تاربيە • 12 ناۋرىز, 2026

ۇرپاق تاربيەسىنىڭ ءتورت تۇعىرى

بالا تاربيەسى – بارشا حالىققا ورتاق قۇندىلىق. وسى تاقىرىپتى زەرتتەپ, زەردەلەپ, جالپى ادام بالاسىنا ورتاق تۇجىرىم ۇسىنعان شەتەلدىك الەۋمەتتىك پسيحولوگ ماماندار بارشىلىق. مىسالى, امەريكالىق تانىمال پسيحولوگ ديانا باۋمريند كوپشىلىككە بالا تاربيەلەۋدىڭ ءۇش نەگىزىن ۇسىنعان ەكەن. ونىڭ ءبىرىن­شىسى – سىيلاستىق تاربيە (authoritative), ەكىنشىسى – اۆتوري­تارلىق تاربيە (authoritarian), ءۇشىنشىسى سالعىرتتىق تاربيە (permissive) دەسە, كەيىنگى جىلدارى ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (اقش, كاليفورنيا شتاتى) پسيحولوگ ماماندارى ەلەونور ماككوبي مەن جون مارتين ءتورتىنشى نەگىز رەتىندە ەركىن تاربيە (uninvolved) ۇعىمىن قوسىپتى.

تاربيە • 06 ناۋرىز, 2026

بالانى كىتاپ وقۋعا قالاي باۋلۋ كەرەك؟

وركەنيەتتى ەلدەر كىتاپ وقۋعا ونەر رەتىندە قارايدى. كىتاپتى وقۋ ءۇشىن دە ۇلكەن تالعام كەرەك. بالانىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋدى نەدەن باستاعان دۇرىس؟ قانداي كىتاپتاردى تاڭداعان ءجون؟ قالاي, قاي كەزدە وقىتۋ كەرەك؟ دامىعان ەلدەر وسىنداي ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ, بارلىعىن دا عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەپ, زەردەلەيدى. ارنايى باعدارلامالار مەن جوبالار جاسايدى.

تاربيە • 19 قاراشا, 2025

استانادا بالاباقشا بۇلدىرشىندەرى تۇيمەدەن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ پورترەتىن دايىنداپ شىقتى

اتالعان ەڭبەكتى – «اباي اماناتى» جوباسى اياسىندا №86 «زياتكەر» بالاباقشاسىنىڭ بۇلدىرشىندەرى جاسادى. پورترەتتى ازىرلەۋگە 560 تۇيمە جۇمسالعان, دەپ جازادى Egemen.kz.

تاربيە • 07 قاراشا, 2025

تاربيەنىڭ الەۋەتى – ۇلتتىق مىنەزدە

تاربيە سالاسىنداعى جاعىمسىز احۋالدىڭ تۋىنداۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى تەرەڭدە جاتىر. جاھاندانۋ زامانىندا قازاق قوعامىنا باتىستان ەنتەلەپ كىرە باستاعان ليبەرالدىق نەگىزدەگى ءارتۇرلى قيتۇرقى «كونتسەپتسيالار» مەن جۇرتتى ىشىنەن ءىرىتىپ-شىرىتۋگە باعىتتالعان ساياسي تەحنولوگيالار ۇلتتىڭ تابيعاتىن تەرىس باعىتتا وزگەرتۋدە «اجەپتاۋىر ناتيجەگە» قول جەتكىزىپ ۇلگەردى.

تاربيە • 30 قىركۇيەك, 2025

ەلىمىزدە 314 مىڭ بالا تەگىن ۇيىرمەلەرگە قاتىسىپ ءجۇر

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2025 جىلدان باستاپ قازاقستاندا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ۆاۋچەرلىك قارجىلاندىرۋ جۇيەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.

تاربيە • 27 مامىر, 2025

بالانى كىم تاربيەلەيدى؟

بالا تاربيەلەۋ – الىمساقتان بەرى ادام ومىرىندەگى ەڭ ماڭىزدى ءىس. بالا تاربيەسى ءۇشىن باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزداماعان اتا-انا كەمدە-كەم شىعار. ال وسى تاربيەنىڭ وزەگىندە اسىل ءۇمىتتىڭ, جارقىن بولاشاققا دەگەن ۇمتىلىستىڭ نەگىزى جاتىر. ۇلتىمىز ەجەلدەن ۇرپاق باۋلۋ ىسىنە باسا نازار اۋدارعان. قاداۋ-قاداۋ عاسىرلاردان بەرگى جيناعان تاجىريبەلەر مەن ۇلتتىق سالت-سانا, حالىقتىق ءداستۇردىڭ وزىعى دا سول بالا تاربيەسىنە جۇمسالعانى راس.

تاربيە • 26 ءساۋىر, 2025

تابيعاتتى ايالاۋ بالاباقشادان باستالادى

ەكولوگيالىق مادەنيەت, قورشاعان ورتاعا جاناشىرلىق – تاربيەدەن. تابيعاتتى ايالاپ, قىزعىشتاي قورۋدى بالالار بالاباقشادان تۇيسىنسە, كەلەشەكتە جادىنان شىعارمايدى. «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا ىسكە اسىپ جاتقان «جاسىل بالاباقشا» جوباسىنىڭ ماقسات-مۇراتى وسى تۇسىنىكپەن ۇندەسەدى.

تاربيە • 16 ءساۋىر, 2025

تابيعاتتىڭ كىشكەنتاي جاناشىرى

اتىراۋدا تۇراتىن 3 جاسار دىنمۇحاممەد جۇماجاننىڭ شاشىل­­عان قوقىس جيناعانى بەينەلەنگەن ۆيدەو الەۋمەتتىك جەلى­دە جاريالانىپ, كوپشىلىكتى سۇيسىندىرگەن ەدى. پرەزيدەنت بالا­قايعا قورشاعان ورتاعا جاناشىرلىعى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.

تاربيە • 04 ءساۋىر, 2025

باقىلاۋسىز بالا جاماندىققا ۇرىنادى

جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ, تۇنگى ۋاقىتتا كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, ىشىمدىك پەن باسقا دا قوعامعا قايشى ارەكەتتەردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى, «جاستار رۋحى» جق بەلسەندىلەرى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە تۇنگى رەيدكە شىقتى.