ەكسكليۋزيۆ
قىسقى سپورت • كەشە
كوك مۇزداعى جىلدامدىق: جاستار شورت-ترەككە نەگە قىزىعا باستادى؟
سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە كوك مۇزدا جەلدەي ەسكەن جىلدامدىقتى ساقتاي وتىرىپ, قاۋىپتى بۇرىلىستاردا سۇرىنبەي, قارسىلاستاردى باسىپ وزۋدى كوزدەيتىن شورت-ترەك سپورتىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق ايتارلىقتاي ارتىپ كەلەدى. بۇرىن كوپشىلىككە ەتەنە تانىس بولماعان بۇل قىسقى سپورت ءتۇرى بۇگىندە جاس سپورتشىلاردىڭ تاڭداۋلى باعىتىنا اينالىپ وتىر. بالدىرعانداردىڭ شورت-ترەكپەن تۇراقتى شۇعىلدانۋىنا تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەلەرى مەن حالىقارالىق ارەنادا ەل قۇراماسىنىڭ ءساتتى ونەر كورسەتۋى دە سەبەپ بولاتىنى ءسوزسىز, دەپ جازادى Egemen.kz.
رەفەرەندۋم • 09 ناۋرىز, 2026
رەفەرەندۋم قارساڭىنداعى قوعامدىق كوڭىل كۇي: جاڭا كونستيتۋتسياعا پىكىر قانداي؟
ەلىمىزدە جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قابىلداۋ جونىندەگى رەفەرەندۋم جاقىنداعان سايىن قوعامداعى بەلسەندىلىك تە كۇشەيىپ كەلەدى. سوڭعى جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرى حالىقتىڭ بۇل ماسەلەگە جوعارى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. ساۋالناما دەرەكتەرىنە سايكەس, ەل ازاماتتارىنىڭ باسىم بولىگى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىمەن تانىس جانە رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا نيەتتى. بۇل جاعداي ەلدەگى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ قوعامدىق تالقىلاۋدان تىس قالماعانىن اڭعارتادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
اتا زاڭ • 09 ناۋرىز, 2026
جاڭا كونستيتۋتسيا بيلىك تەڭگەرىمى مەن ادام قۇقىقتارىن نىعايتادى
كونستيتۋتسيا كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ قۇقىقتىق ىرگەتاسى عانا ەمەس, قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ەڭ جوعارعى كەلىسىم. ول مەملەكەتتىڭ قانداي قاعيداتتارعا سۇيەنەتىنىن, بيلىك پەن ازاماتتىڭ قارىم-قاتىناسى قانداي ولشەممەن رەتتەلەتىنىن ايقىندايدى. ەلىمىزدە 2022 جىلدان باستالعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار وسى قاتىناستاردى قايتا قاراۋعا باعىتتالدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى سول وزگەرىستەردىڭ جالعاسى رەتىندە قابىلدانىپ وتىر.
قوعام • 08 ناۋرىز, 2026
8-ناۋرىز – ايەل تاعدىرى تۋرالى ويلاناتىن كۇن
ۇلتتىق ستاتيستيكا دەرەگىنشە, بۇگىندە ەلىمىزدە 10,4 ملن ايەل تۇرادى. بۇل جالپى حالقىمىزدىڭ 51,1%-ىن قۇرايدى. سونداي-اق سان دەرەك قازاقستاندىق قىز-كەلىنشەكتەردىڭ 48%-ى مەيىرىم مەن ماماندىقتى, ىسكەرلىك پەن ىزەتتى تەڭ ۇستاپ جۇرگەندەر ساناتىندا ەكەنىن جاريالادى. اسىلىندا ارۋلار قوعامنىڭ كەتىگىنە كىرپىش بولىپ قالانىپ, ەل قامى ءۇشىن ەرلەرمەن تەڭ تەر توگىپ ءجۇر. نازىك ايەلدەر ءۇشىن ماماندىقتىڭ شەكاراسى جوق. ءسوزىمىزدى سانالى عۇمىرىنىڭ 20 جىلىن قۇقىق قورعاۋ سالاسىنا ارناعان رابيعا ەركەبايقىزى ايعاقتاي تۇسەدى. بۇگىندە ول استانا قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ وتباسىلىق تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەس بولىمشە باستىعى لاۋازمىن اتقارىپ ءجۇر, دەپ جازادى Egemen.kz.
تۇلعا • 08 ناۋرىز, 2026
قۇرمەتكە بولەنگەن انا: ءلاززات تايمىرقىزىنىڭ تاعىلىمعا تولى عۇمىرى
8 ناۋرىز – ايەل-انانىڭ قادىرى مەن قوعامداعى ءرولىن ايرىقشا ايشىقتايتىن مەرەكە. وسىنداي مەرەيلى كۇن قارساڭىندا ەل ىسىنە بەلسەنە ارالاسىپ, قوعامدىق جاۋاپكەرشىلىكتى نازىك بولمىسىمەن ۇيلەستىرە بىلگەن تۇلعالار ەسكە تۇسەدى. سولاردىڭ ءبىرى – ءلاززات تايمىرقىزى قوجاحمەتوۆا. ونىڭ ءومىر جولى ءبىر عانا سالامەن شەكتەلمەيدى. جۋرناليستيكا, ۇستازدىق, قوعامدىق قىزمەت, مەملەكەتتىك باسقارۋ, دەپۋتاتتىق مىندەت, ۇلتتىق دەڭگەيدەگى كەڭەستەر مەن كوميسسيالار – مۇنىڭ ءبارى ونىڭ تاعدىرىندا توعىسقان. ءلاززات تايمىرقىزىنىڭ ەڭبەك جولىنا ۇڭىلگەندە ەڭ الدىمەن انا جۇرەگىن, ازاماتتىق ۇستانىمىن جانە قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن اڭعاراسىز. ونىڭ ونەگەلى ءومىرى – قازىرگى قازاق ايەلىنىڭ جاڭا بەينەسىن ايقىندايتىن تاعىلىمدى ۇلگى.
تۇلعا • 05 ناۋرىز, 2026
ءاليحان بوكەيحان نەمەسە باقسىلار قورىققان بالا
شىڭعىس قاعاننىڭ دۇنيەگە قان شەڭگەلدەپ تۋعانىنداي ۇلى مىندەت ارتىلعان تۇلعالار شاراناسىنان بەلگىلى بولادى. قۇداي ونداي جانداردى ايرىقشا نىشانمەن جاراتادى دەسەدى. الاش رۋحىنىڭ قۇلابىزى ءاليحان بوكەيحان دا ق ۇلىن كەزىنەن قىدىر دارىعان قاسيەتتى جان. تۋعان ەلىنىڭ ساياسي تۇتاستىعى مەن بەكەمدىگى ءۇشىن ايانباي كۇرەسكەن فەنومەن تۇلعانىڭ بالالىق شاعى دا باسقالاردان مۇلدە باسقاشا وتكەن.
تاريح • 05 ناۋرىز, 2026
«سۋساعاننىڭ تۇسىنە سۋ كىرەدى»: ءاليحان بوكەيحانوۆ قازاق قوعامىنىڭ ساياسي بەينەسىن قالاي سيپاتتادى؟
بۇگىن قازاق حالقىنىڭ كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, عالىم, پۋبليتسيست, ۇلت ازاتتىعى جولىنداعى كۇرەستىڭ كوشباسشىسى ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولىپ وتىر. حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق حالقى ءۇشىن كۇردەلى ءارى شەشۋشى كەزەڭدە ەلدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن كۇرەسكەن تۇلعا ءوز ەڭبەكتەرىندە حالىقتىڭ ساياسي قۇقىقتارى, جەر ماسەلەسى, ۇلتتىق تەڭدىك تۋرالى باتىل پىكىرلەر ايتتى. ماقالالارىندا پاتشالىق بيلىكتىڭ وتارشىل ساياساتىن سىناپ, قازاق حالقىنىڭ مۇددەسىن قورعادى. بوكەيحانوۆتىڭ قازاق قوعامىنىڭ ساياسي جاعدايىن اشىپ كورسەتەتىن ماڭىزدى پۋبليتسيستيكالىق ەڭبەگىنىڭ ءبىرى − «قازاق» گازەتىنىڭ 1913 جىلعى 30 قاراشاداعى سانىندا جاريالانعان «سۋساعاننىڭ تۇسىنە سۋ كىرەدى» ماقالاسى.
سپورت • 04 ناۋرىز, 2026
مۇز ايدىنىنداعى جاڭا ءۇمىت: مانەرلەپ سىرعاناۋشى دياس جيرەنباەۆ تۋرالى نە بىلەمىز؟
24-29 ناۋرىز ارالىعىندا چەحيانىڭ پراگا قالاسىندا مانەرلەپ سىرعاناۋدان وليمپيادادان كەيىنگى ماڭىزدى باسەكە – الەم چەمپيوناتى وتەدى. جاھاننىڭ ەڭ ۇزدىك مانەرلەپ سىرعاناۋشىلارى تارتىسقا تۇسەتىن ءدۇبىرلى دودادا قازاقستان اتىنان ەرلەر اراسىنداعى جەكەلەي سىندا – دياس جيرەنباەۆ, ايەلدەر اراسىندا يتاليادا وتكەن ححV قىسقى وليمپيادادا ۇزدىك وندىققا ەنگەن – سوفيا سامودەلكينا ونەر كورسەتەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 02 ناۋرىز, 2026
سۋرروگات انا بولۋ – ماماندىق پا, ماجبۇرلىك پە؟
ەلىمىزدە سۋرروگات انا قىزمەتى زاڭمەن رەتتەلگەن. وسىدان 10-15 جىل بۇرىن قازاق قوعامى بۇل قىزمەت تۇرىنە توسىرقاي قارايتىن بولسا, قازىر ءسابي سۇيۋگە زار بولىپ جۇرگەن ەرلى-زايىپتىلار ءۇشىن بىردەن ءبىر مۇمكىندىككە اينالىپ كەلەدى. دەگەنمەن قوعامدا «قۇرساعىن جالعا بەرەتىن» قىز-كەلىنشەكتەردى سىنايتىندار ءالى دە بار. سۋرروگات انا قىزمەتى قالاي جۇزەگە اسادى؟ قىزدار ءۇشىن بۇل ماماندىق پا ماجبۇرلىك پە؟ Egemen.kz ءتىلشىسى وسى ماسەلەگە قاتىستى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ كوردى.
الەم • 02 ناۋرىز, 2026
يران نەگە امەريكالىق جانە يزرايلدىك ۇشاقتاردى اتىپ تۇسىرە المايدى؟
تاياۋ شىعىس ايماعى قارقىندى تۇردە اۋقىمدى ەسكالاتسيا يىرىمىنە تارتىلىپ جاتىر. اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا جاساعان سوققىلارىنان كەيىن تەگەران يزرايل مەن ايماقتاعى امەريكالىق نىساندارعا شابۋىلمەن جاۋاپ بەردى. يراننىڭ جوعارعى كوسەمى اياتوللا الي حامەنەي قازا تاۋىپ, ەلدە 40 كۇندىك ازا تۇتۋ جاريالاندى. Fars اگەنتتىگى ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ دە قازا بولعانىن جانە رەزيدەنتسياسىنىڭ قيراعانىن مالىمدەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
مەرەكە • 01 ناۋرىز, 2026
العىس ايتۋ كۇنى – بىرلىك پەن ريزاشىلىقتىڭ جارقىن كورىنىسى
بۇگىن قازاقستان حالقى العىس ايتۋ كۇنىن اتاپ وتەدى. تاريحقا تاعزىم, تاعدىرعا سابىر, ادامدارعا شىنايى العىس ءبىلدىرۋ كۇنىنىڭ رەسمي بەكىتىلگەنىنە 10 جىل تولىپ وتىر. تىرشىلىك تۇلەيتىن كوكتەم مەزگىلىمەن قاتار كەلگەن مەرەكە العىس ايتۋ – اسىل قاسيەت ەكەنىن مەڭزەيدى. بۇل كۇنى ۇلى دالادا عۇمىر كەشىپ جاتقان قازاقستاندىقتار قازاق حالقىنا, ءبىر-بىرىنە قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە قولتىقتان دەمەپ, دوستىق پەيىل, ىستىق ىقىلاس تانىتقان جۇرتقا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ جاتادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
مەرەكە • 01 ناۋرىز, 2026
وكسانا تارابرينا: قازاق حالقىنىڭ دارحان پەيىلىنە ريزامىز
قايسىبىر ۇلت وكىلىنەن قازاق حالقى جايلى سۇراي قالساڭىز, ەڭ الدىمەن ونىڭ باۋىرمالدىلىعىن, كەڭپەيىلدىلىگىن, قوناقجايلىعىن ەرەكشە اتاپ وتەدى. بۇل – عاسىرلار بويى ءتۇرلى ۇلت پەن ۇلىستى جاتسىنباي, باۋىرىنا باسىپ, سايىن دالاسىنداي كەڭپەيىلىمەن قۇشاق جايا قارسى الا بىلگەن حالقىمىزدىڭ كەڭدىگى مەن كەمەلدىگىنىڭ, دانالىعى مەن دارالىعىنىڭ ايعاعى. جەرىمىزدىڭ كەڭدىگىمەن قاتار پەيىلىمىزدىڭ كەڭدىگى, ىنتىماق پەن تاتۋلىققا نەگىزدەلگەن تىرلىگىمىز – الەمگە ۇلگى بولارلىق قۇندىلىق.العىس ايتۋ كۇنى – وسىنداي اسىل قاسيەتتەردى دارىپتەيتىن, تاعدىر توعىستىرعان ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ قازاق حالقىنا دەگەن ريزاشىلىعىن بىلدىرەتىن ەرەكشە مەرەكە.
مەرەكە • 01 ناۋرىز, 2026
العىس انتولوگياسى: مەرەكە ءمانى نەدە؟
ءبىزدىڭ ەل كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىن العىس ايتۋدان باستايدى. قيىن-قىستاۋ زاماندا قولتىعىنا سۇيەۋ, كوڭىلىنە دەمەۋ بولعانى ءۇشىن قازاق حالقىنا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. ۋاقىت وتە كەلە مەرەيلى مەرەكە رۋحاني سيپات الىپ, ادامدار اتا-اناسى, ۇستازدارى, دوستارى سەكىلدى جاقىن-جۋىق جاندارىنا العىس ايتاتىن بولدى. قىزىق, ءبىر-اق اۋىز ءسوزدىڭ كوڭىلگە كوكتەم سىيلايتىن قانداي سيقىرى بار؟ راسىندا بۇل تەرەڭ تاقىرىپ. ەندەشە العىس ايتۋ قۇبىلىسىنىڭ پالساپالىق, پسيحولوگيالىق نەگىزدەرىنە توقتالىپ, ونىڭ ۇرپاق ساناسىندا جاڭاشا تۇردە قالاي جاڭعىرعانىن زەردەلەپ كورەيىك.
قوعام • 27 اقپان, 2026
جۇمىسسىزدىق بويىنشا تولەم قالاي تاعايىندالادى؟
جۇمىستان ايىرىلىپ, جالاقىدان قاعىلعان ساتتە بىردەن قارجىسىز قالدىم دەپ قاپالانباڭىز. ەگەر رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەپ, اي سايىن مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قارجى اۋدارىپ وتىرعان بولساڭىز, مەملەكەت سۇرانىسىڭىزعا ساي بوس جۇمىس ورنىن ۇسىنادى. ەكى تاراپتىڭ تالاپ-تىلەگى ۇشتاسپاعان جاعدايدا جۇمىسسىزدىق جاردەماقىسىن الۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. دەسە دە الەۋمەتتىك تولەمدى الۋدىڭ وزىندىك تالاپتارى بار. ەندەشە, جۇمىسسىزدىق جاردەماقىسىن الۋ شارتتارىمەن تانىس بولىڭىز, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 27 اقپان, 2026
اناسىن ىزدەگەن پانچ: كىشكەنتاي مايمىل جەر بەتىن قالاي مەيىرىمگە بولەدى؟
جۇمساق ويىنشىقتىڭ باۋىرىنا تىعىلعان كىشكەنە مايمىل كوپشىلىك كوڭىلىن ەلجىرەتتى. ونىڭ ەسىمى – پانچ. بىلتىر عانا دۇنيەگە كەلگەن. بىراق ەنەسى تۋا سالا ودان باس تارتقان. بالاسىن سىرتقا تەۋىپ, جەرىپ كەتكەن. قازىر ۇلكەن ماكاكالار اراسىندا قورعانسىز قالعان پانچ ويىنشىق «اناسىن» جانىنان تاستامايدى. ادام تاعدىرىنا سونشا ۇقساس بۇل جاعدايدى جانۋارلار پسيحولوگياسى ارقىلى زەردەلەپ كوردىك.
ادەبيەت • 26 اقپان, 2026
ەزوپ تىلىنە جاڭا كوزقاراس: مىسال جانرى قايدا كەتتى؟
اقيقات – بارىنە بىردەي جاعاتىن نارسە ەمەس. سوندىقتان ونى تۇسپالداپ ونەر ارقىلى جەتكىزىپ وتىرعان. ادەبيەت الىمدەرى مۇنى «ەزوپتىڭ ءتىلى» دەپ ايدارلاعان. قازاقتىڭ قارا تىلىمەن ايتساق, استارلاپ ايتۋ. كونە گرەكيادا ءومىر كەشكەن الگى ەزوپ ادامداردىڭ مىنەز كەسەلدەرىن حايۋاناتتاردىڭ حارەكەتتەرى ارقىلى اجۋالاعان. نەگە تىكە ايتپاعان؟ ايتا المايدى. شۇنكي, ول – قۇل, ونىڭ ۇستىنە ءتىلى – مۇكىس. سوندىقتان ايتاتىن ءسوزىن الىستان وراعىتىپ, مىسالمەن جەتكىزەدى. كەيدە وسىنداي «كەدەرگىلەر» ونەردى وتكىرلەي تۇسەدى, جاڭا فورما ىزدەۋگە ماجبۇرلەيدى. تۋرا ايتىلعان شىندىق تەز توزادى, ال استارمەن ايتىلعان وي ۋاقىتپەن بىرگە ءجۇرىپ, ءار داۋىردە قايتا پايىمدالادى. ەزوپ مىسالدارىنىڭ ومىرشەڭ بولاتىنى سوندىقتان. ونداعى اڭ مەن قۇس سول زامانداعى ادامداردىڭ عانا ەمەس, ءسىز بەن ءبىزدىڭ قازىرگى بەت-بەينەمىزدى دە ءدال تانىتادى. الايدا ساتيرانىڭ وسىناۋ جاۋىنگەر جانرى بۇگىنگى ادەبيەتتە لايىقتى كورىنىس تاپپاي ءجۇر.
ءدىن • 26 اقپان, 2026
ناماز وقىماسا, ورازا قابىل بولا ما؟
بۇقار جىراۋدىڭ «تىلەك» تولعاۋىندا ناماز قۇلشىلىعىنا ەرەكشە ماڭىز بەرىلەدى. بەس نامازدىڭ بىرەۋى دە قازا بولماۋى – كومەكەي اۋليەنىڭ بەسىنشى تىلەگى. مۇقىم مۇسىلمان مىللەتى بۇل قۇلشىلىقتى قۇدايدىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيدى. بىراق ەل ىشىندەگى كەي ازاماتتار, كوپشىلىگى دەسترۋكتيۆتى باعىتتاعى ءدىني توپ وكىلدەرى ناماز وقىماعان ادامنىڭ ەشبىر قۇلشىلىعى قابىل ەمەس دەپ وسپادار وي تاراتادى. قاراپايىم حالىقتىڭ كوڭىلىنە كۇدىك تۇسپەسىن دەپ, ءمۇفتياتتىڭ ءپاتۋا ءبولىمىنىڭ پىكىرىن بىلدىك, دەپ جازادى Egemen.kz.
بالالار • 26 اقپان, 2026
ورازا جانە بالا دەنساۋلىعى: اتا-انا نەنى ەسكەرۋى كەرەك؟
رامازان ايى كەلىسىمەن مۇسىلمان قاۋىمى ورازا ۇستاۋعا اسىعادى. ءوز اتا-اناسىنا ەلىكتەپ وسەتىن بالا دا بۇل رەتتە ورازا ۇستاعىسى كەلىپ جاتادى. مۇندايدا اتا-انا قايتپەك كەرەك؟ بالالارعا ورازا ۇستاۋ مىندەت پە؟ ەندى عانا ءوسىپ كەلە جاتقان شاقتا بالانى تاماقتان شەكتەۋ ونىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەر ەتە مە؟ بۇل سۇراقتاردىڭ جاۋابىن مامانداردان سۇراپ كوردىك, دەپ جازادى Egemen.kz.
بالالار • 26 اقپان, 2026
تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندە بالالاردىڭ كوزىن قالاي قورعاۋعا بولادى؟
قازىرگى زاماندا گادجەتتەر ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. سمارتفوندار, پلانشەتتەر, كومپيۋتەرلەر وقۋ, جۇمىس جانە دەمالىس ءۇشىن پايدالانىلادى. الايدا ساندىق قۇرىلعىلاردى شامادان تىس نەمەسە دۇرىس پايدالانباۋ تەك كورۋ قابىلەتىنە عانا ەمەس, جالپى دامۋعا دا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى وفتالمولوگ دارىگەر ايبەك ەرعالي Egemen.kz تىلشىسىنە ايتىپ بەردى.
قوعام • 25 اقپان, 2026
ەرىكسىز نەكە مەن ەرتە ءولىم: نەلىكتەن قازاق قىزدارىنىڭ قۇقىعى قورعالماي جاتىر؟
ەلىمىزدە ايەلدەر مەن جاس قىزداردىڭ ەرلەردىڭ قولىنان قازا تابۋى جيىلەدى. بۇرىن جەكە وتباسىنىڭ عانا ماسەلەسى دەپ قارالعان تۇرمىستىق جانجال قازىر تەرەڭ الەۋمەتتىك, پسيحولوگيالىق جانە قۇقىقتىق سەبەپتەرى بار جۇيەلى پروبلەماعا اينالدى. ءداستۇردى سىلتاۋراتىپ قىزداردى ەركىنەن تىس الىپ قاشۋ دا تىيىلار ەمەس. جىگىتتەر نەگە اگرەسسورعا اينالىپ بارادى؟ نازىك جاندىلاردى قانداي زاڭدار قورعاي الادى؟ Egemen.kz ءتىلشىسى وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كوردى.
قىسقى سپورت • 25 اقپان, 2026
نادەجدا پارەتسكايا داۋى: ءبىزدىڭ تورەشى شايدوروۆ پەن سامودەلكينانىڭ ونەرىن ادەيى تومەن باعالادى ما؟
يتاليانىڭ قوس قالاسىندا وتكەن ميلان-كورتينا-2026 وليمپياداسى مارەسىنە جەتكەنمەن, تورتجىلدىق تارتىسىنا قاتىستى تالقى مەن پىكىر قايشىلىعى تولاستاماي تۇر. سونداي تالاستىڭ ءبىرى وليمپيادا باعدارلاماسىندا مانەرلەپ سىرعاناۋ بويىنشا قازىلىق ەتكەن نادەجدا پارەتسكايانىڭ شەشىمدەرى اينالاسىندا تۋدى. كەيىنگى كۇندەرى الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى «قازاقستان مانەرلەپ سىرعاناۋ وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ الماتى فيليالىن باسقاراتىن ماماندى ءدۇبىرلى دودادا رەسەيلىك سپورتشىعا بۇيرەگى بۇرىپ تۇردى دەپ ايىپتاپ جاتىر. جەلىدە جەلدەي ەسكەن جازبا اۆتورلارىنىڭ پىكىرىنشە, نادەجدا پارەتسكايا ءتورت اينالىمدى سەكىرۋدە سۇرىنگەن رەسەي وكىلى ادەليا پەتروسيانعا نەگىزسىز جوعارى بالل قويىپ, وتانداستارىمىز سوفيا سومادەلكينا مەن ميحايل شايدوروۆتىڭ ونەرىن لايىقتى باعالاماعان, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 24 اقپان, 2026
بيلەت بار, ورىن جوق: وۆەربۋكينگ كەزىندە جولاۋشى نەنى ءبىلۋى ءتيىس؟
اۋە بيلەتىن قولىنا ۇستاپ, ساپارعا ساقاداي ساي وتىرعان جولاۋشىنىڭ ۇشاققا وتىرعىزىلماي قالۋ وقيعاسى سوڭعى جىلدارى جيىلەدى. مۇنىڭ استارىندا وۆەربۋكينگ دەپ اتالاتىن تاجىريبە تۇر. الەمدە كەڭ تاراعان بۇل ءتاسىل ەندى قازاقستاندا دا قۇقىقتىق تۇرعىدان قاتاڭ رەتتەلە باستاعان. وۆەربۋكينگ – نارىق زاڭدىلىعى ما, الدە جولاۋشى قۇقىعىن شەكتەۋ مە؟ وۆەربۋكينگ جاعدايىندا جولاۋشى نە ىستەۋ كەرەك؟ تاقىرىپتى تارقاتىپ كورەيىك...
اسكەر • 24 اقپان, 2026
قاشىقتان بارلاۋ, جاۋىنگەر قاۋىپسىزدىگى: زاماناۋي اسكەري تەحنيكانى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزى قانداي؟
Cوڭعى جىلدارى اسكەري سالادا ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتىن (درون) باسقارۋ ماشىعىنىڭ ماڭىزى ايرىقشا ارتىپ كەلەدى. قاشىقتان بارلاۋ, اقپارات جيناۋ, جاۋىنگەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تاكتيكالىق يكەمدىلىك تۇرعىسىنان درونداردى باسقارۋدى ۇيرەنۋ ستراتەگيالىق مۇمكىندىكتەردى دە كەڭەيتەدى. زاماناۋي شەشىمدەردى شەبەر مەڭگەرۋ مەن تاجىريبە تولىستىرۋ ماقساتىندا 19-20 اقپان كۇندەرى ەلوردادا اسكەريلەر اراسىندا AITU KazRoboDrone 3.0 حالىقارالىق درون-رەيسينگ جانە اۆيامودەلدەۋ جارىسى ۇيىمداستىرىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
تەحنولوگيا • 24 اقپان, 2026
TikTok داۋىرىندەگى جۋرناليستيكا: قىسقا ۆيدەو قوعامعا نە بەرىپ جاتىر؟
اقپارات تۇتىنۋ مادەنيەتى سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي وزگەردى. قازىرگى اۋديتوريا ۇزاق ماتىننەن گورى, قىسقا ءارى ۆيزۋالدى فورماتقا باسىمدىق بەرەدى. وسى تۇرعىدان العاندا TikTok پلاتفورماسى تەك ويىن-ساۋىق قۇرالى ەمەس, قوعامدىق پىكىر قالىپتاستىراتىن, جاڭالىق تاراتاتىن ماڭىزدى مەدياكەڭىستىككە اينالدى. بۇل ءۇردىس جۋرناليستيكا سالاسىنا دا جاڭا تالاپتار قويىپ وتىر.
قىسقى سپورت • 23 اقپان, 2026
قازاقستان قۇراماسىنىڭ قىسقى وليمپياداداعى جولى: جىلدار مەن ناتيجەلەر
اقپان ايىنىڭ 6-22 ارالىعىندا الەمنىڭ 94 ەلىنەن 2 917 سپورتشىسى جارىس جولىنا شىققان ءدۇبىرلى دودا – ميلان جانە كورتينا-2026 قىسقى وليمپيادا ويىندارى ءوتتى. كۇنى كەشە مارەسىنە جەتكەن تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەسى قازاقستان اتلەتتەرى ءۇشىن قىسقى وليمپيادا تاريحىنداعى ەكىنشى ۇزدىك كورسەتكىش رەتىندە تىركەلدى. ناقتىلاساق, ەل سپورتشىلارى 1994 جىلى تاۋەلسىز ەل رەتىندە العاش قاتىسقان ليللەحاممەر وليمپياداسىن 12-ورىنمەن اياقتاسا, يتاليانىڭ قوس قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان بيىلعى باسەكە 19-ورىنمەن قورىتىندىلاندى. قازاقستان قۇراماسىنىڭ 2018 جىلعى پحيونچحاننان بەرگى مەدالسىز وتكەن وليمپيادالىق جولىنا مانەرلەپ سىرعاناۋشى ميحايل شايدوروۆ نۇكتە قويدى. تاريح قويناۋىنا بەت العان تاعى ءبىر وليمپيادالىق تسيكلدىڭ اياقتالار تۇسىندا بۇعان دەيىنگى قىسقى سپورت تارتىسىنداعى باعىنعان مەجەلەرگە توقتالامىز, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 23 اقپان, 2026
بالالارىنا ۆاكتسينا سالعىزۋدان باس تارتاتىندار كوبەيدى: سەبەبى نەدە؟
ەلىمىزدە ەكپەدەن باس تارتۋ جاعدايلارى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ مالىمدەۋىنشە 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا, بيىل ەكپە سالدىرماعاندار سانى 3,8 ەسە ارتقان. رەسمي دەرەككە سايكەس, 2017 جىلى شامامەن 5,3 مىڭ ادام باس تارتقان بولسا, 2025 جىلى بۇل كورسەتكىش 20 مىڭعا جەتكەن. بۇل مالىمەتتەر بارلىق ەكپەلەرگە قاتىستى. جيىرما مىڭ ادام ەكپە سالدىرۋعا نەلىكتەن قارسى شىقتى؟ ەكپەنىڭ دەنساۋلىققا زيانى بار ما؟ شاريعاتتا ول تۋرالى نە ايتىلعان؟ بۇل تۋرالى Egemen.kz ءتىلشىسى ساراپتاپ كوردى.
اتا زاڭ • 23 اقپان, 2026
بيبىگۇل جەكسەنباي: كونستيتۋتسيانى تالقىلاۋ – قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى
كونستيتۋتسيالىق رەفورما – مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسىن, بيلىك تارماقتارىنىڭ تەڭگەرىمىن جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قادام. جاڭا رەفورمانىڭ ماقساتى – باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى نىعايتۋ جانە قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى تەڭ ءبولۋ. وسى ورايدا سەناتور, باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ توراعاسى, كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى بيبىگۇل جەكسەنباي الەمدىك تاجىريبەدە كەز كەلگەن كونستيتۋتسيالىق رەفورما الدىمەن ەموتسيالىق رەاكتسيا تۋدىراتىنىن, كەيىن بارىپ مازمۇندى تالقىلاۋعا ۇلاساتىنىن ايتادى. ونىڭ ايتۋىنشا بۇگىن ءبىز ءدال وسى ەكىنشى كەزەڭگە قادام باسىپ وتىرمىز.
اتا زاڭ • 22 اقپان, 2026
اتا زاڭدا ادام قۇقىعىنا قانداي ارتىقشىلىق بەرىلدى؟
كونستيتۋتسيا – قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ەڭ بيىك كەلىسىم. ول مەملەكەتتىڭ نە ءۇشىن ءومىر سۇرەتىنىن جانە كىمگە قىزمەت ەتەتىنىن انىقتايدى. وسى ولشەممەن قاراعاندا, 2026 جىلعى جاڭا اتا زاڭ قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىندە ماڭىزدى بەتبۇرىس جاسادى. بۇرىنعى كونستيتۋتسيا وتپەلى كەزەڭدە مەملەكەتتى ساقتاۋعا باعىتتالسا, جاڭا قۇجات ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىن قۇقىقتىق ساياساتتىڭ الدىڭعى شەبىنە شىعارۋعا تالپىنىپ وتىر.
رەفورما • 22 اقپان, 2026
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ادۆوكاتۋرا مارتەبەسىنىڭ بەكىتىلۋى قانداي ماڭىزعا يە؟
ەلىمىزدە جاڭا اتا زاڭ جوباسى رەسمي تۇردە جاريالاندى. باستى قۇجات جوباسىنىڭ سەگىزىنشى ءبولىمى «سوت تورەلىگى. پروكۋراتۋرا. قۇقىق قورعاۋ تەتىكتەرى» دەپ اتالىپ, وسى بولىمگە جاڭا 86-باپ ەنگىزىلدى. اتالعان باپتا ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتى العاش رەت كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە ايقىندالىپ وتىر. بۇل وزگەرىس مازمۇندىق ءارى قۇقىقتىق نەگىز تۇرعىسىنان ەرەكشە ماڭىزعا يە. سەبەبى بۇعان دەيىن ادۆوكاتۋرانىڭ مارتەبەسى سالالىق زاڭمەن عانا رەتتەلىپ كەلسە, ەندى ول قۇقىقتىق مەملەكەت جۇيەسىنىڭ اجىراماس ينستيتۋتى رەتىندە نەگىزگى زاڭدا ايقىن كورىنىس تاپتى. ماماندار بۇل باستامانى تاريحي ماڭىزى بار شەشىم دەپ باعالاپ وتىر. استانا قالاسىنىڭ ادۆوكاتتار القاسىنىڭ ادۆوكاتى باقىت نۇرلىقۇلدىڭ ايتۋىنشا, جاڭا نورما ادۆوكاتۋرانىڭ قوعامداعى ءرولىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە, ونىڭ سوت تورەلىگى جۇيەسىندەگى تەڭگەرۋشى ينستيتۋت رەتىندەگى ورنىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەرمەك, دەپ جازادى Egemen.kz.
اتا زاڭ • 20 اقپان, 2026
كونستيتۋتسيالىق رەفورما قۇقىقتىق وزگەرىستەردىڭ جيىنتىعى عانا ەمەس. بۇل – قوعامنىڭ ءوزى تۋرالى تۇسىنىگىنىڭ وزگەرۋى, مەملەكەتتىڭ كىمگە جانە نە ءۇشىن قىزمەت ەتەتىنىن ايقىندايتىن قۇجات. وسى تۇرعىدان العاندا, اتا زاڭنىڭ جاڭا مازمۇنىن زاڭگەر, ءماجىلىس دەپۋتاتى ءۇنزيلا شاپاق ۇسىنعان تۇجىرىمدار ارقىلى ساراپتاپ كوردىك.
