ءابىلحان قاستەەۆ اتىنداعى ۇلتتىق ونەر مۋزەيىنىڭ ورتالىق كورمە زالىندا «Asia Art» شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ ء«ومىر جۇپارىن سەزىنىپ...» اتتى كورمەسى اشىلدى. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن قىلقالام شەبەرلەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرعان تاعىلىمدى جوبا زاماناۋي بەينەلەۋ ونەرىندەگى ۇلتتىق بولمىس پەن رۋحاني ۇندەستىكتى ايگىلەيدى.
قىلقالام ارقىلى ايتىلعان وي مەن بەينە كوبىنە سوزبەن جەتكىزە المايتىن تەرەڭ ماعىنانى اشىپ, كورەرمەننىڭ جان دۇنيەسىنە اسەر ەتەدى. «Asia Art» شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ بۇل كورمەسى دە ءدال وسىنداي رۋحاني كەڭىستىكتى قالىپتاستىرىپ, كورەرمەندى ونەر ارقىلى تۋعان جەردىڭ بولمىسىن جاڭا قىرىنان تانۋعا شاقىرادى.
ء«ومىر جۇپارىن سەزىنىپ...» دەگەن اتاۋىنىڭ ءوزى – ادامنىڭ تابيعاتپەن, تۋعان توپىراقپەن بايلانىسىن اڭعارتاتىن پوەتيكالىق يشارا. ەكسپوزيتسيانى ارالاعان كورەرمەن بەينەلەردى عانا تاماشالاپ قويماي, دالا كەڭىستىگىنىڭ تىنىسىن سەزىنگەندەي اسەرگە بولەنەدى. سۋرەتشىلەردىڭ تۋىندىلارىندا ەركىندىك رۋحى, تۋعان جەرگە ىڭكارلىك, ءومىردىڭ ماڭگىلىك قوزعالىسى سەكىلدى تەرەڭ فيلوسوفيالىق تاقىرىپتار كوركەم تىلمەن ورنەكتەلگەن. دالا جەلىنىڭ سىبىرى, جۋسان اڭقىعان كەڭ ساحارانىڭ ءيىسى, اسقاق تاۋلاردىڭ ايبىنى – ءبارى دە كورمە كەڭىستىگىندە بەينەلى تۇردە توعىسىپ, كورەرمەندى وي مەن سەزىمنىڭ ەرەكشە الەمىنە جەتەلەيدى.
ەكسپوزيتسيا مازمۇنى جاعىنان ەلىمىزدىڭ كوركەم بەينەسى ارقىلى جاسالعان رامىزدىك ساپار ىسپەتتى. كەسكىندەمە, گرافيكا جانە ءمۇسىن ونەرى تۋىندىلارىندا ۇشى-قيىرى جوق دالا كەڭىستىگى, اسقار تاۋلار مەن كوگىلدىر كوكجيەك, ۇلتتىق كيىمدەگى كوشپەلىلەردىڭ اسەرلى بەينەلەرى مەن كيىزدىڭ تابيعي جىلۋى كورىنىس تابادى. اسىرەسە كوشپەلىلەر مادەنيەتىنىڭ ەستەتيكالىق كودى – ويۋ-ورنەك, تۇرمىستىق زاتتار مەن جورالعىلىق قيمىلدار زاماناۋي كوركەمدىك شەشىمدەرمەن ۇشتاسىپ, جاڭا مازمۇنعا يە بولعان.
كورمەگە استانا, الماتى, وسكەمەن, كوكشەتاۋ, پاۆلودار مەن تاراز قالالارىنان كەلگەن 23 اۆتوردىڭ تۋىندىلارى قويىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا يرينا ورازبەكوۆا, ناتاليا بۋلگاكوۆا, كارينا بيتنەر, انەت ابدۋ, الفيا سافي, ەلەنا پانينا, ەلەنا كاركاۆينا, ءاليما امانگەلدى, ارينا زىريانوۆا, مۇرات بايجانوۆ, ولگا جاڭاباەۆا, الياسقار مۇساەۆ, كسەنيا شتىرلوۆا, ساۋلە جۇماشەۆا, جانات كوشەن, زارينا نۇرعالينا, التىنسارا باحي, ەلەنا فۋرسا, ديانا شايحيسلاموۆا, الپامىس كەنباەۆ, سارۆار ناكيسبەكوۆا, جاراس مامىرباەۆ, تيمۋر ادىلباەۆتار بار. ءار سۋرەتشى وزىندىك قولتاڭباسىمەن ەرەكشەلەنىپ, قازاق دالاسىنىڭ باي جازيراسىن ءتۇرلى كوركەمدىك ءتاسىل ارقىلى ۇسىنادى.
ۇسىنىلعان تۋىندىلار ستيلدىك تۇرعىدان دا الۋان ءتۇرلى. كورمەدە رومانتيزمنەن باستاپ ەتنو-سيمۆوليزمگە دەيىنگى باعىتتار توعىسىپ, ءار اۆتوردىڭ شىعارماشىلىق ىزدەنىسى مەن دۇنيەتانىمى ايقىن كورىنەدى. ءبىرى دالا كەڭىستىگىن ليريكالىق نازىكتىكپەن بەينەلەسە, ەندى ءبىرى ۇلتتىق ارحەتيپتەر مەن سيمۆولدارعا تەرەڭ ءمان بەرەدى. ال كەيبىر جۇمىستا ءداستۇر مەن زاماناۋي كوركەم ويدىڭ سينتەزى بايقالادى. مۇنىڭ بارلىعى قازاق بەينەلەۋ ونەرىندەگى جاڭا ىزدەنىستەر مەن باعىتتاردىڭ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن اڭعارتادى.
سۋرەتشىلەر تۋىندىلارىندا حالىقتىق تۇرمىس بۇيىمدارى, ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرى, كوشپەلى ءومىردىڭ ريتۋالدىق ەلەمەنتتەرى كەڭىنەن قولدانىلعان. وسى ارقى-لى اۆتورلار كوركەم وبراز جاساۋمەن عانا شەكتەلمەي, مادەني جادتى ساقتاۋعا, ۇلتتىق كودتى جاڭاشا تانىتۋعا ۇمتىلادى. ءاربىر كومپوزيتسياداعى ىرعاق پەن پلاستيكالىق شەشىم, تۇستەردىڭ ۇيلەسىمى – قازاق دالاسىنىڭ فيلوسوفياسىن سەزىندىرۋگە باعىتتالعان كوركەم تاسىلدەر.
«Asia Art» شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ بۇل جوباسى – كاسىبي شەبەرلىكتىڭ كورىنىسى عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ ونەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى مادەني باستاما رەتىندە دە ءماندى. كورمە قوناقتارى شىعىس مادەنيەتىنىڭ بايلىعى مەن كوركەمدىك ءداستۇرىن سەزىنىپ قانا قويماي, ازيا ونەرىنىڭ سان قىرلى بولمىسى ارقىلى جەكە رۋحاني اسسوتسياتسيالار الەمىنە ساياحات جاسايدى», دەيدى ونەرتانۋشىلار.
بۇگىنگى جاھاندانۋ داۋىرىندە ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ ءمانى مەن ماڭىزى بۇرىنعىدان دا ارتا تۇسكەنى بەلگىلى. وسىنداي كورمەلەر ارقىلى كورەرمەن ءداستۇر مەن زاماناۋي ونەردىڭ ءوزارا ساباقتاستىعىن سەزىنىپ, قازاق دالاسىنىڭ رۋحاني كەڭىستىگىمەن قايتا قاۋىشادى. ء«ومىر جۇپارىن سەزىنىپ...» كورمەسى دە – ءومىر مەن ونەردىڭ ۇندەستىگىن ايشىقتايتىن, كورەرمەنگە تۋعان جەردىڭ شەكسىز كەڭدىگىن, تابيعات پەن ادام اراسىنداعى ۇيلەسىمدى تەرەڭ سەزىندىرەتىن ەرەكشە مادەني وقيعا.
الماتى