• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاعزىم بۇگىن, 08:20

قازاقى بولمىستىڭ قوڭىر ءۇنى

10 رەت
كورسەتىلدى

روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك اكادەميالىق كونتسەرتتىك ۇيى­مىنىڭ ساحناسىندا قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ كورنەكتى وكىلى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى, «پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرىنىڭ يەگەرى كەڭەس دۇيسەكەەۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «سالەم ساعان, تۋعان ەل» اتتى مۋزىكالىق كەش ءوتتى.

كومپوزيتوردىڭ تۋعان كۇنىمەن تۇسپا-تۇس ۇيىمداستىرىلعان كەشتىڭ رامىزدىك ءمانى ەرەكشە. بۇل – ۋاقىت پەن ونەر توعىسقان, ءبىر ءداۋىردىڭ ۇنىنە اينالعان كومپوزيتورعا كورسەتىلگەن ەلدىك قۇرمەت, رۋحاني تاعزىم. زالعا جينالعان كورەرمەن قاۋىم سازگەر شىعارماشىلىعىمەن قايتا قاۋىشىپ, قايتالانباس اندەرى ارقىلى وتكەن جىل­داردىڭ ەستەلىگىن جاڭعىرتتى.

كەش شىمىلدىعى تۇرىلگەن ساتتە زال ءىشىن ەرەكشە تولقۋ كەرنەدى. ساحنادان توگىلگەن العاشقى اككوردتاردىڭ ءوزى-اق كورەرمەندى كومپوزيتور الەمىنە جەتەلەپ اكەتتى. ءار شىعارما – ءبىر تاعدىر, ءبىر كەزەڭ, ءبىر بۋىننىڭ جۇرەك ءلۇپىلى ىسپەتتى. كەڭەس دۇيسەكەەۆتىڭ سازى – قازاقى بولمىستىڭ قوڭىر ءۇنى. وندا كەڭ دالانىڭ تىنىسى, ساعىنىشتىڭ سازى, ماحابباتتىڭ مولدىرلىگى, ازاماتتىق ويدىڭ سالماعى بار.

كەشتىڭ رۋحاني وزەگىنە اينالعان «سالەم ساعان, تۋعان ەل» ءانى – ەلگە دەگەن پەرزەنتتىك سەزىمنىڭ مۋزىكالىق مانيفەسى. ءان شىرقالعان ساتتە كورەرمەننىڭ كوڭىلى كوكجيەككە سامعاپ, تۋعان جەردىڭ توپىراق ءيىسى مەن كەڭ دالانىڭ سامالى سەزىلگەندەي بولدى. اۋەن مەن ءسوز استاسىپ, ۇلتتىق رۋحتى اسقاقتاتقان بۇل تۋىندى مەرەيتويلىق كونتسەرتتىڭ شىنايى جۇرەگىنە اينالدى.

«ويلايسىڭ با, جانىم», «عاشىقتار جىرى» سەكىلدى ليريكالىق اندەر ادام جانىنىڭ ەڭ نازىك پەرنەلەرىن ءدوپ باستى. اتالعان تۋىندىلاردا ماحاببات پافوس ەمەس, شىنايى سەزىم رەتىندە سويلەيدى. «وكىنبە سەن» – قاراپايىم اۋەن ارقىلى ءومىر فيلوسوفياسىن جەتكىزگەن ويلى شىعارما. ال «قاراعىم-اي» مەن «اناعا حات» ورىندالعاندا زالدا كوز جاسىن تىيا الماعاندار بولدى. ويتكەنى بۇل اندەر – ءار قازاقتىڭ جۇرەگىندەگى ساعىنىشتىڭ, پەرزەنتتىك بورىشتىڭ, انالىق مەيىرىمنىڭ سازعا اينالعان سىرى.

كەشتىڭ كوركەمدىك شىڭى – «دومبىرا تۋرالى باللادا» بولدى. دومبىرا ءۇنى مەن سيمفونيالىق وركەستردىڭ كەڭ تىنىسى ۇيلەسىپ, ۇلتتىق ءداستۇر مەن كاسىبي مۋزىكانىڭ جاراسىمدى توعىسىن كورسەتتى. بۇل – دۇيسەكەەۆ شىعارماشىلىعىنىڭ باس­تى ەرەكشەلىگى: تامىرىن تەرەڭنەن تارتقان ۇلتتىق نەگىز بەن زاماناۋي مۋ­زى­كالىق ويلاۋ جۇيەسىنىڭ تابيعي ۇندەستىگى.

كەشكە قاتىسقان ونەرپازدار شوعىرى دا مەرەيتويلىق شارانىڭ مارتەبەسىن ايشىقتادى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى نۇرلان ونەرباەۆ, قۇر­ماش ماحان, التىناي جوراباەۆا, ەرلان رىسقالي, باۋىرجان يساەۆ باستاعان ان­شىلەر كومپوزيتور اندەرىن تەرەڭ سەزىم­مەن ورىنداپ, ءار شىعارمانىڭ مازمۇ­نىن جاڭا قىرىنان اشتى. جاس بۋىن وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى – سازگەر مۇراسىنىڭ ومىرشەڭدىگىن, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ ۇزىلمەگەنىن اڭعارتتى.

سونىمەن قاتار «Saz&Soul» توبى, G-بەند, «Gulder» ءانسامبلى مەن «استانا» ەسترادالىق سيمفونيالىق وركەسترى دە كەشكە ايرىقشا سەرپىن بەردى. وركەسترلىك ارانجيروۆكالار ارقىلى كومپوزيتوردىڭ كەڭ تىنىستى ويى, فورمالىق ىزدەنىسى, اۋەندىك بايلىعى انىق سەزىلدى. بۇل كەش دۇيسەكەەۆتىڭ تەك ءان جانرىنىڭ عانا ەمەس, ءىرى مۋزىكالىق فورمالاردىڭ دا شەبەرى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. راسىمەن دە, ونىڭ «تولعاۋ» سيمفونياسى, ء«جالاڭتوس باتىر» سيمفونيالىق پوەما-كارتيناسى – تاريحي جادىنى جاڭعىرتقان سۇبەلى ەڭبەكتەر. «و, دۇنيە» كانتاتاسى مەن «جىل مەز­گىلدەرى» رومانستار تسيكلى – فيلوسو­فيالىق تەرەڭدىك پەن پوەتيكالىق نازىكتىك­تىڭ كورىنىسى. ء«مادي», «اققۋ جىبەك» ميۋزيكلدەرى, «الدار كوسە» وپەرەتتاسى – ۇلتتىق ساحنالىق مۋزىكانىڭ دامۋى­نا تەڭدەسسىز ۇلەس قوسقان رۋحاني قازىنا. ەكى جۇزدەن استام ءان جازعان كومپوزيتوردىڭ شىعارمالارى بۇگىندە قازاق مۋزىكاسىنىڭ التىن قورىنا اينالدى.

مەرەيتويلىق كەشكە كومپوزيتوردىڭ جارى بايان مەن ۇلى نۇركەن ارنايى قوناق رەتىندە قاتىستى. كەش سوڭىندا ساحنا تورىنە كوتەرىلگەن ونەرپازدار مەن كورەرمەندەر ءبىر ساتتىك تەبىرەنىس پەن رۋحاني بىرلىكتىڭ كورىنىسىن كورسەتتى. ايتۋلى مۋزىكالىق شارا تەك جەكە تۇلعانىڭ مەرەيتويى ەمەس, ۇلتتىق ونەردىڭ ۇنەمى جاڭارىپ, ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاساتىن ءداستۇرىنىڭ دە ايقىن ايعاعى بولدى.

سوڭعى جاڭالىقتار