىقتى بولعانى وسى جولى دا ءبىر مارتە قىلاڭ بەرگەندەي.

تاريح • 02 ماۋسىم، 2022

ول باستا سولاي تۋعان تۋ كوتەرىپ...

وتىراردان كوشكەن وزان، اتىراۋدان شىققان ۇزان. وزان – داۋىس، ءۇن بولسا، ۇزان – كونە تۇركى، قىپشاق تىلىندە اقىن، جىراۋ. وزان يەسى مەن ءسوز يەسى ۇزان الماتىدا تۇيىسەدى سول جىلدارى. 1950 جىلدىڭ سوڭى، 1960-قا اياق باسقالى تۇرعاندا.

رۋحانيات • 02 ماۋسىم، 2022

دالالىق ءسۇيۋ

ءيا، ولەڭ سەندىرمەسە ولەڭ ەمەس. كوركەم دۇنيە سەندىرمەك تۇگىلى، جانىڭدى ەلجىرەتىپ، جۇرەگىڭە ءسىڭىرىپ جىبەرەدى ايتىلمىش دۇنيەنى. جوققا سەندىرىپ، عايىپقا يلاندىرىپ قويادى. يلانباق بىلاي تۇرسىن، سول سەزىممەن رۋحىن شىنىقتىرىپ، ءومىر ءسۇرىپ كەتەتىندەر دە بولادى.

قازاقستان • 31 مامىر، 2022

قىمىز قايدا، قازاق قايدا؟..

قازاق ءۇشىن ءدام دە، ءدارى دە، سۋسىن دا، ەم دە قىمىز. ءدارى بولعان سوڭ ءومىرىنىڭ ءمانى قىمىز ەكەنى ايتپاسا دا بەلگىلى. سوندىقتان تاريحىن تەرمەلەي بەرمەي، وسى جولى قادىرلى اسىمىز نەگە نارىقتا جاپپاي ساتىلىمدا جوق، سوعان باس قاتىرامىز.