مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىستانعا ساپارى بارىسىندا وتكەن وبلىس جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋدە 70 جىلدان بەرى جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن كەنتاۋ جىلۋ ەنەرگيا ورتالىعىن جاڭعىرتۋعا قوماقتى قارجى بولىنگەنىن اتاپ ءوتتى. «سونداي-اق تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – وبلىستا سالىنىپ جاتقان بۋ-گاز قوندىرعىسىنىڭ قۇرىلىسىن تەزدەتۋ كەرەك. جۇمىس سوزىلىپ كەتتى. ۇكىمەتكە جانە «سامۇرىق-قازىناعا» وسى ماسەلەنى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن», دەدى پرەزيدەنت. وسى ورايدا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ تۇركىستان وبلىسىندا قۋاتى 1000 مۆت بولاتىن بۋ-گاز قوندىرعىسى بازاسىندا سالىنىپ جاتقان ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن تەكسەردى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبا ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. سايرام اۋدانىندا ولجاس بەكتەنوۆ پەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى گاز ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىسپەن تانىستى. جوبا جالپى قۋاتى 1000 مۆت بولاتىن 4 گاز تۋربيناسى, 4 كادەگە جاراتۋ قازاندىعى جانە 2 بۋ تۋربيناسىن قامتيدى. قولدانىلىپ وتىرعان بۋ-گاز قوندىرعىسى تەحنولوگياسى پايدالانىلعان گاز جىلۋىن ىسكە اسىرىپ, قوسىمشا ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە زاماناۋي جىلۋ ەنەرگەتيكاسىنداعى ەڭ ءتيىمدى ءارى ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالاردىڭ ءبىرى سانالادى. ستانسانىڭ ارتىقشىلىعى – ونىڭ جوعارى مانەۆرلى قابىلەتىندە جانە جەلىدە تاپشىلىق تۋىنداعان جاعدايدا جەتىسپەيتىن قۋاتتى جەدەل تۇردە تولىقتىرۋ مۇمكىندىگىندە. پرەمەر-مينيسترگە جوبانىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى باياندالدى. «سامۇرىق-قازىنا» اق-نىڭ ەنشىلەس ۇيىمى «تۇركىستان بگق» جشس باسقارما توراعاسى ۇلان بۇركىتوۆ نىساندى 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن حابارلادى. بۇگىندە نەگىزگى نىسانداردىڭ, ونىڭ ىشىندە باس عيمارات پەن تاراتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ ىرگەتاستارى دايىن. باس عيماراتتاعى جوبادا كورسەتىلگەن ورىندارعا گەنەراتورلارى بار ءتورت گاز تۋربيناسى (Siemens Energy) ورناتىلعان.
«مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا جاڭا قۋات كوزدەرىن ىسكە قوسۋ بۇگىنگىدەي ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىن ەكونوميكانى دامىتۋداعى ءتيىستى شارت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. تىرشىلىككە قاجەتتى جۇيەلەردىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ, ورنىقتى ەنەرگەتيكالىق بازانى قالىپتاستىرۋ – ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىز, ءوڭىردىڭ ونەركاسىپتە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا الەۋەتى جوعارى. بگق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ وڭتۇستىك وڭىرگە قوسىمشا قۋات رەزەرۆىن قۇرۋعا, ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سالىنىپ جاتقان ستانسا ءوڭىردىڭ ودان ءارى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتىنە اينالىپ, جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا نەگىز بولادى», دەدى و.بەكتەنوۆ.
جوبانىڭ باس مەردىگەرى – وتاندىق جانە وڭتۇستىككورەيالىق كومپانيالاردان قۇرىلعان كونسورتسيۋم. قۇرىلىس الاڭىنا مىڭنان استام ادام مەن 150 بىرلىك مامانداندىرىلعان تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. تىگىنەن قۇراستىرىلاتىن قۇرىلىس نىساندارى سالىنىپ جاتىر: عيماراتتاردىڭ قاڭقالارى مونتاجدالىپ, مەتالل كونسترۋكتسيالار ورناتىلۋدا, قابىرعالار قاپتالىپ, باسقا دا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەلەكتر ستانساسىنىڭ نەگىزگى تەحنولوگيالىق جابدىقتارى تولىق كولەمدە جەتكىزىلگەن. جوبا ىسكە قوسىلعان سوڭ, 600-دەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى.
قازىر تۇركىستان وبلىسى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدىڭ ورتاشا كولەمى 445 مۆت-تى قۇرايدى, ال ىشكى گەنەراتسيا كولەمى 136,5 مۆت دەڭگەيىندە. ستانسانى ىسكە قوسۋ وڭىردەگى قۋات تاپشىلىعىن تولىعىمەن جابۋعا, ەڭ جوعارى جۇكتەمەلەر كەزەڭىندە ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سايكەس ەلىمىزدە وتكەن جىلى 123,1 ملرد كۆت·ساع ەلەكتر ەنەرگياسى ءوندىرىلدى (2024 جىلى – 117,9 ملرد كۆت·ساع). «تەكەلى ەنەرگوكەشەنى» جشس-دا ءۇش گاز تۋربينالىق قوندىرعىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جانە «توپار باستى ەنەرگيا تاراتۋ ستانساسى» جشس-دا ەسكىرگەن تۋربواگرەگاتتى اۋىستىرۋ قوسىمشا 166 مۆت قۋات وندىرۋگە مۇمكىندىك بەردى. بيىل جاڭا گەنەراتسيانى ىسكە قوسۋ ارقىلى 1980 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە الماستىرۋ اياسىندا 683 مۆت قۋات ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
پرەمەر-مينيستر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە «Samruk-Kazyna Construction» اق-مەن بىرلەسىپ, بارلىق ءتورت گاز تۋربيناسىن ىسكە قوسۋ مەرزىمدەرىن ساقتاي وتىرىپ, ەكولوگيالىق تالاپتاردى ورىنداۋدى جانە جەلىلىك ينفراقۇرىلىممەن ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بۋ-گاز ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوباسىن ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى تۇركىستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا «تازا قازاقستان» باستاماسى اياسىنداعى ء«مولدىر بۇلاق» اكتسياسىنا قاتىسىپ, سايرام اۋدانى اقبۇلاق اۋىلىنداعى «اق-اتا» بۇلاعىن تازارتۋ مەن اباتتاندىرۋ جۇمىسىنا اتسالىستى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەن ەرىكتىلەر بۇلاق كوزىن ارشىپ, اينالاسىن رەتكە كەلتىرىپ, اعاش كوشەتتەرىن ەكتى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇربول تۇراشبەكوۆ وڭىردە 1,5 مىڭعا جۋىق بۇلاق كوزىن تازارتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. بيىل 23 ناۋرىزدا باستالعان ء«مولدىر بۇلاق» اكتسياسىنىڭ العاشقى كەزەڭى التى ءوڭىردى قامتيدى. تۇركىستان, جامبىل, قىزىلوردا, الماتى, جەتىسۋ وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسىندا ورنالاسقان 29 بۇلاقتىڭ كوزى اشىلىپ, اينالاسى اباتتاندىرىلىپ جاتىر. كەلەسى كەزەڭدە بۇل جۇمىس باسقا وڭىرلەردە جالعاسادى. بۇلاقتاردى تازالاۋ, ىرگەلەس اۋماقتاردى رەتتەۋ, تابيعاتتى ايالاۋ مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ شارالارى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلەدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تابيعاتقا ۇقىپتى قاراۋ جونىندەگى باستاماسى ازاماتتاردىڭ قولداۋى ارقاسىندا كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە ءتيىستى قۇقىقتىق تۇرعىدا بەكىتىلدى. مەملەكەتتىڭ مىندەتى – ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قولايلى قورشاعان ورتانى قالىپتاستىرۋ. «تازا قازاقستان» باستاماسى قوعام مەن مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرە وتىرىپ, جالپىۇلتتىق قوزعالىسقا اينالدى. بۇل – ناتيجەلى, جاسامپاز ءپاتريوتيزمنىڭ ايقىن ۇلگىسى. بۇگىنگى تاڭدا اكتسيا سەنبىلىكتەرمەن, اعاش ەگۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ء«مولدىر بۇلاق» باستاماسى تابيعي بۇلاقتار مەن سۋ ايدىندارىن قامتي وتىرىپ, اياسىن كەڭەيتۋدە, سونداي-اق سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەسىنىڭ ماڭىزىن جالپى قوعامدىق دەڭگەيدە كوتەرىپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.
تۇركىستان وبلىسى