الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعانىنا 95 جىل تولۋىنا جانە اقىن اتىنداعى حالىقارالىق قوعامدىق قوردىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «مۇقاعالي شىعارمالارىن زەرتتەۋدەگى جاڭا باعىتتار» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى.
ماڭىزدى عىلىمي جيىنعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن بەلگىلى ادەبيەتتانۋشى عالىمدار, جاس زەرتتەۋشىلەر, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ماگيسترانتتار قاتىسىپ, مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ باي ادەبي مۇراسىن قازىرگى ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ تىڭ باعىتتارى تۇرعىسىنان زەردەلەدى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا اقىن شىعارماشىلىعىنا قاتىستى مازمۇندى باياندامالار جاسالىپ, جاڭا عىلىمي تۇجىرىمدار ورتاعا سالىندى.
عالىمدار ءوز سوزىندە مۇقاعالي پوەزياسىنىڭ كوركەمدىك الەمىنە, تىلدىك ورنەگىنە, وبراز جاساۋ شەبەرلىگىنە كەڭىنەن توقتالدى. سونداي-اق اقىن جىرلارىنداعى رۋحاني-فيلوسوفيالىق تەرەڭدىك, ادام جانىنىڭ يىرىمدەرىن ءدال بەينەلەۋ, ۇلتتىق بولمىس پەن جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ساباقتاستىعى, مۇقاعالي مۇراسىنىڭ ۇرپاققا بەرەر تاعىلىمى جان-جاقتى سارالاندى.
«مۇقاعاليداي كەڭىنەن ناسيحاتتالعان اقىن جوق دەۋگە بولادى. بۇعان بىلتىر جارىق كورگەنىنە 20 جىل تولعان «مۇقاعالي» جۋرنالى مەن بيىل قۇرىلعانىنا 20 جىل تولىپ وتىرعان مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى حالىقارالىق قوعامدىق قوردىڭ ناتيجەلى جۇمىسى دالەل. اقىننىڭ ۇلى جۇلدىز – اكە مۇراسىنىڭ شىنايى شىراقشىسى, ال باقىتگۇل جەڭگەمىزدەي اتاسىن ارداقتاعان كەلىن سيرەك. بۇل – اقىندى قۇرمەتتەۋ, پوەزيانى, ادەبيەتتى ءسۇيۋ دەگەن ءسوز. مۇقاعالي شىعارمالارى قانشا تىلگە اۋدارىلسا دا, ءيسى قازاققا ەڭ جاقىن اقىن بولىپ قالا بەرەدى. ونىڭ ۇلىلىعى – قاراپايىم ون ءبىر بۋىندى قارا ولەڭمەن وقىرمان جۇرەگىن جاۋلاي بىلۋىندە. ماعجان جۇماباەۆ, ساكەن سەيفۋللين, قاسىم امانجولوۆ سىندى ۇلى اقىندارداي 45 جىل عانا عۇمىر كەشسە دە, مۇقاعالي اقىننىڭ رۋحاني ءومىرى مىڭجىلدىقتارعا جالعاسا بەرەتىنىنە سەنەمىز», دەيدى جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى عالىم قاليبەك ۇلى.
ءار جىلى اقپان ايىندا, اقىن تۋعان كۇن جىر مەرەكەسى سەكىلدى وزدىگىنەن اتالىپ وتەدى. بۇل – ءوزى ولەڭگە, ولەڭى ومىرگە اينالعان تاڭعاجايىپ تالانت يەسىنىڭ حالىق جۇرەگىنەن ماڭگىلىك ورىن العانىن كورسەتەدى. كونفەرەنتسياعا قاتىسقان زيالى قاۋىم اقىن شىعارماشىلىعىن ايشىقتاۋعا ارنالعان يگى جوبالار مەرەيلى جىل اياسىندا جالعاسىن تاباتىنىن جەتكىزدى.
ء«ومىرىن ولەڭمەن ورگەن مۇقاعالي مۇراسى – جىر سۇيەر قاۋىم ءۇشىن ماڭگىلىك تاۋسىلمايتىن تاقىرىپ. بيىل الىپ اقىندى جىر بەسىككە بولەگەن رايىمبەك اۋدانىنىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر. وسى مەرەيلى بەلەس اياسىندا مۇقاعالي شىعارماشىلىعى كەڭىنەن ناسيحاتتالىپ, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءىس-شارالار وتەتىن بولادى. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە اقىننىڭ تۋعان كۇنى ءوزى دۇنيەگە كەلگەن قاسيەتتى قاراساز اۋىلىندا باستاۋ الىپ, تۇتاس قازاق دالاسىن شارلايدى. بيىل دا وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى رۋحاني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, اقىن مۇراسى تاعى ءبىر مارتە تورگە وزباق. ەڭ باستىسى, مۇنىڭ بارىنە اقىن تۋعان اسپانتاۋلىق اعايىن ەرەكشە ىقىلاس تانىتىپ وتىر. مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كۇنىن جەرلەستەرى جىل سايىن زور قۋانىشپەن, ەرەكشە ساعىنىشپەن كۇتەدى», دەيدى رايىمبەك اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عالىم جۋسانباەۆ.
كونفەرەنتسيا اياسىندا ۇلتتىق كىتاپحانا قورى نەگىزىندە «قازاق جىرىنىڭ حان ءتاڭىرى» اتتى كىتاپ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, «اتامۇرا» باسپاسىنان جارىق كورگەن «حان ءتاڭىرى» كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.
ايشىقتى باسقوسۋ رەسپۋبليكا سارايىندا جىل سايىن وتەتىن ادەبي-سازدى كەشكە ۇلاسىپ, روزا رىمباەۆا, ماقپال ءجۇنىسوۆا, رامازان ستامعازيەۆ, تولقىن زابيروۆا, ايجان نۇرماعامبەتوۆا, مەدەۋ ارىنباەۆ, قانات پەن ايتكۇل قۇدايبەرگەنوۆتەر, ءمادينا سادۋاقاسوۆا, بەيبىت قورعان, ءشابا ادەنقۇل, ءلالا باقىتنۇرقىزى, سايا ماحامبەت باستاعان ونەر ساڭلاقتارى مۇقاعالي ولەڭدەرىنە جازىلعان اندەردى تامىلجىتا شىرقادى.
الماتى