قازاقستان 2025 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك مەنشىك ۇيىمىنىڭ (WIPO) جاھاندىق يننوۆاتسيالار يندەكسىندە 81-ورىنعا يە بولدى. رەيتينگتە مەملەكەتتەردىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتى ينستيتۋتتار ساپاسى, ادامي كاپيتال, ينفراقۇرىلىم, تسيفرلاندىرۋ جانە بيزنەس بەلسەندىلىگى سياقتى نەگىزگى باعىتتار بويىنشا باعالانعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
Global Innovation Index الەم ەلدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەسىن جىل سايىن باعالايدى. بيىلعى زەرتتەۋگە 139 ەلدىڭ ەكونوميكاسى قاراستىرىلعان. زياتكەرلىك مەنشىك جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك ۇيىمنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, ەلىمىزدىڭ كورسەتكىشى 26,3 بالدى قۇرادى. 2025 جىلعى رەيتينگتە شۆەيتساريا كوش باستادى. العاشقى بەستىككە سونداي-اق شۆەتسيا, اقش, كورەيا رەسپۋبليكاسى جانە سينگاپۋر ەندى. قىتاي العاش رەت ۇزدىك وندىققا كىرىپ, 10-ورىنعا تۇراقتادى.
WIPO مالىمەتىنشە, قازىر الەمدە يننوۆاتسيالىق دامۋ قارقىنى اركەلكى ساقتالىپ وتىر. ءبىر جاعىنان, 2024 جىلى عىلىمي جاريالانىمدار سانى ارتتى, ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى مەن ەنەرگەتيكا سالاسىندا ىلگەرىلەۋ بايقالدى, سونداي-اق بىرقاتار الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىش جاقساردى. ەكىنشى جاعىنان, يننوۆاتسياعا سالىناتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى تاريحي ۇردىسپەن سالىستىرعاندا باياۋلاپ, جاساندى ينتەللەكت سالاسى مەن اقش-تان تىس جەرلەردەگى ۆەنچۋرلىق بەلسەندىلىك تە تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
Ai-Sana: يدەيادان – يننوۆاتسياعا
ۇيىم دەرەگىنە سايكەس, 2024 جىلى عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە جۇمسالعان جاھاندىق شىعىن كولەمى 2,9 پايىزعا وسكەن. بۇل – 2010 جىلدان بەرگى ەڭ تومەن ءوسىم قارقىنى. سونىمەن قاتار كومپانيالاردىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە جۇمساعان شىعىنى رەكوردتىق 1,3 ترلن دوللارعا جەتكەنىمەن, ونىڭ ءوسۋ قارقىنى دا ايتارلىقتاي باياۋلاعان.
WIPO تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ جەدەلدەپ كەلە جاتقانىن دا اتاپ وتەدى. اتاپ ايتقاندا, ەكولوگيالىق ءتيىمدى سۋپەركومپيۋتەرلەردىڭ ونىمدىلىگى 60 پايىزدان استام وسكەن, اككۋمۋلياتورلاردىڭ قۇنى 20 پايىزعا تومەندەگەن, ال كۇن ەنەرگەتيكاسى 2010 جىلمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارزان بولعان.
دەگەنمەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ءار ەلدە ءارتۇرلى قارقىنمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. بۇل جوعارى شىعىندارعا, وڭىرلىك ايىرماشىلىقتارعا جانە ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋ دەڭگەيىنىڭ اركەلكى بولۋىنا بايلانىستى.
وسى تۇرعىدان العاندا, قازاقستاننىڭ يندەكستەگى ورنى ەل الدىندا عىلىمي-زەرتتەۋ الەۋەتىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى كورسەتكىش بولىپ سانالادى. كۇشەيتۋ, يننوۆاتسيالىق بيزنەستى دامىتۋ, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ جانە تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاندىرۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ مىندەتتەرى تۇرعانىن كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە بۇل رەيتينگ ەكونوميكانىڭ تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر جاعدايىندا باسەكەگە قانشالىقتى دايىن ەكەنىن ايقىندايدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, بۇعان دەيىن قازاقستان اسكەرى الەمدىك اسكەري قۋات رەيتينگى – Global Firepower 2026 بويىنشا 145 ەلدىڭ ىشىندە 58-ورىنعا جايعاسقان بولاتىن.