ماڭگىلىكتىڭ ەلەسى

ء«مارت ەمەنمىن, تەرەك ەمەس,

ەزدى قايراپ ەر ەتتىم.

ماعان سىيلىق كەرەك ەمەس,

مەن سىيلىققا كەرەكپىن»

دەپ جازىپتى ول ءبىر زاماندا. بۇلاي دەۋگە كىسى بويىندا قانشا قۋات-دارىن بۇعىپ جاتۋى كەرەك دەپ ويلايسىز؟! سەنىم مەن سەرت, قاسيەت پەن دەرت قاباتتاسىپ, ءتۇۋ بيىككە كوتەرىپ جىبەرگەن جاننىڭ ءسوزى دەمەي كورىڭىز. ەل نە دەسە, و دەسىن, كەلسەڭ – كەل دەپ تۇرعانعا ۇقسايدى.

بىرەۋ بىلاي دەر, بىرەۋ ولاي دەر, ابايدان كەيىن تۋعان تولقىننىڭ حاكىمنىڭ جۇمباعىمەن ­اۋىرماي قالعانى جوق. عافۋ قايىربەكتىڭ «بۇل كۇنى ءبىز قايتەمىز دەيمىن تاعى, ولەڭنىڭ جازىپ كەتسە ءبارىن قاسىم» دەگەنىندەي, حيكمەتتىڭ ءبارىن اباي جازىپ كەتكەندىكتەن, باسقالارى قايدا بارسىن. الىستان كوز تالدىرىپ, ماڭايىنا جۋىقتاي الماي قايتقاندارى قانشاما. يران-عايىپتىڭ سول دەرتكە شالدىققانى, ونىمەن عۇمىر كەشكەنى انىق كورىنەدى.

«سەنسىز كۇندەر وتۋدە سۇرى قاشقان,

جوقتايتىنداي كوكتەمىن ۇلىپ اسپان.

جەل جۇلقىعان تەرەكتىڭ ۋىلىنە

قىستان امان تىرنانىڭ ءۇنى ۇلاسقان.

مەن – جالعىز, تىرنا – جالقى, تەرەك – سىڭار,

جالعىزدىڭ جابىعۋى كەرەك شىعار.

جالقىنىڭ سۋالۋى كەرەك شىعار.

سىڭاردىڭ قۋارۋى كەرەك شىعار.

ىڭعاي عارىپ جابىلىپ كومەك سۇرار –

شىن ىڭكارىن ساعىنسا اقشا بۇلت,

كوك اينەگى كۇلدىرەپ كەنەت سىنار!»

باسقانى قايدام, بىزگە ابايدىڭ «جارق ەتپەس قارا كوڭىلىم...» ولەڭىندەگى ءبىر جۇمباق سىردىڭ استارى وسى تۋىندىدان قىلاڭ ۇرارداي بولادى دا تۇرادى. مۇندا دا شىن اسىقتىڭ, سۇيە-سۇيە قۋارىپ, سەمە جازداپ بارىپ قايتا گۇلدەگەن جۇرەكتىڭ ءۇنى ەستىلەدى. العاشقى شۋماقتا « ۇلىعان اسپان» كەيىنگىسىندە «كوك اينەگىنە» اينالىپ كەتكەنىن جانە ونىڭ كەنەت سىنىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەستىگىن ايتادى. دەمەك باسىندا ۇلىپ قالعان اقىن جۇرەگى كەيىننەن شىن ىڭكارىن اڭساي-اڭساي ءموپ-ءمولدىر كوكتىڭ اينەگىندەي كۇلدىرەپ قالعانىن اڭدايمىز. اباي «اسپاندا اي مەنەن كۇن شاعىلسا دا» دەپ ەڭىرەيدى. شىن اسىق, شىن ىڭكار جۇرەكتەردىڭ ءۇنى تەرەڭ-تەرەڭ ارنالار ارقىلى ۇندەسەتىنىن سەزىنەمىز.

شىن اقىننىڭ ءسوزى تۋرالى كەزىندە تۇشىمدى پىكىردى امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلىنىڭ ماقالاسىنان وقىعانبىز. تۇتاس ءبىر كىتابىنىڭ اتاۋىن وسى يران-عايىپ شىعارماشىلىعىنا ارناعان ماقالاسىنىڭ تاقىرىبىمەن اتاعان ادەبيەت سىنشىسى بىلاي دەيدى: «بىلمەك كەرەك. اقىن ەڭ الدىمەن – ءسوز پاتشاسى. مىنە سوندىقتان دا ول دۇنيە جالعانعا ءوز ءامىرىن جۇرگىزگىسى كەلەدى. ء«سوز – قۇداي» ء(ىنجىل) بولعاندىقتان, اقىن بيلىككە دە, قوعامعا دا, زامانعا دا باعىنباي, اللانىڭ نۇرىنان جاراتىلعان ءسوز قۇدىرەتىنىڭ الدىندا عانا باسىن يەدى. ارعى جاعىنان ابايدىڭ ولەڭگە بەرگەن انىقتاماسى اڭعارىلادى. سەنبەيسىز بە, وندا اقىن جىرلارىنا كەزەك بەرەلىك:

ء«سوز پاتشاسى, ءتاڭىر تۇتتىم, تابىندىم,

تابىندىم دا مۇڭ القاسىن تاعىندىم.

جۇرتقا جۇرمەس ءامىرىڭدى جۇرگىزىپ,

كۇن-ءتۇن قۇراق ۇشىرارداي نە قىلدىم؟!

قارشادايىن قادىرىڭا جەتەم دەپ,

ءتورت قۇبىلاڭ تۇگەل بولسا ەكەن دەپ,

قاجىپ ءبىتتىم الاڭ التىن بالىقتاي,

اۋىر ويدىڭ استىن اتامەكەندەپ.

قانشا جۇتسا تولماس ءولىم-وڭەشى –

ۋاقىت – مەنەن – الاسى, مەن – بەرەسى.

قيامەت-قايىم, قىلكوپىردەن قۇلاتپاي

وتكىزەردەي ماڭگىلىكتىڭ ەلەسى...»