جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
429 ماتەريال تابىلدى

ونەر • 21 قازان, 2022

تۇركىلىك رۋحتى شالقىتقان كەش

كوكتەم مەن جازعا قاراعاندا قوڭىر كۇز ءتۇرلى-ءتۇستى كورىنەدى. ونىڭ بويىندا كوكتەمنىڭ دە, جازدىڭ دا قاسيەتتەرى بار. سول سياقتى استانانىڭ كەشى دە ءار ءتۇستى, ءار تاراپتى. ءبىر شەتتە وپەرا مەن بالەت قويىلىپ جاتسا, ەكىنشى جاعىندا روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرتتە» الدەبىر كونتسەرت, كەشتەر ءوتىپ جاتادى. سونىڭ بىرىنە وتكەن سەيسەنبىنىڭ كەشىندە كۋا بولدىق. «تۇران» فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلى «قازاقكونتسەرتتە» «Folk&Symphony» اتتى كەش بەردى.

رۋحانيات • 21 قازان, 2022

سارىارقا ساڭلاعى

كورىپ-بىلگەندەر «استانا ەلىمىزدىڭ جۇرەگى بولسا, سانالى عۇمىرىن وسىندا سارپ ەتكەن نۇرعوجا وراز اقمولا, استانانىڭ جۇرەگىندەي ەدى» دەسەدى. اقىندىعى ءبىر توبە, جازۋشىلىعى ءبىر بەلەس, قايراتكەرلىگى مەن ۇلتجاندىلىعى دا ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى بىلەتىندەر. ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا اقىن, جازۋشى, پۋبليتسيست, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇرعوجا ورازدىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي وتكەن «سارىارقا ساڭلاعى» اتتى ەسكە الۋ كەشتە.

ادەبيەت • 20 قازان, 2022

جىلىكتىڭ مايىنداي جىرلار

ەستە ساقتاۋ ءبىر بولەك تە, جۇرەكتە ساقتاۋدىڭ ءجونى بولەك. جۇرەكتەگى دۇنيە كوكەيدەن كەتپەيدى عوي. بارا-بارا ارمان-اڭسارعا اينالادى. مۇراتىڭ بولىپ مازداۋى دا مۇمكىن. ۇمىتىلىپ بارا جاتىپ قايبىر كۇندەرى جۇرەگىڭنىڭ ءبىر تۇكپىرىنەن ويانىپ, جانىڭدى جىلىتادى نەمەسە مۇڭعا باتىرادى. كوڭىلىڭدى تەربەيدى. جان دۇنيەڭە سىرىن شاشىپ, سەزىمىڭدى بايىتادى. عاليدىڭ جىرى سياقتى. عالي ورمانوۆتىڭ جىرمەن دەستەلەنگەن سىرى سياقتى. شۋاقتى, ساۋلەلى شۋماقتاردان نۇر اتقان عاليدىڭ جۇرەگىندەي, عاليدىڭ تىلەگىندەي. ونىڭ سونداي جايماشۋاق جىرلارىنىڭ قۋاتىن سەزىنگەندە, ءتىپتى ولەڭ وقىمايتىنداردى اياپ تا كەتۋىڭ عاجاپ ەمەس.

رۋحانيات • 16 قازان, 2022

تاسقا تاڭبالانعان تاعىلىم

استاناداعى قانىش ساتباەۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اينالاسىنا « ۇلىلار ءسوزى» اتتى گرانيت سىنتاستار كومپوزيتسياسى قويىلدى. دانالار ءسوزى دالانىڭ بالبالدارىنداي قانىش ساتباەۆتىڭ ەسكەرتكىشىن اينالدىرا قاۋمالاپ تۇر. عۇلاما عالىمنىڭ ءوزى ساتباەۆ كوشەسىن بەتكە الىپ, الگى سوزدەر وعان جول اشىپ تۇرعانداي اسەرگە قالدىرادى. ال ونىڭ ەسكەرتكىشىنە جازىلعان «مەنىڭ حالقىم مەنەن دە بيىك» دەگەن ءسوزى قازاق پەن قانىش ەسىمىن ماڭگى ولمەس بولاشاققا الىپ بارا جاتقانداي.

ادەبيەت • 13 قازان, 2022

«دەرمەنە»: قۇسا ءھام قۇس بالاسى...

نەبىر اسقار تاۋعا بەرگىسىز ورلىك بار, نەبىر كىسى بالاسى كورمەۋگە ءتيىس قورلىق بار, ءومىر بويىنا, عۇمىر نۇرىنا جەتەتىن ىزگىلىك پەن ساعىنىش بار, ادام تۇگىلى ايۋانعا تىلەمەيتىن قاتىگەزدىك پەن ز ۇلىمدىق تا بار بۇل شىعارمادا. وسىنىڭ ءبارى ءبىر-بىرىمەن شيەلەنىسىپ, ايقاسقا ءتۇسىپ جاتادى. باستىسى, ۇمىتسىزدىك جوق. ء«ۇمىت ءجىبى ۇزىلسە – ۇگىلەر ەڭ...» دەمەي مە؟

رۋحانيات • 12 قازان, 2022

پاڭ كۇي مەن پاديشا ءان

كونتسەرت نەگىزى ءاشىمتايدىڭ «قوڭىر قازىمەن» اياقتالۋى كەرەك ەكەن باعدارلاما بويىنشا. وعان ءان مەن كۇيدىڭ ىرعاعىنا ماسايراپ وتىرعان ەل كونە مە؟ تاعى سۇرادى. ونىڭ ۇستىنە ايگىلى «قوڭىر قازدى» ورىنداۋشى – تالانتتى كۇيشى جانعالي ءجۇزباي بولسا. جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ ء«انشى» اڭگىمەسىندەگى «شاپالاق تا شاپالاق... ءپالى, شىركىن! بيس-بيس... تاعى دا شىق, تاعى دا!..» دەگەنىندەي عوي. تىڭدارمان پروفەسسور, كۇيشى جانعاليدى قايتارماي, ەكىنشى مارتە كۇي تىلەگەندە, تاتتىمبەتتىڭ «بەس تورەسىن» كۇڭىرەنتتى كۇيشى. كونتسەرت «بەس تورەمەن» اياقتالعانىمەن, ءومىر ونىمەن اياقتالماعانىن تىلەدىك.

ادەبيەت • 10 قازان, 2022

تارتىسقانداردىڭ تاقسىرەتى

قازاق ادەبيەتىندە كوكپار تاقىرىبىنا ارنالعان شىعارمالار از ەمەس. پروزادا دا, پوەزيادا دا بارشىلىق. ءبىزدىڭ ەلدە, سونىمەن قاتار تۇركىتەكتەس حالىقتار اراسىندا كەڭ تاراعان ويىننىڭ ءتۇرى (ويىنى وسىلعىردىڭ ويىنى مۇنداي بولعاندا, شىنداعانى قانداي بولماق سوندا؟). بىزدىڭشە, ويىننىڭ دا, سپورتتىڭ دا اتاسى وسى كوكپار. جىگىتتىڭ جىگىتى, ەردىڭ ەرى تارتادى مۇنى. ءتىپتى ماڭايلاي المايتىنداردى دا كورگەنبىز. قازاق دالاسىندا ەكى مىڭ, مۇمكىن ءۇش-ءتورت مىڭ جىلدان بەرى بۇگىنگە جالعاسقان جورىقالدى «مايدان» دەرسىز. ونى دا كوزىمەن كورگەن نەمەسە دودانىڭ ىشىنە كىرگەن بىلەدى.

تانىم • 05 قازان, 2022

تۇتاستىقتى تۋ ەتكەن سۋرەت

ءبىز اۋەلگىدە مەملەكەت جەرىنىڭ تۇتاستىعى, شەكارا تۋرالى جازباق نيەتىمىز بولعان. تەگىندە قازاق «جەرى بايدىڭ – ەلى باي» دەپ بەكەر ايتپاعان. تۋعان جەر, اتامەكەن اتتى قاسيەتتەر جۇرە-جۇرە ادام ساناسىنا ءسىڭىسىپ, سول حالىقتىڭ وزىنە اينالىپ كەتەتىن سياقتى. بەلگىلى سۋرەتشى سەيسەنحان ماحانبەتتىڭ قىلقالامىنان شىققان تۋىندى ءبىزدى ۇلت بىرلىگى مەن جەر تۇتاستىعىنا تىكەلەي بايلانىستى دەگەن ويعا جەتەلەدى.

ەگەمەن قازاقستان • 05 قازان, 2022

وقىرماننىڭ رۋحاني ولجاسى

كەشە استاناداعى «قازپوشتا» اكتسيونەرلىك قوعا­مى ءداستۇرلى «باسپاسوزگە جازىلۋشىلار كۇنىن» ۇيىم­داس­تىرىپ, ۇمىتتەرىن ۇكىلەگەن ءۇش تاراپتىڭ باسىن قوستى. اتاپ ايتقاندا, قازپوشتالىقتار مەن گازەت-جۋرنال وكىلدەرى ءھام جازىلۋشى وقىرمان اراسىندا قويان-قولتىق قارىم-قاتىناس ورنادى.

ادەبيەت • 03 قازان, 2022

گۇل – سۇلۋلىق پەن ىزگىلىك ءرامىزى

كەڭ بايتاق قازاق پوەزياسىندا گۇل تۋرالى تۇڭعىش ولەڭ جازعان اقىن كىم ەكەن دەپ ويعا قالاسىڭ كەيدە. اباي باستاعان بەرىدەگى اقىنداردىڭ قاي-قايسىسىنان بولسىن كەزدەستىرەرىمىز انىق-اۋ. ءبىزدىڭ دالانىڭ توپىراعى ۇلى, تامىرى تەرەڭ بولماسا اباي قايدان شىقتى دەگەن سۇراق كولدەنەڭدەيدى. «جانىپ تۇرعان جاس ءومىر – القىزىل گۇل, سيپاتتاۋعا قىزىعىن جەتپەيدى ءتىل» ء(بىرجان سال) دەيتىن جولدار دا جوقتان تۋا سالا ما؟ قايتكەن كۇندە قازاق توپىراعىنا بىتكەن قۇناردان ونگەن ولەڭ-جىردىڭ تامىرى تىم-تىم تەرەڭدە ەكەنى تالاس تۋدىرمايدى.

ياندەكس.مەتريكا