ء«بىلىم – باقىتتىڭ كىلتى, مۇعالىم ءبىلىم دارياسىنىڭ مۇرابى» دەگەن ناقىلدىڭ ءمانى ەشقاشان ماڭىزىن جوعالتقان ەمەس. قاي كەزەڭدە دە ەل ەرتەڭى ءبىلىمدى ۇرپاققا بايلانىستى بولسا, سول ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن تۇلعا – ۇستاز. مۇعالىم ەڭبەگى قاشاندا قۇرمەتكە لايىق. بيىل شىعىس قازاقستان وبلىسى زايسان اۋدانىنىڭ ءبىرجان اۋىلىنداعى امانگەلدى ورتا مەكتەبىنىڭ ارداگەر ۇستازى, ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى سوفيا اعزامقىزى مەرەيلى جاسقا تولىپ وتىر. عۇمىرىن ءبىلىم مەن تاربيەگە ارناعان پەداگوگتىڭ ءومىر جولى تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ شەجىرەسى ىسپەتتى.
سوفيا اعزامقىزى – ۇستازدىق جولدى جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان جاننىڭ ءبىرى. پەداگوگيكالىق ءبىلىم الىپ, ەڭبەك جولىن اۋىل مەكتەبىندە باستاعان جاس مامانعا ۇستازدىق جاي عانا ماماندىق ەمەس, ومىرلىك ميسسياعا اينالدى. ول 1961 جىلدان 1988 جىلعا دەيىن امانگەلدى ورتا مەكتەبىندە تابان اۋدارماي قىزمەت ەتىپ, بىرنەشە بۋىن شاكىرت تاربيەلەدى. سول جىلدارى اۋىل مەكتەبى ءبىلىم ورداسى عانا ەمەس, تاربيەنىڭ, مادەنيەتتىڭ, ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردىڭ ورتالىعى بولاتىن. ۇستاز وسى جاۋاپكەرشىلىكتى تەرەڭ سەزىنە ءبىلدى.
ماتەماتيكا – تالاپ پەن تاباندىلىقتى قاجەت ەتەتىن ءپان. سوفيا اپاي ءار شاكىرتتىڭ قابىلەتىن تانىپ, كۇردەلى عىلىمدى تۇسىنىكتى جەتكىزۋگە ەرەكشە ءمان بەردى. ونىڭ ساباعىندا ءتارتىپ تە, تالاپ تا, مەيىرىم دە قاتار جۇرەتىن. سوندىقتان شاكىرتتەرى ۇستازىن ادىلدىگى مەن جاناشىرلىعى ءۇشىن قۇرمەتتەيتىن. بۇگىندە ءار سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كوپتەگەن ازامات العاشقى ومىرلىك باعىتتى ءدال وسى ۇستازدىڭ تالىمىنەن العانىن ماقتانىشپەن ايتادى.
ۇستازدىڭ اعارتۋشىلىق قىزمەتى كۇندەلىكتى ساباقپەن عانا شەكتەلگەن جوق. اۋىل جاستارىنىڭ ءبىلىمىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا اشىلعان كەشكى وقۋعا جەتەكشىلىك ەتىپ, ءتۇرلى سەبەپپەن وقۋىن جالعاستىرا الماعان جاستاردىڭ ورتا ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسادى.
سونداي-اق سوفيا اعزامقىزى ارىپتەستەرى اراسىندا بىلىمىمەن دە, ادامگەرشىلىك بولمىسىمەن دە ەرەكشەلەندى. سىپايىلىعى, سابىرلى مىنەزى, مادەنيەتتى قارىم-قاتىناسى ونى كوپشىلىككە ۇلگى ەتتى. بىرنەشە ءتىلدى مەڭگەرىپ, ونەرگە جاقىن بولۋى دا ونىڭ جان-جاقتى تۇلعا ەكەنىن كورسەتتى. ءان ايتىپ, قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسىپ, اۋىل ءومىرىنىڭ رۋحاني تىنىسىنا ۇلەس قوستى. ۇزاق جىل ايەلدەر كەڭەسىن باسقارىپ, اۋىل بىرلىگى مەن تاتۋلىعىن نىعايتۋعا اتسالىستى.
ۇستازدىڭ ومىرىندەگى تاعى ءبىر ۇلكەن بەلەس – وتباسى تاربيەسى. ومىرلىك جارى سلامحان ايتمۇحانبەت ۇلىمەن بىرگە ۇلكەن اۋلەتتىڭ ىرگەسىن قالاپ, 5 قىز, 2 ۇل تاربيەلەپ ءوسىردى. بالالارى مەن نەمەرە-شوبەرەلەرى ءبىلىم مەن ەڭبەككە ادال بولىپ ءوسىپ, ارقايسىسى قوعامنىڭ ءتۇرلى سالاسىندا قىزمەت ەتىپ جاتىر. بۇگىندە بۇل شاڭىراقتى ۇستازدار اۋلەتى دەپ اتاۋعا تولىق نەگىز بار. ۇرپاقتارىنىڭ ەداۋىر بولىگى پەداگوگيكالىق جولدى تاڭداپ, ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە شاكىرت تاربيەلەپ ءجۇر.
ۇزاق جىلعى ەڭبەگى مەملەكەت تاراپىنان دا جوعارى باعالاندى. بىلىكتى پەداگوگ «ارداگەر ۇستاز» مەدالىمەن ماراپاتتالىپ, وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ العىس حاتىنا يە بولدى. بۇل ماراپاتتار – ۇستازدىڭ ماڭداي تەرى مەن ادال ەڭبەگىنىڭ كورىنىسى عانا ەمەس, شاكىرت جۇرەگىندەگى شىنايى العىستىڭ بەلگىسى.
اۋىل تۇرعىندارى سوفيا اپايدى مۇعالىم رەتىندە عانا ەمەس, پاراساتتى انا, اقىلشى اجە, ەلگە سىيلى جان رەتىندە تانيدى. قوناقجايلىلىعى مەن كەڭ پەيىلى, كەشىرىمدىلىگى مەن قاراپايىم بولمىسى ونى جۇرتشىلىققا جاقىن ەتتى. ارداقتى ۇستازدىڭ ءۇيى ءاردايىم بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ ورداسىنا اينالعان.
«ادام ۇرپاعىمەن مىڭ جاسايدى» دەيدى دانا حالقىمىز. سوفيا اعزامقىزى تاربيەلەگەن شاكىرتتەرى مەن وسىرگەن ۇرپاعى – ونىڭ عۇمىرىنىڭ جالعاسى, ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى. بۇگىندە نەمەرە-شوبەرە قىزىعىن كورىپ وتىرعان ارداقتى ۇستاز – بىرنەشە بۋىننىڭ جۇرەگىنەن ورىن العان تۇلعا.
توقسان جىلدىق عۇمىر – ۋاقىت ولشەمى عانا ەمەس, ەلگە سىڭگەن ەڭبەك پەن تاربيەلەنگەن تاعدىرلاردىڭ جيىنتىعى. ۇستازدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى جاس ۇرپاققا ادال ەڭبەك پەن بىلىمگە قىزمەت ەتۋدىڭ ايقىن ۇلگىسى بولىپ قالا بەرمەك.
باعدات سانسىزباەۆا,
شاكىرتى
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان اۋدانى,
ءبىرجان اۋىلى