سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
جاس بۋىنعا ەكولوگيا تاقىرىبىندا ءبىلىم بەرىپ, ساناسىنا ىزگىلىكتىڭ ءدانىن سەبۋگە بۇكىل الەم قۇلشىنىپ وتىر. قالالار كوبەيىپ, ينفراقۇرىلىم مەن ءوندىرىس دامىعان سايىن ەكولوگيالىق ماسەلەلەر قيىنداپ بارادى. جاھاندىق جىلىنۋ, تابيعي رەسۋرستاردىڭ سارقىلۋىنا دا بەيجاي قاراۋعا بولمايدى. بۇگىنگى بوبەكتەر ەسەيگەندە قاي سالادا ەڭبەك ەتسە دە, تابيعاتتى ايالاۋ كەرەگىن ۇمىتپاعانى ءجون. «جاسىل بالاباقشا» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – وسى. بۇگىنگە دەيىن ەلدەگى 80 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەكەمەسى «جاسىل بالاباقشا» جوباسىنا قوسىلىپتى. جوبا اياسىندا شامامەن 20 مىڭنان اسا بالدىرعان وسىمدىكتەردى تاربيەشىلەرمەن بىرگە كۇتىپ-باپتايدى. وسىمدىكتەرمەن, جانۋارلار الەمىمەن تانىسادى. بالاباقشا اۋلاسىنا گۇلدەردىڭ, كوكونىستەر, جەمىس-جيدەكتىڭ نەبىر ءتۇرىن وتىرعىزادى. سونداي-اق بالالار قالدىقتى سۇرىپتاۋدى ۇيرەنەدى. سۋدى, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءتيىمدى پايدالانۋ تۋرالى تۇسىنىك قالىپتاستىرادى. وسىلايشا, بالدىرعاندار ەكولوگيالىق مادەنيەتتىڭ العاشقى داعدىلارىن ۇيرەنەدى. كورىنگەن جەرگە كۇل-قوقىس تاستاماي, قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋدىڭ قادىر-قاسيەتىن بالا جاستان ءبىلىپ وسەدى. تانىم كوكجيەگى كەڭەيەدى.
جوبانىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – بالالار تەك تەوريالىق بىلىممەن شەكتەلمەيدى. تابيعات اياسىندا ەكولوگيا تاقىرىبىنا قاتىستى ويىن وينايدى. باقشا وسىمدىكتەرىن ەگۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرەدى. ەككەن ءداننىڭ قىلتيىپ كوتەرىلگەنىن, كوگەرگەنىن, كەيىن پىسكەنىن ءبارىن-ءبارىن باقىلايدى. بۇل تاجىريبە بالانىڭ ەڭبەككە قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ, جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا سەپتەسەدى. وسىنداي ءساتتى مىسالدىڭ ءبىرىن تاراز قالاسىنداعى مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم كورسەتىپ وتىر. بالاباقشانىڭ شاعىن جىلىجايىندا بالالار قۇلپىناي وسىرگەن. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بالالاردى ەرتە دامىتۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ماريا ەرمانوۆانىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ءتاسىل بالالاردىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن ەرتە قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسەدى.
– جوبانىڭ بالا بولاشاعىنا پايداسى كول-كوسىر. بالالار تابيعاتتى قورعاۋدىڭ ماڭىزىن ۇعىپ, قورشاعان ورتاعا جاناشىر بولىپ جەتىلەدى. وسىمدىكتەردەن بولەك, قۇستارعا, جاندىكتەرگە قامقورلىق تانىتۋدى ۇيرەنەدى, – دەيدى م.ەرمانوۆا.
بالانىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋمەن قاتار دامۋىنا كومەكتەسەتىن جوبانى ەلدەگى باسقا دا بالاباقشالار قولداپ, قاتار تولىعىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر. ويتكەنى مۇنداي بالاباقشالاردىڭ تاجىريبەسى الەمدە وڭ ناتيجە بەرىپ كەلەدى.
