الماتى حايۋاناتتار باعى تاعى ءبىر سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارمەن تولىقتى. ەندى كەلۋشىلەر الەمدەگى ەڭ ءىرى اعاشقا ورمەلەيتىن سالۆادور كەcىرتكەلەرىن تاماشالاي الادى. بۇل باۋىرىمەن جورعالاۋشىنىڭ تابيعي مەكەنى – جاڭا گۆينەيا ارالى. تابيعاتتا ول وسى وڭىردە عانا كەزدەسەتىن كورىنەدى.
عىلىمي اتاۋى Varanus salvadorii دەپ اتالاتىن كەسىرتكە كەي ەلدەردە ارتەلليا, كاباراگويا نەمەسە «قولتىراۋىن كەسىرتكەسى» دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى. ۇزىن ءارى قۋاتتى قۇيرىعى, دەنەسىن قاپتاعان ءىرى قابىرشاقتى تەرىسى جانە باس ءپىشىنى قولتىراۋىنعا ۇقساس بولعاندىقتان, كوپشىلىك اراسىندا ءدال وسىلاي اتالىپ كەتكەن.
جۋىردا الماتىعا يندونەزيادان جاسى وننان اسقان ەكى كەسىرتكە جەتكىزىلگەن. قازىر ولار جاڭا ورتاعا بەيىمدەلىپ, ارنايى دايىندالعان مەكەنىندە ەركىن قوزعالىپ ءجۇر. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جانۋارلاردىڭ جاعدايى جاقسى, تابەتى دە قالىپتى.
«باۋىرىمەن جورعالاۋشىلار زووباعىمىزدا وزدەرىن جاقسى سەزىنەدى. ولار تابيعي مەكەن ەتۋ ورتاسىنا بارىنشا ۇقساتىپ جابدىقتالعان تەرراريۋمدى زەرتتەپ ءجۇر. مۇندا جوعارى تەمپەراتۋرا مەن ىلعالدىلىق ساقتالادى. كەسىرتكەلەر بۇل جەردە ءوسىپ-ءونىپ, ۇزاق ءارى بەلسەندى ءومىر سۇرەدى دەپ سەنەمىز», دەيدى «ەكزوتاريۋم» ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى, گەرپەتولوگ Aلەكساندر گۋرنەۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سالۆادور كەسىرتكەسى – اعاشقا جاقسى ورمەلەيتىن, وتە شيراق ءارى زەرەك جىرتقىشتاردىڭ ءبىرى. تابيعاتتا ولار ۇساق جانۋارلارمەن, قۇستارمەن, جۇمىرتقامەن قورەكتەنەدى. بۇل جانۋارلاردىڭ تاعى ءبىر قىزىق قاسيەتى – ايىر ءتىلىنىڭ كومەگىمەن اينالاسىنداعى يىستەردى «سەزىپ», جەمىن ءدال تابا ءبىلۋى.
الماتى زووباعىنا كەلۋشىلەر بۇل باۋىرىمەن جورعالاۋشىلاردى «ەكزوتاريۋم» بولىمىنەن كورە الادى. مۇندا ەكزوتيكالىق جانۋارلار ءۇشىن بارىنشا جاعداي جاسالعان. جاڭا تۇرعىنداردىڭ كەلۋى زووباقتاعى باۋىرىمەن جورعالاۋشىلار كوللەكتسياسىن تولىقتىرىپ قانا قويماي, كەلۋشىلەرگە سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلار الەمىن جاقىننان تانۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
الماتى