العاش رەت الەم چەمپيوناتىن بىردەن ءۇش مەملەكەت – اقش, كانادا مەن مەكسيكا ەلدەرى قابىلدايدى. مۇنداي فورمات ءتۋرنيردىڭ گەوگرافياسىن كەڭەيتىپ, سولتۇستىك امەريكانىڭ فۋتبول ينفراقۇرىلىمىن تولىق پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كانادا العاش رەت مۋنديال قابىلداۋشىسى اتانسا, اقش 1994 جىلى ءتۋرنيردى وتكىزگەن. ال مەكسيكا بۇعان دەيىن 1970 جانە 1986 جىلدارى الەم چەمپيوناتىن ۇيىمداستىرعان بولاتىن.
فۋتبولدان الەم چەمپيوناتى فينالىنىڭ بيلەتتەرى تاعى قىمباتتادى
الا دوپ الامانىنىڭ باستى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – كوماندالار سانىنىڭ 32-دەن 48-گە دەيىن كوبەيۋى. بۇل شەشىم وزبەكستان, يوردانيا, كابو-ۆەردە جانە كيۋراساو سەكىلدى ەلدەر ءۇشىن تاريحي مۇمكىندىك تۋعىزدى. وسىلايشا الەم چەمپيوناتىنا سيرەك قاتىساتىن نەمەسە مۇلدە شىقپاعان قۇرامالاردىڭ جولداما الۋى قولجەتىمدى بولا ءتۇستى. جاڭا فورماتقا بايلانىستى ماتچتار سانى دا ايتارلىقتاي ءوسىپ, 100-دەن اسا ويىن وتكىزىلەدى دەپ جوسپارلانعان. جاڭا جۇيە بويىنشا 12 توپقا بولىنگەن 4 كوماندالىق توپتار وينايدى. توپتان شىققان ەكى ۇزدىك كوماندا تىكەلەي پلەي-وففقا وتسە, توپتاعى ءۇشىنشى ورىن يەلەرى اراسىنان 8 ۇزدىك كوماندا قوسىمشا جولدامانى الادى. وسى ارقىلى پلەي-وففقا 32 كوماندا شىعادى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي ەرەكشەلىك تۋرنير بارىسىندا كۇتپەگەن ناتيجەلەر مەن سەنساتسيالار سانىن ارتتىرۋى ىقتيمال.
«تۋرنير قۇرىلىمىنىڭ وزگەرۋى ناتيجەگە ءسوزسىز كوپ اسەر ەتەدى. ويىن سانى كوبەيگەن سوڭ, كۇتپەگەن ناتيجەلەر تىركەلۋى مۇمكىن: ءالسىز كوماندالار دا توپتان شىعۋى مۇمكىن; فاۆوريتتەرگە جۇكتەمە ارتادى; سەنساتسيالار كوبەيەدى. ياعني, جاڭا فورمات اۋتسايدەرلەرگە مۇمكىندىك بەرەدى, ال فاۆوريتتەر ءۇشىن تاۋەكەل وسەدى. ال تۋرنير دەبيۋتانتتارىنان جوعارى موتيۆاتسياعا نەگىزدەلگەن ويىن كۇتۋگە بولادى. قازاقستان جانكۇيەرلەرى ءۇشىن كورشى وزبەكستان بار. سولارعا بۇيرەگىمىز بۇراتىنى انىق», دەيدى فۋتبول ساراپشىسى بەك تولەۋوۆ.
تاريح كورسەتكەندەي, جاڭا كوماندالار كەيدە سەنساتسيا جاسايدى. بىراق چەمپيون بولۋ – تاجىريبەسى بار كوماندالاردىڭ ەنشىسىندە قالا بەرەدى. 2025 جىلى باستى ۇمىتكەرلەر قاتارىندا يسپانيا, فرانتسيا جانە برازيليا بولعان. دەگەنمەن, قازىرگى دەرەكتەر بويىنشا يسپانيا مەن فرانتسيا باستى پرەتەندەنتتەر بولىپ سانالادى. ال سوڭعى چەمپيوناتتا ارگەنتينا بەسىنشى ورىنعا شىقتى. ءتۋرنيردىڭ ءۇي يەلەرى اقش ازىرگە 14-ورىنعا باعالانىپ وتىر.
فۋتبولدان الەمدىك رەيتينگ جاريالاندى: قازاقستان نەشىنشى ورىندا تۇر؟
«باستى فاۆورتتەر رەتىندە فرانتسيا, يسپانيا, ارگەنتينانى اتار ەدىم. العاشقىسى سوڭعى ەكى الەم چەمپيوناتىندا فينالعا دەيىن جەتتى. بىرەۋىندە چەمپيوندىق اتاق. قۇرامى مىقتى. ەۋروپانىڭ ەڭ باستى جۇلدىزدارى شوعىرلانعان. چەمپيوندار ليگاسىنىڭ جارتىلاي فينالىنا شىققان ءتورت كوماندانىڭ ۇشەۋىندە وسى كلۋبتىڭ ويىنشىلارى ءجۇر. يامالى بار يسپانيا – سوڭعى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى. قۇراما بابىندا. 2010-نان كەيىن «قىزىل فۋريانىڭ» مۋنديالدا جولى بولماي ءجۇر. وسى جولى بار كۇشتەرىن سالارى انىق. مەسسي ارگەنتيناداعى سوڭعى ويىندارىن جەڭىسپەن اياقتاعىسى كەلەدى. سوندىقتان ولاردا ايانىپ قالماسى انىق. سوڭعى جىلدارداعى ناتيجەلەرگە سۇيەنسەك, فرانتسيا ۇلتتىق قۇراماسى – ءالى دە ەڭ قاۋىپتى. يسپانيا ۇلتتىق قۇراماسى – جاڭا بۋىنمەن وتە جاقسى ويىن كورسەتۋدە. ال مەن جەكە ءوز باسىم پورتۋگالياعا جانكۇيەرمىن. رونالدۋ سوڭعى ءمۋنديالىن جەڭىسپەن اياقتاعانىن قالايمىن», دەيدى فۋتبول ساراپشىسى.
چەمپيوناتتىڭ گەوگرافيالىق اۋقىمى دا ويىن ناتيجەسىنە ايتارلىقتاي ەسەر ەتەتىنى بەلگىلى. بۇل بۇعان دەيىنگى قاتارداعى تۋرنيردە ايقىن بايقالدى. سول سەبەپتى دە ويىنشىلاردىڭ اۋا رايىنا بەيىمدەلۋى, فيزيكالىق فورماسىن ساقتاۋى ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
«قۇراماداعى ويىنشىلاردىڭ ءبىر-ءبىرىن ءتۇسىنۋى, بىرەۋى جاراقات السا, نەمەسە شارشاعان كەزدە لايىقتى الماستىرا الۋى اسا ماڭىزدى. 48 كوماندا بولعاندىقتان ويىن سانى كوپ, جاراقات الۋ جيىلىگى دە ايتارلىقتاي ارتادى. سونداي-اق جاڭا كوماندالارعا تاكتيكالىق تۇرعىدان يكەمدىلىك, پلەي-وففتاعى پسيحولوگيالىق تۇراقتىلىق, باپكەر تاجىريبەسى ناتيجەگە تىكەلەي اسەر ەتەدى. قىسقاسى, «ەڭ جاقسى كوماندا» ەمەس, ەڭ تۇراقتى كوماندا جەڭەتىنىن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت», بەك تولەۋوۆ.
بۇدان بولەك جانكۇيەرلەر گەرمانيا, انگليا مەن برازيليا قۇرامالارىنان دا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىر. اسىرەسە, ءتۋرنيردى ەڭ كوپ جەڭسە دە سوڭعى چەمپيوناتتاردا جولى بولماي جۇرگەن برازيليا قۇراماسى وسى جولى بارىن سالادى دەپ كۇتىلەدى. كارلو انچەلوتتي باپتايتىن «سەلەساونىڭ» قاتارىندا ۆينيسيۋس جۋنيور, رودريگو, رافينيا جانە انتوني بارىن سالماق.
ەسكە سالا كەتەيىك, بۇگىندە اتالمىش دودادا چەمپيوندىق سانى بويىنشا برازياليادان كەيىن 4 رەتتەن جەڭىسكە جەتكەن گەرمانيا ۇلتتىق قۇراماسى مەن يتاليا ۇلتتىق قۇراماسى ورنالاسادى. ءۇشىنشى ورىندا 3 رەت الەم چەمپيونى بولعان ارگەنتينا ۇلتتىق قۇراماسى تۇر. سونىمەن قاتار فرانتسيا ۇلتتىق قۇراماسى ەكى رەت, ال ۋرۋگۆاي ۇلتتىق قۇراماسى ەكى رەت الەم چەمپيونى اتانعان. ءبىر رەتتەن جەڭىسكە جەتكەن قۇرامالار قاتارىندا يسپانيا ۇلتتىق قۇراماسى جانە انگليا ۇلتتىق قۇراماسى بار.
نۇربولات امانبەك
