پىكىرلەر .
اقىل-وي يەلەرىنەن كوز جازىپ قالمايىق
مىنا دۇنيەنى قۇلپىرتاتىن دا, قۇبىلتاتىن دا, جاڭارتاتىن دا, جاسارتاتىن دا, بارىڭدى جەتىلدىرەتىن دە, ورىنداسام دەگەن ماقساتىڭا جەتكىزەتىن دە – ءبىر عاسىر بۇرىن ۇلت ۇستازى ا.بايتۇرسىن ۇلى ايتىپ كەتكەن ءبىلىم جارىسى. سول جارىستا, ياعني اقىل-ويدىڭ سامعاۋىندا قاناتىڭدى تالدىرمايتىن, اۋىرىڭدى جەڭىلدەتەتىن – ءبىلىم مەن عىلىم. وسى اقيقات جولىندا ەل ءبىلىمىن قايتسەك جاقسارتامىز, عىلىمىن قالاي ورىستەتەمىز دەگەن ۇلى ۇعىمدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «اقىل تابىلماي, ەشتەڭە تابىلمايدى. وي جەتىلمەي تۇرىپ, ار-نامىس شىڭدالمايدى. ار-نامىسسىز ازامات, وزگەلەردىڭ كوسەگەسى تۇگىلى, ءوزىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتە المايدى. ونسىز ۇلتتىق سانا مەن ۇلتتىق نامىس تا تۇل», دەپ ازاتتىق العاننان بەرى ايتىپ كەلەدى.
12 اقپان, 2018
جۇرت بولىپ جۇمىلۋدىڭ, ۇلت بولىپ ۇيىسۋدىڭ ۇلگىسىنە بابالاردان قالعان سوزدەردى ەستىپ, ونەگەلى جازبالاردان وقىپ وتىرعاندا كوز جەتكىزەسىڭ. اسىرەسە, قازاقتىڭ ءتورت قۇبىلاسىن تۇگەندەپ, كەمىن تولتىرىپ, كەتىگىن بىتەپ وتىرعان, ءبىر انانىڭ, ءبىر اكەنىڭ تەتە ۇلىڭداي ءۇش ءبيدىڭ ونەگەسىن تۋ ەتىپ توبەڭە كوتەرسەڭ, كوكەيىڭە شىراق ەتىپ جاعىپ جۇرسەڭ, الدىڭعىنىڭ اقىل-پاراساتىن قارىننىڭ قامى دەمەي, كوڭىلىڭنەن كەتىرمەي, قاراۋىلداي باعا بىلسەڭ – بەرەكە بىرلىك سالتانات قۇرىپ, ۇتىلمايدى ەكەنسىڭ.
05 اقپان, 2018
اعىلشىن تىلىندە ساباق بەرەتىن مامان تاپشى
ء«وز تىلىمىزبەن ءومىر سۇرەيىك. بۇدان ارتىق قالاي ايتۋعا بولادى» دەگەن ەلباسى ن.نازارباەۆ مەملەكەتتىڭ دامۋ جولىندا «كەشە بولماعانىڭ بۇگىن بولۋى مۇمكىن, بۇگىن بولماعاننىڭ ەرتەڭ بولۋى مۇمكىن – انا تىلىنە ءمان بەرمەۋشىلىكتىڭ, ونى قۇرمەتتەمەۋدىڭ ورنى تولماس ولقىلىقتارعا سوقتىراتىنى ءسوزسىز», دەپ ءومىر وزگەرىستەرىنە قاراي ۇلت ءتىلىن قالاي دا ساقتاپ قالۋدى جۇكتەگەنى بەلگىلى.
30 قاڭتار, 2018
ءبىز قازىر ۇلت بولۋ, ماڭگىلىك ەل بولۋ جولىندا كەلەمىز. بۇل بابالار باعىتتاعان, بۇگىنگىلەر اق-ادال جالعاساق دەگەن ۇلى نيەتتەن تۋىنداپ وتىر. الەمدىك قاربالاستا ءوز بەت-بەينەمىزبەن سالعان سارا جولىمىز داڭعىلعا اينالۋ ۇستىندە. ەڭ باستىسى, وسى جولدا ۇلتتىق ۇردىسىمىزبەن جۇرسەك, جۇتىلۋ مەن تۇتىلۋدان الىس بولارىمىز اقيقات.
23 قاڭتار, 2018
اناۋ عاسىردىڭ باسىندا ناعىز ۇلت جازۋشىسى, بەيىمبەت مايلين «گۇلدەنسە اۋىل – گۇلدەنەمىز ءبارىمىز, اۋىل دەنە, ءبىز – قوزعاتار جانىمىز. كەل, ەڭبەكشى, قول ۇستاسىپ ءبىر تۋعا, جينالايىق قالماي جاسى, كارىمىز!», دەپ اۋىلدى كوركەيتۋگە ەلدى شاقىرعانى الدىڭعى تولقىننىڭ ەسىندە بولسا كەرەك. سول ۇلگى قازىر دە كۇن تارتىبىنە شىقتى.
01 قاڭتار, 2018
دارىن – تاعدىردىڭ سىيى. ۇستاي الساڭ قۇستاي ۇشاسىڭ, ۇستاي الماساڭ مۇرتتاي ۇشاسىڭ. ۇستاي العاننىڭ قارىمى زور. باعى بيىك. زاتىنا قاراي اتى, ەڭبەگىنە قاراي ونبەگى تەلەگەي تەڭىز. ۇستاي الماعاننىڭ ۇسقىنى كىرمەيدى. قادامى ىلگەرى جۇرمەيدى. قانشا جەتەكتەگەنمەن, قامقورلىق كورسەتكەن كەرى كەتىپ, كۇندەردىڭ كۇنىندە كۇلكىگە اينالىپ, كولدەنەڭ «كەرمەگە» ۇرىنا بەرەدى. مۇنى ءومىر ساباعىنا كوز جىبەرگەندە كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز.
14 جەلتوقسان, 2017
وسى كۇندەرى جۇرتتىڭ اراسىندا «كوزكورگەندەر, وزگەرمەڭدەر» دەگەن تىركەس ايتىلىپ ءجۇر. ءسوزى جەڭىلدەۋ ەستىلگەنمەن, استارىنداعى بوياۋى بەس باتپان. بۇگىنگىدەي قيىر-شيىرى سان ءتۇرلى ۋاقىتتىڭ كۇنگەيى مەن كولەڭكەسى ارباسىپ تۇرعاندا, ويلانتپاي قويمايدى.
15 قاراشا, 2017
سىلبىر كوكتەم مەن قارا كۇزدە تۇماۋ ۇدەپ, ەسكى سىرقات سىرقىراماي قويمايدى. ەمحاناعا باراسىڭ, جالتاقتاپ دارىگەرگە جاعدايىڭدى ايتاسىڭ. ول وتىرا قالىپ قاعاز تولتىرادى. سۋىرتپاقتاپ اڭگىمەگە تارتساڭ, تەكسەرە كەلگەندەر جازعانىنا قاراپ ەڭبەگىن باعالايتىن كورىنەدى. بۇل باياعى قۇتىلا الماي كەلە جاتقان قاعازباستىلىقتىڭ كەسىرى بولسا كەرەك. ول ءۇشىن دارىگەرلەردى كىنالاۋ ارتىق. ىستەن بۇرىن, قاعازعا سەنگەن كەزدە قاعازدىڭ ءرولى جوعارى بولعانى اقيقات.
10 قاراشا, 2017
بالا دا بالاپان سەكىلدى. باۋلي الساڭ باعىن اشاسىڭ, باۋلي الماساڭ ءوز بالاڭنان ءوزىڭ قاشاسىڭ.
03 قاراشا, 2017
دانىشپان اباي «وتىز التىنشى ءسوزىنىڭ» باستاۋىندا: «پايعامبارىمىز سالالاھۋ ھالايھي ءۋاسالامنىڭ (قۇدايدىڭ راقىمەتى جاۋعىر) حاديس شاريفىندە (پايعامبار تۋرالى اڭگىمەلەر) ايتىپتى: «مەن ءلا ءحاياھۇن ءۋا ءلا يمانۋن ءلاھۋ» دەپ, ياعني كىمنىڭ ۇياتى جوق بولسا, ونىڭ يمانى دا جوق, دەگەن. ءبىزدىڭ قازاقتىڭ ءوزىنىڭ ماقالى دا بار: «ۇيات كىمدە بولسا, يمان سوندا» دەگەن. ەندى بۇل سوزدەن ءبىلىندى, ۇيات, ءوزى يماننىڭ ءبىر مۇشەسى ەكەن», دەپتى. شىنىندا, ۇيات كەتكەن جەردە يمان بولمايتىنى انىق. يمانسىزدان يبالىق كۇتۋ جونسىزدىك.
25 قازان, 2017
ءبىر زاماندارى قازاقتىڭ قاتە باسپاۋىنا حالىق تىيىمدارى ولشەۋسىز سەپتىگىن تيگىزگەنى راس. ءتىپتى تۇرمىس-سالت تاربيەسىندە زاڭ ورنىنا ءجۇردى دەسەك تە, قاتەلەسە قويمايمىز. ۇلكەن-كىشى پەندەلىكپەن تەرىس ءسوز ايتىپ, تەرىس قارەكەت جاساعاندا ارتىنان تىيىم ۇعىمدارىن ەسىنە ءتۇسىرىپ وتىراتىن بولعان.
06 قازان, 2017
قازاق ءتىلىنىڭ قادىرىن بىلەيىك
قازاقتىڭ باستاۋ بۇلاقتاي تۇنىق تىلىنە كىم تامسانباعان دەيسىز. اۋەزدىلىگىن انگە تەڭەگەن. «فرانتسۋز ءتىلى ەۋروپاعا قالاي اسەر ەتسە, قازاق ءتىلى تۇركى مادەنيەتىنە ءدال سولاي اسەر ەتكەن», دەپتى ۆ.رادلوۆ.
23 تامىز, 2017
پاتشانىڭ بارىمتاسىنا, كەڭەستىك كەزەڭنىڭ كۇندە قىرىق قۇبىلعان قۋلىعىنا بوي الدىرماي, تۇنىق ويىنا داق تۇسىرمەي وتكەن ناعىز ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحان: «ءتىرى بولسام, قازاققا قىزمەت قىلماي قويمايمىن. ۇلتىنا, جۇرتىنا قىزمەت ەتۋ − بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن», دەپ ەدى. شىنىندا, ول كەزدە ءبىلىم كەم, مىنەز مىقتى ەدى. قازىر ءبىلىم ۇشان-تەڭىز, ءبىراق ۇلتتىق مىنەز ولقى, الا-قۇلا, ءتىل ءمۇكىس, نامىس پەن ار اقشاعا تاۋەلدى بولىپ بارادى.
18 تامىز, 2017
ءونىم ءوندىرۋشى ۇتىلماۋى كەرەك
تابىس تابۋدىڭ, كۇن كورۋدىڭ جولى سان قىرلى. اللانىڭ اق جولىنان تايماي, ادال ىسپەن اينالىساتىندار دا, قۋلىعىنا قۇرىق بويلامايتىن, ايلا-شارعىسى مول, كەزى كەلسە قىرعيداي قاقشىپ كەتەتىندەر دە اۋىردىڭ استىمەن ءجۇرىپ-اق مال تاۋىپ, ۇرتى مايلاناتىندار دا جوق ەمەس. باي, كەدەي دەمەي وزىنە «كەرەك» بولسا, كۇن مەن ءتۇندى ەلەمەي, بىرەۋدىڭ مۇلكىن قاقشىپ كەتىپ جۇرگەندەر دە, جاياۋ ۇرىلار دا, قاراۋ پەندەلەر دە از كەزدەسپەيتىن بولدى.
14 تامىز, 2017
قازاققا ءتاڭىرىم دالاسىنداي كەڭ تىنىستى ءۇندى دە بەرگەن. ساحارانى ساحنا ەتىپ, اسپانداعى اققۋعا ءۇن قوسىپ ءجۇرىپ, ءۇمىتىن ۇكىلەگەن جۇرتىمىزدىڭ بويىنداعى كەمەلدىك پەن كەمەڭگەرلىكتى ارعى-بەرگى تاريحي كەزەڭدەرگە كوز جىبەرسەڭ, ۇعاسىڭ دا ءتۇسىنەسىڭ.
07 تامىز, 2017
مۇعالىم بەدەلى جانە رەپەتيتورلىق
قازىر مەكتەپ ابىرويى, مۇعالىم بەدەلى تۋرالى كوپ ايتامىز. بۇرىنعى ورتالىقتاندىرىلعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءداۋىر دامۋىنا قاراي ءارتاراپتاندىرىلدى. سونىڭ ءبىرى – اتا-انالاردىڭ قالاۋىنا قاراي ءتۇرلى تاسىلدەر بويىنشا اقشاسىن تولەپ, رەپەتيتور جالداۋ.
26 شىلدە, 2017
ويعا كەمەل, سوزگە بەرەن قازاقتىڭ قادىرى (مىرزا ءالى): «كىسىلىك كىسى تاڭدامايدى. ول قوي باعىپ جۇرگەن قاتارداعى قازاقتان باستاپ, ەل باسقارىپ جۇرگەن ەلەۋلى ازاماتتارعا دەيىن, ءبىر دە بىرەۋىن جاتىرقامايدى. ءيا, جاتىرقامايدى. بىراق ول ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرمايتىن, ادامنىڭ ادامىنا عانا, سونىڭ جۇرەگىنە ۇيا سالاتىن قىمبات قاسيەت... كىسىلىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن پەندەلىك, ءتىپتى, يتتىك حاقىندا دا اڭگىمە ايتۋعا تۋرا كەلەدى», دەيدى.
17 شىلدە, 2017
جۇيەلى جۇمىس جۇيكەنى جۇقارتپايدى
بيىلعى وقۋ جىلى دا اياقتالدى. جىل بويى كوپ ماسەلە كوتەرىلدى. مۇعالىم جايى دا قوزعالدى. وقۋلىقتىڭ وي-قىرى, بارى مەن جوعى تالقىعا ءتۇستى. ونىڭ جۇيەسىز تۇستارى تۋرالى اششى دا, اشىق تا ايتىلىپ جاتتى. ءتىل ءتوڭىرەگىندەگى ءتۇيتكىلدەر دە جان-جاقتى تىلگە تيەك بولدى.
16 ماۋسىم, 2017
ۇرپاق تاعدىرىمەن ويناعان وڭبايدى
ۇلتتىڭ ۇلىلىعى ۇرپاعىنان كورىنەدى. بۇل – الىمساقتان بەلگىلى نارسە. ال سول ۇرپاق تاعدىرىنا بىلىق ارالاسسا, ار بىلعانادى. سودان دا شىعار, ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «بالانى ۇلشا تاربيەلەسەڭ – ۇل بولماقشى. قۇلشا تاربيەلەسەڭ – قۇل بولماقشى», دەپ وسيەت قالدىرىپ كەتكەنى. ءبىز وسى وسيەتتى ورىنداي الدىق پا, الدە ءبارىن زامانعا تەلىپ, تەرىس باسقان اياعىمىزدى, دۇنيەنىڭ ق ۇلى بولۋعا ۇمتىلعان نيەتىمىزدى تۇزەۋگە مۇرشامىز جەتپەي ءجۇر مە؟ بۇل سانامىزداعى اقاۋدان, ۇلتتى ۇلت ەتەتىن مادەني-گەنەتيكالىق كودىمىزدىڭ السىزدىگىنەن, ءتىپتى مۇلدە كەمىپ كەتكەنىنەن بولىپ وتىر ما؟
24 مامىر, 2017
مەملەكەتتىك ءتىلدى بىلمەيتىن ءباسپاسوز حاتشىسى نەگە كەرەك؟
ۇلى تۇران ولكەسىنىڭ ءبۇتىن جەرى 5,5 ملن شارشى كيلومەتر دەسەك, سونىڭ 3 ميلليونىنا يە بولىپ وتىرعان قازاق ەلى قازىر كەمەل شاعىندا. بىلتىر عانا شيرەك عاسىرلىق مەرەكەنى اتاپ وتتىك. بۇل مەرەيىمىزدى ءوسىردى, ابىرويىمىزدى ارتتىردى. تاۋەلسىزدىك بەرگەن, اڭساپ جەتكەن ازاتتىقتىڭ باق پەن باقىتىن تۇسىندىك.
30 ناۋرىز, 2017
