قۇدايبەرگەن جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىندە بەلگىلى لينگۆيست عالىم, قوعام قايراتكەرى, ۇلت رۋحانياتى مەن ءبىلىم سالاسىنىڭ كورنەكتى وكىلى مۇحتار ارىننىڭ 90 جىلدىعى اتالىپ ءوتتى.
ەل بولاشاعىنا قىزمەت ەتكەن ءبىرتۋار تۇلعانىڭ ونەگەلى ءومىر جولى, عىلىمي مۇراسى, اعارتۋشىلىق قىزمەتى تۋرالى ونىڭ كوزىن كورگەن جاندار, قىزمەتتەستەرى مەن ستۋدەنتتەرى ەستەلىكتەرمەن ءبولىستى. مۇحتار ارىننىڭ ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز ەدى. قازاق كسر-ءى جوعارعى كەڭەسى ءحىى شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى رەتىندە تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ اتا زاڭى, ءبىلىم تۋرالى زاڭدارىنىڭ قابىلدانۋىنا ۇلەس قوستى. اقتوبەدە تاما ەسەت باتىر كوكى ۇلى, ەسەت كوتىبار ۇلى, قازانعاپ كۇيشى كەسەنەلەرىن تۇرعىزىپ, ايتەكە مەن يساتاي باتىر بابالارىمىزدىڭ ەسىمدەرىن اۋداندارعا بەرىپ, ولاردىڭ مۇرالارىن جيناستىردى, تاريحي جەر-سۋ اتاۋلارىن قايتارۋعا ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى. 1983–1995 جىلدارى اقتوبە پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن باسقارعان جىلدارى جاڭا يننوۆاتسيالىق وقۋ تاسىلدەرىن ەنگىزىپ, قازاق تىلىندە وقۋ توپتارىن, العاشقى ەتنوپەداگوگيكا كافەدراسىن اشتى. ءوزى جازعان «بەس انىق» اتتى وي-تولعامدارى كىتابىندا «ناعىز قازاق قانداي بولۋ كەرەك» دەگەن ۇلگىنى ۇسىندى.
«1983 جىلى وسى جاققا رەكتور بولىپ كەلگەندە ينستيتۋتتا ءبىر دە ءبىر قازاق ءبولىمى بولمادى. بۇل ەلىمىز ەگەمەندىككە قول جەتكىزە قويماسا دا, ونىڭ لەبى سەزىلە باستاعان ۋاقىت ەدى. مۇحتار عالي ۇلى تاۋەكەلگە بارىپ, ەكونوميكا, تاريح, فيلولوگيا فاكۋلتەتتەرىن اشتى. العاش اشىلعان قازاق فيلولوگياسى فاكۋلتەتىنە 50 ستۋدەنتتى قابىلدادى. «قازاق ءتىلى» قوعامىن باسقارا ءجۇرىپ, قازاق مەكتەپتەرى مەن بالاباقشالارىنىڭ اشىلۋىنا سەبەپشى بولدى. اتاقتى عالىم رابيعا سىزدىقتىڭ 70 جىلدىعىن اقتوبەدە وتكىزدى. تاحاۋي احتانوۆ, قۋاندىق شاڭعىتباەۆ كەزدەسۋگە كەلدى. ەسەت كوكى ۇلىنىڭ 325 جىلدىعىن, شايىر كەردەرى ابۋباكىر, كۇيشى قازانعاپ ەسىمىن ۇلىقتاپ, كەسەنەلەرىن تۇرعىزدى, نۇرپەيىس بايعانين مۇرالارىن جيناستىردى», دەيدى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ابات پانگەرەەۆ.
تۇتاس ءوڭىردىڭ يدەولوگيالىق ماسەلەلەرىن شەشكەن رەكتوردىڭ قىزمەتىن ەل-جۇرتى ۇمىتپاۋعا ءتيىس دەيدى ارداگەر جۋرناليست يدوش اسقار. اقتوبە قالاسىندا قازاق مەكتەپتەرىن اشۋداعى ۇيىمداستىرۋشىلىق شەبەرلىگى, قاراپايىمدىلىعى مەن كىسىلىگى كەيىنگىلەرگە ونەگە بولۋعا ءتيىس. ەلگە ادال قىزمەت ەتۋدىڭ ناعىز ۇلگىسىن كورسەتكەن ادال ازاماتتى اقتوبە جۇرتى ۇمىتپايدى.
اقتوبە وبلىسى