سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
راسىندا, ءوز الدىنا ەڭسەلى مەملەكەتتىڭ سالتانات قۇرىپ, وندا ۇلىس تويىن تويلاپ جاتسا, داۋلەت ەمەي نەمەنە؟ قازاق ءبىر-اق اۋىز سوزبەن تۇيەدى مۇنى. « ۇلىس وڭ بولسىن, اق مول بولسىن» دەيدى. «ەل ءتۇزۋ, ىرىس-نەسىبەسى مول بولسىن» دەگەنى. وسى ەكى جولدا مەملەكەت تە, مولشىلىق تا, تۇتاستىق تا تۇر. بۇنىڭ جارقىن مىسالى ءبىر وتان, ءبىر شاڭىراق ۇرانىن كوتەرگەن بۇگىنگى قازاقستان ەمەس پە؟
ءبىر شاڭىراق استىندا سالتانات قۇرعان وتانىمىز ميلليونداعان شاڭىراقتان قۇرالادى. اتا-بابا جولىن ۇستاعان قازاق بالاسى اۋلەتىمەن دامىعان. وتباسىمەن كوركەيسە, وتاننىڭ دا ىرگەسى بەكي تۇسەرىن ەجەلدەن پايىمداعان ۇلت. «وتان وتباسىنان باستالادى» دەگەن جالعىز اۋىز ءسوز كەيدە ماعان بۇكىل ادامزات تۋىستىعىنىڭ تۋىن كوتەرىپ تۇرعانداي كورىنەدى. حالقىمىز تەڭىن تاۋىپ قوسىلعان جاستار ءبىر-بىرىمەن نەكەلەسىپ, جەكە شىققاندا, «شاڭىراق كوتەردى» دەپ مارقايادى. توي جاسايدى. ويتكەنى جاڭا شاڭىراق كوتەرىلىپ, تاعى ءبىر وتباسى دۇنيەگە كەلىپ جاتىر عوي.
ءبىزدىڭ قۋانىشتىڭ ءبارى وسى سيپاتتا ءوربيدى. ۇرپاق تويى مەن ۇلىس تويى عانا بار. تۋعان كۇن, جۋعان كۇندەر كەلسە, كەيىن توتەدەن قوسىلدى. قازاق اۋەلى ەكى جاس قوسىلعاندا شاڭىراق كوتەرگەنىن تويلايدى, ودان كەيىن دۇنيە ەسىگىن اشقان ءسابيدىڭ قۋانىشى, سوسىن وسى جىل باسى ناۋرىزدى مەيرامدايدى. ۇلىس كۇنى ءار وتباسى ءبىر شاڭىراق استىندا قاۋىشادى. وتباسىنىڭ قىزىق-قۋانىشى ەلدىك سيپات الاتىنى دا وسى مەيرام. 17 ناۋرىز – شاڭىراق كۇنىنىڭ كوپ تاعىلىمىنىڭ ءبىرى عانا بۇل.
قازاقتىڭ ءار سوزىندە وتباسى مەيىرىمىنىڭ شۋاعى بار. قاي اقىننىڭ جىرى بولسىن, وتباسىنداعى تاتۋلىق پەن بەرەكە-بىرلىككە باس يەدى. «اتا-اناداي ەلجىرەر كۇننىڭ كوزى» دەگەن حاكىم ابايدىڭ لەبىزىنە تەڭدەس ءسوز بار ما؟ اللاسى ادامزاتىنا قيعان ەڭ ۇلى سەزىم ماحابباتتىڭ ءوزىنىڭ بايلاۋى وتباسىندا عانا تياناق تاباتىنىن تانيمىز. جارىقتىق كۇننىڭ قۋاتىنىڭ ءوزى اتا-اناداي-اق ەلجىرەيدى ەكەن. سول ەرلى-زايىپتىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ءۇيىن مەيىرىم مەن شۋاققا تۇندىراتىن شاڭىراق بەينەسىن جاساعان ءبىزدىڭ قازاقتاي ۇلت تا كەمدە-كەم دۇنيەدە. «جۇماق انا تابانىنىڭ استىندا» دەيتىن دە ءبىزدىڭ ەل. مۇندا دا وتباسى ۇيىتقىسىنا اينالعان انانىڭ قادىرىن ايگىلەپ تۇر. «شاڭىراققا قارا» دەيدى استامسىپ بارا جاتقان كولدەنەڭ ادامعا. اتا-انانىڭ تەرى مەن ماحابباتى سىڭگەن شاڭىراقتىڭ كيەسىن باسىنۋ اتا سالتتا جوق. سوندىقتان وندايدا ساپ تىيىلادى بەسىك كورگەن بالا. قازاق اراسىندا شاڭىراقتى سىيلاماۋ, وتباسى قۇرعان ىنتىماق پەن ىرىستى قادىرلەمەۋ – ولىمگە تەڭ. ار-ۇياتقا اينالىپ كەتكەن شاڭىراق قۇندىلىعىنىڭ بۇگىنگى قوعامدىق سيپاتتاعى جالعاسى – «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋى. تۇتساڭ, وننان استام نەمەرەدەن وتىزدان استام شوبەرە سۇيگەن اتا-انانىڭ شاڭىراعىن قادىر تۇت. قارا شاڭىراق قازاقستان مەملەكەتىنىڭ مەرەيىن وسىرەتىن وتباسى قۇندىلىعى مىزعىماسىن!
