تانىم • 04 جەلتوقسان, 2024

كافكانىڭ «دوستىعى»

61 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اينالا سۇپ-سۇر. دالا بەيجاي, قاراعاي تۇرپاتى قالا­مىن قولعا الىپ ويلانىپ وتىرعان كىسىدەي. «مەنسىز دە مىنا عالامات جىراۋ-دۇنيە, وزىنەن ءوزى جىرلانىپ جات­قان سياقتى» دەگەن مۇقاعالي قانداي اۋليە ەدى.

كافكانىڭ «دوستىعى»

سۋرەت: massaget.kz

ادام ساناسى الىپ ءبىر قويما دەسەك, سول قويماعا كىر­مەگەن قانشاما عىلىم-ءبىلىم شوعىرى بار دەسەڭشى. مۇحيت قاسىندا تۇرىپ, ءبىر تامشى سۋىن قۇمىراسىنا قۇيىپ ءماز بولعان جولاۋشى سەكىلدى ءبىزدىڭ تىرلىك. ال ءومىر بويى ءوزىن ىزدەۋ­دەن جالىقپاعان دەگدار كافكانىڭ «دوستىق» اڭگىمەسى ادام ساناسىنىڭ جالقاۋلىعىن مىسقىلعا اينالدىرادى. ء«بىز بەس دوس ەدىك, ءبىر كۇنى ءبارىمىز ۇي­دەن شىقتىق, الدىمەن ءبىرىن­شىسى شىعىپ ەسىك الدىندا تۇردى. سوسىن جەڭىل شار سەكىلدى ءبىرىمىز قارعىپ شىقتىق, الدىڭعىسىنىڭ قاسىنا بارىپ ول تۇردى. سوسىن ءۇشىنشىسى, ءتورتىنشىسى, بەسىنشىسى. اقىرى ءبارىمىز رەتكە كەلدىك.» اڭگىمەدە اتالعان بەس ادام ىمىرالاسىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتادى. الايدا ءبىر كۇنى التىنشى ادام بۇلارعا قوسىلماق نيەتىن تانىتادى. «سودان بەرى ءبارىمىز بىرگە ءومىر كەشىپ ءجۇر ەدىك, التىنشىسى كەلىپ كيلىكپەگەندە تاتۋ-ءتاتتى-اق ەدىك. ول بىزگە ەشنارسە دە جاسامايدى, بىراق وزىنەن-ءوزى اۋىرلىق تۋدىرادى, زيان شەكتىرەدى. ەگەر ونىمەن سىرى­مىزدى بولىسكىمىز كەلمەسە, بىزگە سەبەپسىز نەگە بايلانادى؟ ونى انىق بىلمەيمىز دە, وزىمىزگە قابىلداعىمىز دا كەلمەيدى».

عىلىمنان بىلەتىنىمىزدەي, دەنە مۇشەلەرىمىز تۇگەل باس­قارىلعانىمەن, مي وزىنشە ءومىر سۇرۋگە بەيىم. ءتىپتى كەيدە ءوزدى-وزىنەن سارساڭعا سالىنىپ نەمەسە جاڭا دۇنيەلەردى قابىل­داۋعا جالقاۋلىق تانىتادى. الدەبىر دوسىمىز ايت­قانداي, جاڭا كىتاپ وقۋ ۇستىندە ادامنىڭ ۇيقىسى كەلۋى, جاڭا ءتىل ۇيرەنۋگە كىرىسكەندە ەسى­نەۋدىڭ كوبەيۋى, سىلتاۋ ىزدەۋگە تىرىسۋ, ءبارى دە ميدىڭ اسقان جالقاۋلىعىنا دالەل. جالپى, ەكى قولعا ءبىر كۇرەك الۋعا, قاپ ارقالاپ قارا جۇمىس ىستەۋگە ادام ەرىنبەۋى مۇمكىن, بىراق مي ەرىنشەكتىگىن جەڭەتىندەر, ونى عىلىمعا جەكتىرەتىندەر سيرەك. كافكا دۇنيەنى تانىماي بەيعام ءومىر سۇرگەن ميلليونداعان ەرىنشەك سانالاردى مىسقىلعا الىپ, ەسكىشىلدىكتى سىنايدى. «بەسەۋىمىز, راسىندا, ءبىر-ءبىرىمىزدى تانىپ بىلمەدىك, بىلمەسەك تە ءوز-وزىمىزگە جەتىپ ارتىلامىز, ءبىر-بىرىمىزگە شىداس بەرەمىز, ال التىنشى ادام بىزگە ارتىقتىق ەتەدى, ءارى وعان توزە الماس تا ەدىك. ۇزدىكسىز بىرگە جۇ­رۋىمىزدە جالپى قانداي ءمان بار دەسەك, مۇندا تاعى وي جوق, بىراق ءبارىبىر بىرگە بولامىز, ءومىر تاجىربيەمىزدى نەگىزگە الا وتىرىپ, ورتامىزعا جاڭا ادامدى قوسۋدى قالامايمىز. مۇ­نىڭ ءبارىن التىنشىعا قالاي ۇقتىر­ساق ەكەن, ۇزاق تۇسىندىرمە جۇ­مىسى ورتامىزعا جايسىزدىق اكەلەرى داۋسىز».

جاڭا نارسە قاشان دا اۋەلى قارسىلىققا ۇشىرايدى. نەگە دەسەك, ۇيقىقۇمار سانالارعا ءار جاڭالىق بوتەن بولىپ سەزىلەدى, ءتىپتى ىزاسىن تۋعىزادى. ال قاي سالا دا ەۆوليۋتسياسىز العا قارىشتامايتىنى انىق. قوعام جاڭارماي تۇرمايدى. كافكا ايتقانداي, «قانشا رەت كەلسە دە شىنتاعىمىزبەن كەرى يتەرەمىز, بىراق قانشا كەرى يتەرسەك تە, ول بىزگە قايتىپ كەلە بەرەدى».

سوڭعى جاڭالىقتار