فوتو: جي كومەگىمەن جاسالعان
قازىر مەملەكەت لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىن كەڭەيتۋ, تسيفرلاندىرۋدى ەنگىزۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىندا بىرقاتار جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. دەگەنمەن سالادا شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر دە بار. ولاردىڭ قاتارىندا كادر تاپشىلىعى, تەحنولوگيالىق تاۋەلدىلىك, شەكاراداعى كەدەرگىلەر مەن ايماقتار اراسىنداعى ينفراقۇرىلىم تەڭسىزدىگى اتالادى.
كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى ماقسات قالياقپاروۆ قازىرگى تاڭدا لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعىتىندا ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى.
«قازىرگى ۋاقىتتا بۇل باعىتتا ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. سوڭعى ءۇش جىلدا قازاقستاندا 12 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولى سالىندى. بۇل ترانزيتتىك تاسىمالدى دامىتۋعا جانە كولىك دالىزدەرىن كەڭەيتۋگە تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەمىرجول سالاسىندا دا اۋقىمدى جوبالار قولعا الىنعان.
«دوستىق – مويىنتى تەمىرجول ءدالىزى اشىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار قىزىلجار – مويىنتى, باقتى – اياگوز, داربازا – ماقتاارال باعىتتارىندا جاڭا تەمىرجول جەلىلەرى سالىنىپ جاتىر. بۇل جوبالار شىعىس-باتىس جانە سولتۇستىك-وڭتۇستىك كولىك دالىزدەرىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
بۇگىندە قازاقستان اۋماعى ارقىلى 12 حالىقارالىق كولىك ءدالىزى وتەدى. ونىڭ 7-ءى اۆتوموبيل, 5-ءى تەمىرجول دالىزىنە جاتادى.
«بۇل باعىتتاردىڭ بارلىعى ۇلكەن دامۋ الەۋەتىنە يە جانە قازىرگى ۋاقىتتا بەلسەندى تۇردە دامىپ جاتىر. جۇك تاسىمالى كولەمى دە ديناميكالىق تۇردە ءوسىپ كەلەدى. ترانسپورت سالاسى – ەكونوميكانىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى. جىل سايىن بۇل سالادا ءوسىم بايقالادى. 2024 جىلى شامامەن 15 پايىز ءوسىم بولدى, 2025 جىلى 20 پايىز ءوسىم جوسپارلانىپ وتىر. ال بيىلعى ءوسىم شامامەن 10 پايىزدى قۇرايدى. جالپى سوڭعى ءۇش جىلدا سالادا 50 پايىزعا جۋىق ءوسىم بايقالدى», دەدى ماقسات قالياقپاروۆ.
ۆيتسە-مينيستر جۇك تاسىمالى تاريفتەرى ماسەلەسىنە دە توقتالدى.
ء«بىزدىڭ تاريفتەر, اسىرەسە تەمىرجول تاريفتەرى كورشى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا ەكى-ءۇش ەسە تومەن. ياعني قازىرگى تاريفتەر وندىرىستىك الەۋەتتى دامىتۋ ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ وتىر. سونىمەن قاتار ءبىز تاريفتىك جۇيەنى تولىق كولەمدە قولدانىپ وتىرعان جوقپىز, سوندىقتان قوسىمشا قارجى كوزدەرىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار. قازىرگى تاڭدا بۇل باعىتتا اۆتوموبيل, تەمىرجول جانە اۋە تاسىمالى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى ول.
اۋە تاسىمالىنىڭ دا دامۋ الەۋەتى جوعارى ەكەنى ايتىلدى.
«قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى اۆياتسيالىق جۇك تاسىمالىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تاريفتەر بويىنشا دا بىزدە ەڭ تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى قالىپتاسقان», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
شەكاراداعى وتكىزۋ بەكەتتەرىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسى دە لوگيستيكا سالاسىنداعى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلعان.
«قازىر بۇل باعىتتا دا ۇلكەن جۇمىستار قولعا الىنعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 42 وتكىزۋ پۋنكتى جاڭعىرتىلىپ جاتىر. ونىڭ 12-ءسى سىرتقى, 30-ى ىشكى شەكارالىق پۋنكتتەر. سىرتقى وتكىزۋ بەكەتتەرىن جاڭعىرتۋ تولىق اياقتالدى. ال ىشكى وتكىزۋ پۋنكتتەرى 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تولىق جاڭارتىلادى. بۇل پروتسەستەر تسيفرلاندىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ, شەكارادان ءوتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ماقسات قالياقپاروۆ.
ۆيتسە-مينيستر سونىمەن قاتار تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى دا بەلسەندى تۇردە ەنگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر «Smart Cargo» تسيفرلىق پلاتفورماسى پيلوتتىق رەجيمدە ىسكە قوسىلعان.
پرەزيدەنتكە كولىك-لوگيستيكا سالاسىنداعى تسيفرلىق جوبالار كورسەتىلدى
«NurZhol Company» باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى قانات كوبەسوۆ لوگيستيكا سالاسىن دامىتۋ ەڭ الدىمەن ادامي كاپيتال مەن ءبىلىم ساپاسىنا بايلانىستى ەكەنىن ايتادى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ لوگيستيكانى بەس جىلدىڭ ىشىندە دامىتۋ جانە ونى جوعارى دەڭگەيگە شىعارۋ جونىندە ناقتى تاپسىرما بەردى. بۇل ۇدەرىس ەڭ الدىمەن ءبىلىم مەن قۇزىرەتتىلىكتەن باستالادى. كادرلار قالاي دايىندالادى, وقۋىن اياقتاعان سوڭ قايدا بارادى – وسى ماسەلەلەر وتە ماڭىزدى. قازىرگى تاڭدا لوگيستيكا جاي عانا ءبىر ءپان ەمەس, ول كەڭ اۋقىمدى سالاعا اينالدى. زاماناۋي ەڭبەك نارىعىندا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارى دا جوعارى. سوندىقتان بىزدە جاقسى ستۋدەنتتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ, كەيىن تاجىريبەدەن وتۋىنە جاعداي جاسالۋى كەرەك. سول سەبەپتى ءبىرىنشى ماسەلە – ءبىلىم», دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, لوگيستيكا سالاسىنىڭ ەكىنشى ماڭىزدى باعىتى – تەحنولوگيا.
«قازاقستاندا تەحنولوگيالاردىڭ باسىم بولىگى سىرتتان اكەلىنەدى. مەملەكەتتىڭ قازىرگى ساياساتى حالىقارالىق قارىم-قاتىناستى كەڭەيتىپ, ساۋدا-ساتتىقتى دامىتۋعا باعىتتالعان. ءبىزدىڭ ەلگە كەلەتىن تەحنولوگيالار نەگىزىنەن رەسەيدەن, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەلدەرىنەن, كەيىن ەۋروپا مەن قىتايدان كەلەدى. وسى باعىتتاردى رەتتەپ, كەڭەيتىپ, ءارى قاراي دامىتۋ قاجەت», دەدى قانات كوبەسوۆ.
جاساندى ينتەللەكت ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بىرىنە اينالادى
سونداي-اق ول جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرگەن مامانداردى دايارلاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى.
«قازىر بارلىعى جاساندى ينتەللەكتكە كوشىپ جاتىر. سوندىقتان ءبىز جاساندى ينتەللەكتپەن جۇمىس ىستەي الاتىن مامانداردى دايارلاۋىمىز كەرەك. ءتىپتى قازىرگى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن قىزمەتكەرلەردىڭ ءوزى جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋى ءتيىس», دەدى ول.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, لوگيستيكا سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋ دا اسا ماڭىزدى.
ء«ۇشىنشى ماسەلە – قاراجات پەن ينۆەستيتسيا. ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەيتۋ قاجەت. ەگەر وسى باعىتتاردىڭ بارلىعىن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرساق, قازاقستاننىڭ لوگيستيكا يندەكسى وسەدى, ترانزيت كولەمى ارتادى, ەكسپورت ۇلعايادى جانە كولىك قوزعالىسى دا كوبەيەدى», دەدى قانات كوبەسوۆ.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى وتە جوعارى. الايدا ەلدى تولىققاندى ايماقتىق لوگيستيكالىق حابقا اينالدىرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ عانا جەتكىلىكسىز. بۇل ءۇشىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, جاساندى ينتەللەكتكە بەيىمدەلگەن كادرلار دايارلاۋ, ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جانە حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىندەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ قاجەت.
