جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ادام مەن بالا قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ نەگىزى كۇشەيتىلەدى. بۇل تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بالالار قۇقىقتارى بويىنشا ۋاكىلى دينارا زاكيەۆا 11 ناۋرىزدا استانادا وتكەن «كونستيتۋتسيالىق رەفورما جانە قوعامدىق ديالوگ: بولاشاقتى قالىپتاستىرۋ» اتتى ساراپتامالىق الاڭىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
الاڭعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ساياساتتانۋشىلار, اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى, جۋرناليستەر جانە قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى باپتارىن جانە تۇراقتى مەملەكەت قۇرىلىمىن قالىپتاستىراتىن ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەردى تالقىلادى.
د.زاكيەۆا ءوز سوزىندە ادام قۇقىقتارىن, اسىرەسە بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ مەملەكەتتىك دامۋ جۇيەسىندە ماڭىزدى ورىن الاتىنىن اتاپ ءوتتى. كونستيتۋتسيا بارلىق قۇقىقتىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزى بولىپ سانالادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قۇجاتتا بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن.
«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 30-بابىندا نەكەگە, وتباسىعا, اناعا, اكەگە جانە بالالارعا مەملەكەت تاراپىنان قورعاۋ قاراستىرىلعان. بۇل – مەملەكەتتىڭ بالالاردىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋ, وتباسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە قاۋىپسىزدىك قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى ەكەنىن بىلدىرەدى», دەدى زاكيەۆا.
قازاقستاندا بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ كەشەندى جۇيەسى قالىپتاسقان. كونستيتۋتسيادان بولەك, بۇل قۇقىقتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بالالار قۇقىقتارى تۋرالى» زاڭدا جانە بىرقاتار كودەكستەر مەن نورماتيۆتىك اكتىلەردە بەكىتىلگەن.
2025 جىلدان باستاپ وڭىرلەردە بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا ارنايى باسقارمالار مەن بولىمدەر جۇمىس ىستەي باستادى, بۇل بالالارعا ينستيتۋتسيونالدىق قولداۋدى كۇشەيتتى. سونىمەن قاتار, وتباسى ماسەلەلەرىنىڭ الدىن الۋ باعىتىندا دا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«2025 جىلى ءموبيلدى توپتار ارقىلى 13 مىڭنان استام كومەككە مۇقتاج وتباسى انىقتالدى, ال وتباسى قولداۋ ورتالىقتارىنا 17 مىڭنان استام وتباسى تىركەلدى», دەدى زاكيەۆا.
سونىمەن قاتار, ستاتيستيكا بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە تۇراقتى كوڭىل ءبولۋدى قاجەت ەتەتىنىن كورسەتەدى. كەيبىر وڭىرلەردە بالالارعا قاتىگەزدىك كورسەتۋ نەمەسە قولايسىز جاعدايدا تۇرۋ فاكتىلەرى تىركەلەدى. مۇنداي جاعدايلاردا مەملەكەتتىك ورگاندار اتا-انالىق قۇقىقتاردى شەكتەۋ نەمەسە الىپ قويۋ, قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ سياقتى شارالاردى قولدانادى.
زاكيەۆا اتاپ وتكەندەي, وسى سەبەپتەن ءتيىستى كەپىلدىكتەردى كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە بەكىتۋ ماڭىزدى.
«كونستيتۋتسيا تەك قۇقىقتىق نورمالاردى عانا انىقتامايدى, سونىمەن قاتار قوعامنىڭ دامۋ قۇندىلىقتارىن بەلگىلەيدى. ادام قۇقىقتارى مەن بالالار قۇقىقتارىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىكتەرىن كۇشەيتۋ – مەملەكەتتىڭ تۇراقتى ءارى ءادىل دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتى», دەدى ول.
ساياسات نۇربەك: جاڭا كونستيتۋتسيادا عىلىم مەن يننوۆاتسياعا باسىمدىق بەرىلگەن
ساراپشىلار پلاتفورماسىندا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ, وتباسىن قولداۋدىڭ جانە بالالار قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەشەندى قۇقىقتىق نەگىزىن قالىپتاستىراتىنىن, سونداي-اق مەملەكەت پەن قوعام دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ازاماتتاردىڭ مۇددەسى مەن قۇقىعىن قورعاۋ باستى نازارعا الىنعان